📖 Giới thiệu khóa học

Học tiền tố, dạng ghép và hậu tố Hy Lạp, cùng các phụ tố gốc Anh (Germanic) thường gặp. Khóa có 96 thẻ hình vị và 194 thẻ từ. Hình vị Latinh nằm ở khóa "Gốc từ Latinh".

Cách xếp: các chủ đề "Hình vị" đứng đầu, xếp theo loại; sau đó là thẻ từ theo cấp A1–C2 của chính từ đó.

Tiếng Anh Mỹ: phiên âm giọng Mỹ, ghi bằng ký hiệu Oxford American (như /ɛ/, /ər/, /oʊ/).

Tri ân:

Xin cảm ơn Laurie Bauer và Paul Nation, cộng đồng Wiktionary, Oxford University Press, dự án CEFR-J và các tác giả danh sách từ học thuật. Công trình của quý vị là nền tảng để khóa học này được biên soạn và kiểm chứng.

📖 Nguồn tham chiếu

Phụ tố: Bauer, L. & Nation, P. (1993). Word families. International Journal of Lexicography 6(4). Phụ tố gốc Anh lấy theo các cấp 3–5 của bài.

Nguồn gốc từ: Wiktionary tiếng Anh (bản trích xuất kaikki.org, 2026-10-30) và Etymological Wordnet (de Melo, 2013). Hình vị xếp vào khóa theo nguồn gốc ghi trên Wiktionary.

Cấp của thẻ từ: Oxford 3000 và Oxford 5000 (Oxford University Press) trước; từ ngoài Oxford lấy cấp theo CEFR-J (A1–B2) và Octanove Vocabulary Profile (C1–C2). Từ chỉ có trong Academic Word List (Coxhead) hoặc danh sách BNC/COCA 10.000 họ từ (Nation) thì ghi từ loại, không ghi cấp.

Phiên âm: theo Oxford 3000/5000 nếu có; còn lại theo CMU Pronouncing Dictionary, ký hiệu Oxford Learner's bản American English.

Giới hạn: cấp CEFR là cấp của từ, không phải của hình vị. Nhiều từ Hy Lạp vào tiếng Anh qua tiếng Latinh hoặc tiếng Pháp; ghi chú nêu từ Hy Lạp gốc. Nghĩa, ghi chú và câu ví dụ viết riêng cho khóa, không trích từ các nguồn trên.

📖 Cách học hình vị Hy Lạp

• Ghép hai thành phầntừ Hy Lạp thường ghép hai dạng có nghĩa riêng: bio- (sự sống) + -logy (môn học) → biology; tele- (xa) + phone (âm thanh) → telephone.
• Chữ viếtph đọc như f (photo), ch đọc như k (chemistry), ps đầu từ không đọc p (psychology), y thường là nguyên âm (system).
• Phụ tố gốc Anh như un-, -ness, -ful gắn vào từ đứng riêng được (unhappy, kindness), nên dễ tách và dễ đoán nghĩa nhất.

📖 Tiền tố Hy Lạp

Tiền tố Hy Lạp hay gặp trong từ khoa học và học thuật: anti- (chống), syn- (cùng), dia- (xuyên qua), para- (bên cạnh).

📖 Dạng ghép Hy Lạp

Dạng ghép là thành phần có nghĩa riêng, đứng đầu hoặc cuối từ: bio-, geo-, photo-, -logy, -graph. Bauer & Nation (1993) xếp chúng ở cấp 7 cùng các gốc cổ điển.

📖 Hậu tố Hy Lạp

Hậu tố Hy Lạp như -ism, -ist, -ic, -ize đã thành hậu tố thông dụng của tiếng Anh, gắn được cả vào từ không có gốc Hy Lạp (tourism, realize).

📖 Phụ tố gốc Anh

Phụ tố có từ tiếng Anh cổ, theo các cấp 3–5 của Bauer & Nation (1993): thường gắn vào từ đứng riêng được và giữ nguyên chữ viết, nên dễ tách nhất.

📖 Thẻ từ

Từ đây là thẻ từ, xếp theo cấp của từ (A1–C2). Ghi chú của mỗi thẻ tách từ thành hình vị và nêu từ gốc; hãy đối chiếu với các thẻ hình vị đã học.