📖 Giới thiệu khóa học

Phần cốt lõi để thi VSTEP bậc 3 (B1) khi còn ít thời gian: định dạng đề và cách làm từng phần Nghe, Đọc; khung bài và bài mẫu cho thư, bài luận và ba phần Nói; các lỗi ngữ pháp và phát âm hay làm mất điểm; từ nối, từ thường gặp và những gốc từ có trong chính khóa này.

Muốn học đủ mọi dạng câu hỏi, ngữ pháp theo chủ điểm và từ vựng theo chủ đề, hãy học khóa Tiếng Anh · VSTEP B1 toàn diện. Khóa đó gồm cả nội dung của khóa này.

Định dạng tham chiếu: VSTEP bậc 3–5 của Trung tâm Khảo thí ULIS–VNU: Nghe khoảng 40 phút, 35 câu; Đọc 60 phút, 40 câu; Viết 60 phút gồm thư/email tối thiểu 120 từ và luận tối thiểu 250 từ; Nói 12 phút, 3 phần. Khóa hướng tới bậc 3 (B1), không phải bộ đề thi thử chính thức.

Về các mẹo có nhãn "Theo kinh nghiệm cá nhân": đây là kinh nghiệm ôn thi, không phải quy định chính thức. Khi mẹo khác với hướng dẫn của đơn vị tổ chức thi, hãy làm theo hướng dẫn chính thức.

Nguồn:

Định dạng bài thi VSTEP bậc 3–5 của Trung tâm Khảo thí ULIS–VNU (https://vstep.vnu.edu.vn/test-format/, đối chiếu 03/11/2026); mô tả năng lực B1 theo CEFR của Hội đồng Châu Âu; Oxford 3000 & 5000 (American English) cho từ loại, cấp CEFR và phiên âm; từ ngoài Oxford theo CEFR-J và CMU Pronouncing Dictionary.Với cụm từ và những từ không có trong các nguồn trên, cấp CEFR là ước lượng và phiên âm được ghi theo cùng quy ước.

Tri ân:

Cảm ơn các đơn vị khảo thí và nhóm biên soạn đã công bố định dạng, mô tả năng lực để người học đối chiếu. Khóa không liên kết chính thức và không chép đề thi mẫu.

📖 Định dạng phần Nghe

Theo Trung tâm Khảo thí ULIS–VNU, phần Nghe VSTEP bậc 3–5 kéo dài khoảng 40 phút, gồm 3 phần và 35 câu trắc nghiệm: thông báo/hướng dẫn ngắn, hội thoại dài, bài nói hoặc bài giảng. Bài thi đánh giá bậc 3–5, tương ứng B1–C1; khóa này luyện nền tảng hướng tới bậc 3 (B1).

Khi nghe, xác định chủ đề và người nói trước, sau đó nghe số liệu, tên riêng, từ nối chuyển ý và thái độ. Đáp án thường diễn đạt lại ý đã nghe, không lặp nguyên văn.

📖 Đề Nghe gồm những gì

Phần Nghe kéo dài khoảng 40 phút, đã gồm thời gian chuyển đáp án. Đề có 3 phần, 35 câu, mỗi câu có 4 phương án A, B, C, D.

Part 1 (8 câu): mỗi câu là một đoạn ghi âm ngắn riêng: hội thoại ngắn (short conversations), thông báo (announcements) hoặc lời hướng dẫn (instructions). Bài đọc số câu ("Number one…", "Number two…") nên bạn dễ biết đang ở câu nào. Đây thường là phần dễ nhất.

Part 2 (12 câu): 3 hội thoại dài (long conversations), mỗi hội thoại 4 câu. Trước mỗi hội thoại, bài đọc "questions 9 to 12", "questions 13 to 16"… Hãy chú ý câu này để biết đã sang hội thoại mới.

Part 3 (15 câu): 3 bài nói hoặc bài giảng (talks and lectures), mỗi bài 5 câu.

Công thức: 8 + (3 × 4) + (3 × 5) = 35 câu.

Mỗi đoạn chỉ được nghe MỘT lần. Không có lần nghe thứ hai, nên bạn phải đọc câu hỏi và phương án trước khi đoạn ghi âm bắt đầu.

Lỗi hay gặp: nghĩ rằng được nghe hai lần; nghĩ đề có 2 hoặc 4 phần; nghĩ đề có 20, 25 hoặc 40 câu; nghĩ Part 3 là hội thoại ngắn hay lời hướng dẫn; không biết Part 2 là hội thoại dài. Hãy nhớ: 3 phần, 35 câu, nghe một lần. (Phần Đọc mới là phần có 4 bài và 40 câu.)

📖 Thời gian xem câu hỏi và chuyển đáp án

Thời gian xem câu hỏi nằm ngay trong file nghe, không có thời gian đọc riêng. File nghe chạy liền từ đầu tới cuối. Khi bài đọc "You now have … seconds to read the questions", hãy đọc câu hỏi và phương án ngay.

Theo một đề thi thử: Part 1 có khoảng 45 giây xem trước cả phần; Part 2 có khoảng 25 giây trước mỗi hội thoại; Part 3 có khoảng 35 giây trước mỗi bài nói. Số giây có thể khác giữa các đề.

Nếu thi trên giấy, cuối bài có 5 phút để chuyển đáp án sang phiếu trả lời. Bạn có thể ghi đáp án ra giấy nháp trong lúc nghe, nhưng phải chuyển đủ trong 5 phút này.

📖 Thi trên máy

Bài thi có 4 kỹ năng theo thứ tự Listening → Reading → Writing → Speaking, trong cùng một buổi, khoảng 4 tiếng liên tục. Thi hoàn toàn trên máy, không có đề giấy; phần Viết cũng đánh máy, nên bạn cần luyện đánh máy tiếng Anh để ít lỗi chính tả.

Listening luôn làm trước. Xong Listening, máy chuyển sang Reading, không có giờ nghỉ. Nghe liên tục rất mệt và càng về cuối càng khó, nên bạn cần chuẩn bị sức. Bạn có thể tự bấm lưu để chuyển kỹ năng; nếu hết giờ, máy tự chuyển. Muốn nghỉ thì nghỉ vài phút trước khi bấm chuyển, vì đã bấm qua là phải làm tiếp.

Theo kinh nghiệm cá nhân: khi thi trên máy, bạn có thể tạm dừng file nghe (vd. nghe xong câu 1 rồi dừng), bấm tiếp thì chạy tiếp từ chỗ dừng, nhưng không tua lại được.Giao diện phần mềm luyện thi có đồng hồ ghi "Listening - 45".Thông tin đã xác nhận chỉ là: mỗi đoạn nghe một lần, phần Nghe khoảng 40 phút.Nếu nghe ổn thì nghe liền một lượt, không tạm dừng nhiều, vì tạm dừng làm mất thời gian.

Theo kinh nghiệm cá nhân: có đề file nghe ngắn (nghe thật chỉ hơn 20 phút). Gặp file như vậy, bạn còn thời gian xem lại những câu đã ghi là phân vân.

Đi thi, bạn nghe bằng tai nghe (headphones), thường rõ hơn nghe qua loa. Cầm sẵn bút chì và giấy nháp: nghe được ý nào thì ghi ngay và gắn với phương án, vì đoạn ghi âm qua rồi bạn sẽ khó nhớ.

Phòng thi có tiếng gõ phím của người khác. Hãy giữ bình tĩnh; nếu quá ồn, đeo tai nghe để bớt tiếng.

📖 Dùng hết thời gian và không bỏ trống

Dùng hết thời gian của mỗi kỹ năng. Còn giờ thì không chuyển sớm. Người khác làm xong trước thì kệ họ; giám thị vẫn đợi tới hết giờ.

Bốn bước: (1) làm lượt đầu; (2) ghi số câu phân vân ra giấy nháp; (3) quay lại xem kỹ từng câu đó; (4) chỉ chuyển kỹ năng khi hết giờ hoặc không còn phân vân. Với phần Nghe, bạn không nghe lại được nên khó sửa hơn phần Đọc; vẫn nên dùng thời gian còn lại để soát câu đã chọn vội.

Câu nào cũng phải chọn. Đề là trắc nghiệm, bỏ trống thì chắc chắn mất điểm. Không nghe được thì đừng dừng lại, vì đoạn ghi âm sẽ trôi sang câu sau. Hãy đọc hiểu các phương án và chọn cái hợp lý nhất, có thể dựa vào hiểu biết nền về chủ đề. Cuối bài, kiểm lại đã chọn đủ mọi câu.

Không chọn đáp án chỉ dựa vào việc các câu trước đã chọn chữ nào. Đáp án không rải đều A, B, C, D; có khi cả nhóm câu không có một chữ nào. Dù phải đoán, vẫn nên đọc phương án để đoán có cơ sở.

Phân vân giữa hai phương án thì chọn dứt khoát, đừng nghĩ mãi làm mất thời gian câu sau.

Lỗi hay gặp: nghe một lượt, đọc một lượt rồi chuyển, ra về sớm cả nửa tiếng; lúc sợ không kịp thì chọn đại cho có rồi bỏ đó; thấy người khác xong trước thì hoảng; chọn cùng một chữ cho cả năm câu của một bài Part 3.

📖 Điểm Nghe và mục tiêu số câu đúng

Mỗi kỹ năng chấm thang 0–10, làm tròn tới 0,5.

Điểm trung bình của 4 kỹ năng xác định bậc: trung bình từ 4,0 đến 5,5 là bậc 3 (B1).

Quy định chung không bắt buộc từng kỹ năng phải đạt 4; nhưng khi ôn, nên đặt mục tiêu mỗi kỹ năng từ 4 trở lên để an toàn.

Nghe và Đọc đã trên 4 thì bạn an tâm hơn và còn sức dồn cho Viết, Nói.

Theo kinh nghiệm cá nhân: nếu tính đều 35 câu trên thang 10 thì mỗi câu khoảng 0,29 điểm, và khoảng 13–14 câu đúng cho khoảng 4 điểm (13 câu ≈ 3,7; 14 câu = 4,0).

Theo kinh nghiệm cá nhân: điểm Nghe có thể không chia đều mỗi câu mà quy theo bảng riêng của từng đề, tùy độ khó. Đây là ước lượng: đúng khoảng 18–20 câu thì chắc được 4 điểm trở lên; có đề khoảng 15 câu đã đủ.

Theo kinh nghiệm cá nhân: một bảng quy đổi tham khảo (có thể không khớp kỳ thi thật) cho các mức: Listening 20 câu → 5–5,5; 22 hoặc 23 câu → 6–6,5.Reading 22 câu → 6–6,5; 30 câu → 7–7,5; 31 câu → 8–8,5 (một câu chênh gần 1 điểm là bất thường, chỉ xem để tham khảo).Lưu ý: Nghe có 35 câu, Đọc có 40 câu, nên cùng 22 câu đúng ở hai phần không phải cùng một tỉ lệ.

Mục tiêu: cố hết sức ở Part 1 và Part 2. Part 3 khó nhất, được bao nhiêu hay bấy nhiêu; đừng phụ thuộc vào Part 3.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• short conversation /ʃɔrt ˌkɑnvərˈseɪʃən/ (phr, A2) hội thoại ngắn (Part 1). Ví dụ: Each short conversation in Part 1 has only one question (Mỗi hội thoại ngắn ở Part 1 chỉ có một câu hỏi).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• talks and lectures /tɔks ən ˈlɛktʃərz/ (phr, B1) bài nói và bài giảng (Part 3). Ví dụ: Part 3 has three talks and lectures with five questions each (Part 3 có ba bài nói và bài giảng, mỗi bài năm câu hỏi).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• scratch paper /skrætʃ ˈpeɪpər/ (phr, B1) giấy nháp. Ví dụ: Note the numbers of difficult questions on scratch paper (Hãy ghi số các câu khó ra giấy nháp).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• be unsure about /bi ʌnˈʃʊr əˈbaʊt/ (phr, B1) phân vân, không chắc về. Ví dụ: I was unsure about questions 7 and 18, so I checked them again (Tôi phân vân ở câu 7 và câu 18, nên tôi đã xem lại hai câu đó).
• leave a question blank /liv ə ˈkwɛstʃən blæŋk/ (phr, B1) bỏ trống một câu. Ví dụ: Never leave a question blank in a multiple-choice test (Đừng bao giờ bỏ trống câu nào trong bài trắc nghiệm).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• educated guess /ˈɛdʒəˌkeɪtɪd ɡɛs/ (phr, B2) phỏng đoán có cơ sở. Ví dụ: Use what you know about the topic to make an educated guess (Hãy dùng hiểu biết về chủ đề để phỏng đoán có cơ sở).
• background knowledge /ˈbækˌɡraʊnd ˈnɑlɪdʒ/ (phr, B1) hiểu biết nền. Ví dụ: Background knowledge can help you choose the most logical option (Hiểu biết nền có thể giúp bạn chọn phương án hợp lý nhất).
• average score /ˈævərɪdʒ skɔr/ (phr, B1) điểm trung bình. Ví dụ: Your level depends on the average score of the four skills (Bậc của bạn phụ thuộc vào điểm trung bình của bốn kỹ năng).

📖 Part 1 gồm những gì

Phần Nghe có 3 phần, 35 câu, làm trong khoảng 40 phút, đã gồm thời gian chuyển đáp án. Mỗi bài nghe chỉ được nghe một lần.

Part 1 có 8 câu. Mỗi câu ứng với một bài nghe ngắn (recording) và một câu hỏi có bốn phương án A, B, C, D.

Bài nghe của Part 1 thuộc ba loại: hội thoại ngắn (short conversation) giữa hai người, thông báo (announcement) và hướng dẫn (instruction).

Sách luyện có thể có mục ghi "Part 1 (Announcements)" với vài câu: đó là bài luyện riêng một loại bài nghe, không phải định dạng đề thi. Part 1 của đề thi vẫn có 8 câu và đủ ba loại.

📖 Trước khi nghe: đọc câu hỏi và gạch từ khóa

Dùng thời gian trước khi nghe để đọc câu hỏi trước, biết mình sắp nghe gì.

Gạch từ khóa vừa đủ: danh từ, động từ, tính từ quan trọng, cả từ hỏi và tên nhân vật. Không chép cả câu hỏi. Ví dụ câu "What will the weather be like on Saturday?" có thể gạch "What, weather, Saturday".

Ví dụ: "Which sport will the girl try at the club?" → từ khóa "sport, girl, try, club" → cần nghe tên một môn thể thao.

Từ hỏi và từ khóa cho biết loại thông tin cần nghe: How + travel → phương tiện; Where → vị trí, nơi chốn; What time → giờ; work, job, office → nơi làm, nghề; like, enjoy → thích hay không thích; wear → trang phục.

Thứ tự đọc: đọc câu hỏi trước tiên. Còn thời gian thì đọc hiểu trước cả bốn phương án để khi nghe là chọn được ngay; nghe xong mới đọc phương án thì không kịp. Phương án dài mà không kịp đọc thì vừa nghe vừa nhìn.

Theo kinh nghiệm cá nhân: thời gian đọc đề ở đầu phần Nghe chỉ khoảng một đến hai phút, đủ đọc câu hỏi và phương án của 3–4 câu đầu.Hãy bỏ qua phần hướng dẫn đã quen để đọc câu hỏi, ưu tiên câu có phương án dài.Chọn xong câu nào thì nhảy ngay sang đọc trước câu kế tiếp.Đừng đợi bài nghe bật rồi mới đọc: thông tin của các câu đầu qua rất nhanh, lỡ câu đầu thì dễ hoảng tới cuối bài.

Gặp từ lạ trong câu hỏi hoặc phương án: đọc cả câu, hoặc câu trước và câu sau, để đoán nghĩa.

Cách đọc trước này dùng được cho cả Part 2 và Part 3.

📖 Bám trình tự của hội thoại

Hội thoại đi theo một mạch: một vật hoặc một người thường được nhắc trước khi câu sau dùng đại từ để nói về đối tượng đó. Ví dụ: "Can you lend me your camera for the trip?" – "Sorry, it's broken." Câu "it's broken" chỉ có nghĩa khi "camera" đã được nói ở câu trước.

Bài luyện đánh số: trước khi nghe, đọc một danh sách 8 từ hoặc cụm và tra nghĩa từ mới. Khi nghe, đánh số 1–8 theo thứ tự chúng xuất hiện. Câu hỏi được đọc ở đầu bài nghe không tính, chỉ tính từ trong hội thoại.

Bài luyện này giúp bạn bám mạch hội thoại và làm quen từ vựng trước khi làm câu hỏi.

Lỗi hay gặp: đánh số theo thứ tự mình đoán thay vì thứ tự nghe; đặt câu trả lời (vd. "it's broken") trước vật được hỏi; đặt từ chỉ hoạt động sau tờ rơi nói về hoạt động đó; đặt câu hỏi đuôi "isn't it?" ở cuối trong khi nó nằm ngay đầu hội thoại.

📖 Nhiều phương án được nhắc, chỉ một được chốt

Trong Part 1, hầu hết phương án đều xuất hiện trong bài nghe. Nghe thấy một phương án chưa có nghĩa là nó đúng.

Phương án sai bị loại bằng thông tin đi kèm: đồ vật bị hư, người nói không đủ giỏi, khóa học chưa mở, màu thuộc về đồ vật khác, phòng không yên tĩnh, câu phủ định ("I can never guess what she likes"), lý do từ chối ("it's too expensive for me").

Phương án đúng được chốt bằng câu đồng ý hoặc câu quyết định: "All right", "OK, that one, thanks", "Let's do that", "I'll wear it later".

Phương án không được nhắc trực tiếp vẫn có thể đúng nếu các chi tiết trong bài dẫn tới phương án đó; hãy đối chiếu ý trước khi loại.

Theo kinh nghiệm cá nhân: chỗ có "but" thường là chỗ đổi thông tin. Câu sau có thể bổ sung làm đổi đáp án ("…as well"), hoặc đưa thêm một con số gây nhiễu ở dạng phủ định ("there's no way I'm taking a third one").

Bám đúng danh từ trong câu hỏi. Khi bài nhắc nhiều vật cùng loại (áo khoác và túi xách), màu của túi không phải màu của áo khoác.

Đáp án có thể phải suy ra. Có bài không nói tên món quà. Người nói chỉ cho biết người nhận lúc nào cũng viết thư, và món quà là một cái "gold-colored" (màu vàng kim). Người hay viết thư cần bút, nên món quà là cây bút. Hãy tự hỏi: chi tiết này hợp với phương án nào?

Khung ghi chú cho mỗi phương án: có được nhắc không → nếu bị loại thì vì gì → nếu được chốt thì bằng câu nào → nếu không nhắc thì ghi "not mentioned".

Theo kinh nghiệm cá nhân: nghe được phương án có vẻ đúng thì chọn tạm ngay (chỉ mất một giây), rồi nghe tiếp, nhất là sau "but", để sửa nếu cần.

📖 Ví dụ mẫu: loại phương án

Câu hỏi: What will Tom buy for his sister? A. A scarf. B. A book. C. A bag. D. A watch.

Bài nghe: Woman: What are you getting Lily for her birthday? A scarf? – Man: She's got lots of scarves already. I thought about a book, but I can never guess which writers she likes. – Woman: What about a watch? Hers stopped working last week. – Man: Good idea. She's always late anyway. All right, a watch it is.

Cách làm: A bị loại vì Lily đã có nhiều khăn. B bị loại bằng câu phủ định sau "but". C không được nhắc, loại ngay. D được chốt bằng "All right, a watch it is". Đáp án D.

📖 Câu khó: hiểu cả câu và suy luận từ chi tiết

Theo kinh nghiệm cá nhân: từ khoảng câu 7 của Part 1 (và ở Part 2), bài nghe nhắc đủ cả bốn phương án. Bắt từ khóa không còn đủ; phải hiểu nguyên câu. Đáp án có thể nằm ở câu giữa.

Chú ý mốc thời gian (last year hay now) và đối tượng của ý thích (thích thầy dạy hay thích môn học).

Ví dụ: "Last year I loved history because the teacher was so funny.

This year we have geography, but my favourite subject is still art." Câu hỏi "Which subject does she like best now?" → art.

History là chuyện năm trước; geography chỉ là môn học năm nay.

Dùng chi tiết để suy luận. "Singing" hợp với ca sĩ, không hợp với tay trống hay người chơi guitar. Một người được giới thiệu bằng tên nữ kèm quan hệ "the drummer's sister" thì không phải tay trống; người đó là một ca sĩ nữ.

Tên riêng trong phương án (tên ban nhạc, tên công ty) có thể nghe giống một cụm từ thường. Đọc phương án trước để nhận ra tên riêng khi nó xuất hiện.

Nghe hết câu sau. Nghe được "IT" hay "design" rồi chọn ngay thì dễ bỏ lỡ câu sau sửa lại ý. Giữ bình tĩnh và cố hiểu điều người nói muốn nói.

Ở Part 2, ba phương án có thể bị sửa sai một chút so với bài nghe.

Ví dụ bài chỉ nói đậu xe trong thành phố rất mắc (đắt) nên tốt nhất là không đi xe; phương án "ông ấy muốn chỗ mới có bãi đậu xe" là sai vì bài không nói vậy.

Phương án đúng lại dùng từ đồng nghĩa: "I have a large staff" ứng với "The number of his employees is large".

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• keyword /ˈkiwərd/ (n, B1) từ khóa. Ví dụ: Underline the keywords in each question (Hãy gạch dưới các từ khóa trong mỗi câu hỏi).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• rule out /rul aʊt/ (phr v, B2) loại (một phương án). Ví dụ: The word "broken" rules out the camera (Từ "broken" loại phương án chiếc máy ảnh).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• not good enough /nɑt ɡʊd ɪˈnʌf/ (phr, A2) không đủ giỏi, không đủ tốt (lý do loại). Ví dụ: I can't sing at the party because I'm not good enough (Tôi không hát ở bữa tiệc được vì tôi hát không đủ hay).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• there's no way /ðɛrz noʊ weɪ/ (phr, B1) không đời nào, chắc chắn không. Ví dụ: There's no way I'm buying a third pair of shoes (Không đời nào tôi mua đôi giày thứ ba).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• leaflet /ˈliflət/ (n, B2) tờ rơi. Ví dụ: The leaflet says the course starts in June (Tờ rơi ghi khóa học bắt đầu vào tháng Sáu).
• gold-colored /ˈɡoʊldˌkʌlərd/ (adj, B1) màu vàng kim. Ví dụ: She bought a gold-colored watch for her mother (Chị ấy mua một chiếc đồng hồ màu vàng kim cho mẹ).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• drummer /ˈdrʌmər/ (n, B1) tay trống, người chơi trống. Ví dụ: The drummer plays at the back of the stage (Tay trống chơi ở phía sau sân khấu).

📖 Paraphrase: đáp án nói lại bằng từ khác

Đáp án đúng thường không được nói nguyên văn. Paraphrase là nói lại bằng từ đồng nghĩa hoặc cấu trúc khác mà không đổi nghĩa.

Theo kinh nghiệm cá nhân: trong đề thật, câu nghe trùng nguyên văn phương án đúng chỉ khoảng một hai câu, thường là những câu đầu. Part 2 và Part 3 dùng paraphrase nhiều hơn. Đổi một từ còn dễ nhận ra; cả câu dài được nói lại thì khó hơn nhiều.

Trùng từ chỉ là dấu hiệu, không phải luật. Phương án lặp nguyên từ của bài nghe có thể là bẫy, nhưng cũng có thể đúng. Hãy kiểm ý của cả câu trước khi chọn.

Các cặp hay gặp: cinema ↔ watch a film; wear ↔ have on (put on là hành động mặc vào); sunny ↔ sunshine; take ↔ bring; present ↔ gift; leave ↔ depart; brilliant ↔ very good; staff ↔ employees; uninterested in ↔ isn't keen on; once ↔ one time; accommodation ↔ housing; damage ↔ spoil; "liked the staff" ↔ "the people were very nice".

Một ý có thể được nói bằng cả câu. Phương án "avoid damaging the area" có thể ứng với lời nghe "We never leave any litter there, and we don't make fires."

Đổi đại từ khi tường thuật. Người nói dùng "us", phương án viết lại thành "them". Nghe "us" mà không thấy "us" trong phương án thì dễ chọn nhầm "him". Phải nghe đúng ai được nói tới: "The ride made me feel sick" là người nói thấy buồn nôn, không phải người đi cùng.

Cách học: khi chữa bài, ghi cụm tương đương ngay cạnh phương án. Học từ khó và từ đồng nghĩa (chance = opportunity), ôn lại nhiều lần; vốn từ này dùng được cả cho Writing.

Lỗi hay gặp: chỉ bắt từ khóa. Câu có từ y hệt phương án thì làm đúng, câu dùng từ đồng nghĩa thì không nghe ra.

📖 Nghe giờ: ba cách đọc và bẫy giờ

1. giờ + phút: 6:20 = six twenty; 2:30 = two thirty.

2. phút + past + giờ (giờ hơn, phút 1–30): 6:20 = twenty past six. quarter = 15 phút, half = 30 phút: 6:15 = quarter past six (hoặc fifteen past six); 2:30 = half past two.

3. phút kém + to + (giờ + 1) (giờ kém, phút 31–59), giống cách nói "kém" trong tiếng Việt: 5:35 = twenty-five to six (6 giờ kém 25); 1:45 = quarter to two (2 giờ kém 15).

Ký hiệu "1/4" chỉ là cách viết, không phải một cách đọc riêng.

Bài nghe và phương án có thể dùng hai cách khác nhau, vd. nghe "six thirty" còn phương án viết "half past six". Nhìn phương án trước 1–2 giây để biết mỗi phương án là mấy giờ; nghe giờ dạng chữ thì ghi ngay bằng số. Không đổi nhẩm kịp là mất câu, vì bài nghe chuyển sang câu tiếp ngay.

Bẫy nhiều mốc giờ: bài thường nhắc nhiều giờ (giờ bắt đầu, giờ hẹn gặp, thời lượng). Chỉ một mốc trả lời câu hỏi; mốc nói đầu tiên chưa chắc đúng hay sai, phải đối chiếu với từ khóa.

Câu hỏi đuôi: người nói thêm "isn't it?" khi muốn người kia xác nhận điều mình nói. Giờ đi kèm câu hỏi đuôi có thể bị sửa: "The match is at four, isn't it?" – "No, at five." → đáp án là 5:00.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• synonym /ˈsɪnənɪm/ (n, B2) từ đồng nghĩa. Ví dụ: "Chance" is a synonym of "opportunity" ("Chance" là từ đồng nghĩa của "opportunity").

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• watch a film /wɑtʃ ə fɪlm/ (phr, A1) xem phim (ở rạp: go to the cinema). Ví dụ: Let's watch a film at the new cinema tonight (Tối nay mình đi xem phim ở rạp mới nhé).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• be keen on /bi kin ɑn/ (phr, B1) thích, hứng thú với (isn't keen on = uninterested in). Ví dụ: My brother isn't keen on horror films (Anh tôi không thích phim kinh dị).
• uninterested in /ʌnˈɪntrəstɪd ɪn/ (phr, B2) không hứng thú với. Ví dụ: She seems uninterested in football (Chị ấy có vẻ không hứng thú với bóng đá).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• quarter past /ˈkwɔrtər pæst/ (phr, A2) hơn 15 phút. Ví dụ: The bus leaves at quarter past eight (Xe buýt chạy lúc 8 giờ 15).
• quarter to /ˈkwɔrtər tu/ (phr, A2) kém 15 phút (tính theo giờ kế tiếp). Ví dụ: The shop closes at quarter to six (Cửa hàng đóng cửa lúc 6 giờ kém 15, tức 5:45).
• half past /hæf pæst/ (phr, A2) rưỡi, hơn 30 phút. Ví dụ: Lunch is at half past twelve (Bữa trưa lúc 12 giờ rưỡi).
• isn't it? /ˈɪzənt ɪt/ (phr, A2) phải không? (câu hỏi đuôi để xác nhận). Ví dụ: The test is on Friday, isn't it? (Bài kiểm tra vào thứ Sáu, phải không?).
• tag question /tæɡ ˈkwɛstʃən/ (phr, B1) câu hỏi đuôi. Ví dụ: A tag question asks the other person to confirm something (Câu hỏi đuôi yêu cầu người kia xác nhận một điều).

📖 Thông báo trong Part 1

Part 1 của đề Nghe có 8 câu. Mỗi câu là một đoạn ghi âm ngắn riêng: hội thoại ngắn (short conversations), thông báo (announcements) hoặc lời hướng dẫn (instructions). Toàn bộ phần Nghe kéo dài khoảng 40 phút, đã gồm thời gian chuyển đáp án. Mỗi đoạn chỉ được nghe một lần.

Thông báo hay gặp: ở ga tàu, bến xe, sân bay; dự báo thời tiết; thông tin về chuyến đi của trường; lời nhắn trong gia đình (vd. chuẩn bị quà sinh nhật).

Với một thông báo, bạn cần làm hai việc: (1) nắm chủ đề, tức thông báo nói về việc gì; (2) gắn đúng từng mốc thông tin (giờ, ngày, người) với đối tượng mà câu hỏi hỏi tới.

📖 Bước 1: ghi từ nghe được rồi suy ra chủ đề

Cách làm: nghe → ghi nhanh mọi từ hoặc cụm nghe được ra giấy nháp → nhóm các từ đó lại → đặt tên chủ đề. Bạn không cần nghe hiểu từng câu; chỉ cần đủ từ khóa để thấy chúng cùng nói về một việc.

Ví dụ: ghi được "train, arriving, platform, delayed, depart, passengers" → thông báo về lịch tàu chạy (train timetable / train schedule).Ghi được "rain, sunshine, tomorrow, cooler, weekend" → dự báo thời tiết (weather forecast).Ghi được "trip, museum, bring, ticket, bus leaves at" → thông tin chuyến đi của trường (school trip information).

Theo kinh nghiệm cá nhân: từ được lặp lại nhiều lần trong thông báo (vd. "train") thường là từ dễ nghe nhất và cũng gần với chủ đề nhất. Hãy ghi nó trước.

Khi câu hỏi là "What is the announcement mainly about?" hay "What is the talk mainly about?", chủ đề bạn vừa đặt tên chính là căn cứ để chọn phương án.

📖 Bước 2: gắn mốc giờ với đúng chuyến

Thông báo tàu, xe thường có nhiều mốc giờ cho nhiều chuyến khác nhau. Với mỗi mốc giờ, hãy tự hỏi: chuyến nào? from (chuyến đến, từ nơi khác tới) hay to (chuyến đi, rời đi tới nơi khác)? Chuyến đó đến, đi hay bị hoãn?

Ví dụ: "The 8:40 train from Oxford has arrived at platform 3.The 8:30 train to Oxford is delayed and will now leave at 8:55." → 8:40 là chuyến đến từ Oxford; 8:30 là giờ cũ của chuyến đi Oxford bị hoãn; 8:55 là giờ khởi hành mới của chuyến đi Oxford.Nếu câu hỏi là "What time will the train to Oxford leave?", đáp án là 8:55.

Chữ now trong "will now leave at…" hay "will now depart at…" báo giờ mới, thay cho giờ cũ. Từ đã có trong khóa: platform, depart, delay.

Lỗi hay gặp: chọn giờ nghe được đầu tiên; nhầm chuyến đến (from) với chuyến đi (to) cùng tên thành phố; chọn giờ cũ của chuyến bị hoãn.

📖 Bước 3: gắn thông tin thời tiết với đúng ngày

Dự báo thời tiết thường nói nhiều ngày liền nhau: today (hôm nay), tomorrow (ngày mai), by the weekend (vào cuối tuần). Khi nghe, ghi ký hiệu ngày cạnh từng thông tin, vd. T = today, To = tomorrow, W = weekend.

Chỉ lấy thông tin của đúng ngày câu hỏi hỏi. Ví dụ: "Tomorrow will be cool and foggy in the morning. By the weekend it will be hot and dry." Hỏi về ngày mai thì đáp án là "cool and foggy"; "hot and dry" là của cuối tuần.

Lỗi hay gặp: nghe được "hot and dry" ở cuối thông báo rồi chọn cho ngày mai. Thông tin nói sau cùng thường là của ngày xa nhất.

📖 Bước 4: nhiều người thì ghi ai làm gì

Khi thông báo hay lời nhắn có nhiều người, ghi chữ cái đầu của mỗi người cạnh việc người đó làm, vd. G = the girl, M = Mom, D = Dad.

Đại từ: "she", "he", "him", "her" thường chỉ người đã được nhắc đến; hãy dựa vào ngữ cảnh để xác định đó là ai. Ví dụ: "I got Grandma a warm scarf. She always feels cold in the evening." → người hay bị lạnh là Grandma, không phải người đang nói.

Suy luận khi bài không nói thẳng: bài nghe có thể không nói tên món đồ mà chỉ cho gợi ý.

Ví dụ, người con gái chỉ nói đã mua cho mẹ "một cái màu vàng kim", rồi nói thêm rằng mẹ lúc nào cũng viết thư.

Ghép hai gợi ý: món quà hợp với người hay viết thư → cây bút (pen).

Phương án đúng có thể là từ không có trong bài; hãy chọn cái khớp với mọi gợi ý.

Lỗi hay gặp: trả lời "the girl" cho câu "Who always writes letters?" vì người con gái là người đang nói. Hãy xét "she" chỉ ai trước khi chọn.

📖 Luyện Part 1 thông báo theo từng bước

Lượt nghe 1 (nắm chủ đề): nghe từng thông báo, ghi từ vào cột note, rồi viết "The announcement is about…".

Lượt nghe 2 (nghe chi tiết): mỗi thông báo một kiểu ghi chép: ghi mỗi mốc giờ chỉ cái gì; ghi T / To cạnh thông tin thời tiết; đánh số các món đồ theo thứ tự nghe; ghi ký hiệu người cho câu "Who does what?".

Lượt nghe 3 (trắc nghiệm): trước khi nghe, gạch từ khóa trong câu hỏi (vd. "bus to Da Lat", "weather tomorrow", "present … dad"), rồi chọn một trong bốn phương án A, B, C, D.

Làm đề như thi thật: mỗi câu một đoạn ghi âm ngắn, nghe một lần, chọn A, B, C hoặc D. Tự chấm bằng đáp án rồi nghe lại những câu sai để tìm chỗ bỏ lỡ.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• note down /noʊt daʊn/ (phr, B1) ghi nhanh lại. Ví dụ: Note down every word you hear in the announcement (Hãy ghi nhanh lại mọi từ bạn nghe được trong thông báo).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• arrive from /əˈraɪv frʌm/ (phr, A2) đến từ (chuyến đến). Ví dụ: The 6:20 bus arriving from Can Tho is now at gate 2 (Chuyến xe 6:20 đến từ Cần Thơ hiện đang ở cổng số 2).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• departure time /dɪˈpɑrtʃər taɪm/ (phr, B1) giờ khởi hành. Ví dụ: The new departure time for the coach is 10:45 (Giờ khởi hành mới của xe khách là 10:45).
• non-stop /ˌnɑnˈstɑp/ (adj, B1) chạy thẳng, không dừng. Ví dụ: This is a non-stop train, so it does not stop at small stations (Đây là tàu chạy thẳng nên nó không dừng ở các ga nhỏ).
• by the weekend /baɪ ðə ˈwikˌɛnd/ (phr, A2) vào cuối tuần, tới cuối tuần. Ví dụ: It will be warm and sunny by the weekend (Vào cuối tuần trời sẽ ấm và nắng).

📖 Khởi động chủ đề trước khi nghe

Mỗi hội thoại của Part 2 xoay quanh một chủ đề đời sống, ví dụ cách đi làm hằng ngày hay một chuyến du lịch. Trước khi nghe, hãy gợi ra các từ của chủ đề: bạn càng nghĩ sẵn nhiều từ thì khi nghe càng dễ bắt được ý.

Bước 1. Gợi từ. Đọc tên chủ đề và câu hỏi, rồi tự hỏi: "Người ta đi làm bằng những cách nào?", "Du lịch phiêu lưu gồm những hoạt động gì?". Ghi nhanh mọi từ bạn nghĩ ra, kể cả từ của bạn học khác.

Bước 2. Đối chiếu và bổ sung. So danh sách của bạn với danh sách từ của bài; từ nào chưa biết thì ghi thêm.

Bước 3. Chép và đọc to. Chép mỗi từ kèm nghĩa tiếng Việt, rồi đọc to từng từ, chú ý âm được nhấn trọng âm. Theo kinh nghiệm cá nhân: chép từ tiếng Anh và nghĩa tiếng Việt là đủ, không cần chép cả định nghĩa tiếng Anh; thời gian tiết kiệm được dành để đọc to và nghe lại.

Bước 4. Chọn từ hợp chủ đề. Với một danh sách hoạt động, hãy chọn cái nào thuộc chủ đề và loại cái nào không. Gặp từ lạ chưa hiểu thì tạm bỏ qua, xét các từ còn lại trước.

📖 Phân biệt các câu hỏi lý do gần giống nhau

Một hội thoại có thể hỏi hai câu "Why…?" về hai việc khác nhau. Ví dụ: "Why did she first become interested in sailing?" hỏi điều làm chị ấy bắt đầu thích đi thuyền buồm; "Why did she decide to open a sailing school?" hỏi lý do chị ấy mở trường dạy đi thuyền. Hai lý do này nằm ở hai chỗ khác nhau của bài nghe.

Trước khi nghe, gạch chân phần khác nhau giữa các câu hỏi: first become interested (bắt đầu thích), decide to start (quyết định bắt đầu làm), stop doing (thôi làm), think about (nghĩ gì về). Như vậy bạn biết mình cần chờ nghe ý nào cho câu nào.

Các câu hỏi đi theo thứ tự của bài nghe. Nghe xong ý của câu 1 thì chuyển ngay sang câu 2, đừng dừng lại tiếc câu trước.

📖 Đáp án là lý do hoặc ý chính của người nói

Câu hỏi lý do và ý kiến hỏi điều người nói thật sự muốn nói, không phải mọi chi tiết có xuất hiện trong bài. Các phương án sai thường lấy một chi tiết có thật trong bài nhưng đặt sai vai trò. Hãy kiểm năm trường hợp sau:

1. Việc bị thay thế. Sau "instead of" là phương án không được chọn trong tình huống được nói tới. "I cycle to school instead of taking the bus" cho biết cách đi bây giờ là xe đạp, không phải xe buýt.

2. Chi tiết nhắc sau lý do chính. Người nói thường nêu lý do chính trước, rồi kể thêm việc làm sau đó. "I stopped because the smoke from the traffic made me cough. Now I go to the gym instead." Lý do thôi làm là khói xe làm ho; chuyện đi tập gym (phòng tập thể hình) chỉ là việc làm sau đó.

3. Ý bị phủ định hoặc chưa chắc. "We never bring TVs into the villages" nghĩa là KHÔNG mang tivi vào; "I wasn't sure I'd earn anything" nghĩa là không chắc kiếm được tiền, nên kiếm tiền không phải lý do.

4. Người hoặc ý được nhắc trước khi chốt. Khi người nói kể nhiều khả năng rồi nói "in the end…", "but actually…", đáp án nằm sau các cụm này.

5. Từ được nhắc nhưng không phải ý kiến. Bài có nói tới "prizes" (giải thưởng) không có nghĩa người nói thích cuộc thi vì giải thưởng. Hãy nghe câu nêu cảm nghĩ, ví dụ "Even if I don't win, it'll still be fun."

Tương tự, khi câu hỏi hỏi điều gì khiến ai đó bắt đầu thích một việc, hãy phân biệt bối cảnh (người cha từng đi nhiều nơi) với điều thật sự tác động (người cha kể chuyện về những nơi đó suốt).

📖 Phương án lặp nguyên văn lời nghe: dấu hiệu cần kiểm

Theo kinh nghiệm cá nhân: từ Part 2 trở đi, đề hay cho phương án dùng y hoặc gần y một động từ, một cụm có trong bài nghe (ví dụ nghe "met someone at the club", phương án ghi "She met someone at the club"), nhưng phương án đó lại sai: nó trả lời một ý khác, hoặc cụm đó trong bài bị phủ định.

Đây là dấu hiệu cần kiểm lại, không phải luật. Nhiều đáp án đúng vẫn dùng lại từ của bài nghe.

Vì vậy, khi nghe thấy cụm trùng với một phương án, đừng chọn ngay và cũng đừng loại ngay.

Hãy hỏi ba câu: (1) Trong bài, cụm đó có bị phủ định không?

(2) Cụm đó trả lời đúng câu hỏi này, hay trả lời một ý khác như mục đích, bối cảnh? (3) Người nói có đổi ý sau đó không?

Ví dụ: Bài nghe: "I started reading the local paper because I wanted to know what was going on in the town.Whenever I saw a word I didn't know, I asked my neighbours." Câu hỏi: "How did she learn new words?" Phương án "She wanted to know what was going on in the town" lặp nguyên cụm, nhưng đó là mục đích đọc báo, không phải cách học từ.Đáp án là "She asked people around her", tức hỏi hàng xóm.

Đáp án đúng thường diễn đạt lại (paraphrase) ý của bài: "the smoke made me cough" thành "it was bad for his health"; "I keep a jacket and tie at work" thành "formal clothes".

📖 Ví dụ mẫu

Bài nghe: Woman: "Do you still drive to the office?" Man: "Not any more. Parking costs a fortune, but that's not why I stopped. I was always stuck in traffic and arrived late. Now I take the tram, and I can read on the way."

Câu hỏi: Why did the man stop driving to work? A. Parking was too expensive. B. He was often late. C. He wanted time to read. D. He sold his car.

Cách làm: Phương án A lặp ý "parking costs a fortune", nhưng người nói phủ định ngay: "that's not why I stopped". Lý do chính là kẹt xe (ùn tắc) và đến trễ. Đáp án B. Phương án C là việc làm sau khi đổi sang tàu điện, không phải lý do thôi lái xe.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• distractor /dɪˈstræktər/ (n, C1) phương án gây nhiễu. Ví dụ: Option A is a distractor because it mentions a detail from the recording that does not answer the question (Phương án A là phương án gây nhiễu vì nó nhắc đến một chi tiết trong bài nghe không trả lời câu hỏi).

📖 Part 3: một người nói liên tục

Part 3 là phần nghe cuối cùng và khó nhất. Bạn nghe ba bài nói hoặc bài giảng (talks, lectures), mỗi bài trình bày liên tục như thuyết trình. Mỗi bài có 5 câu hỏi, tổng cộng 15 câu; mỗi câu có 4 lựa chọn A, B, C, D. Cả bài thi Nghe có ba phần và mỗi phần chỉ nghe một lần.

Bài nói không có nhịp ngừng như hội thoại hỏi–đáp. Bạn phải hiểu cả câu để vừa chọn đáp án vừa nghe tiếp phần sau.

Theo kinh nghiệm cá nhân: Part 3 thường nhắc tới cả bốn lựa chọn trong bài (Part 1 đôi khi chỉ nhắc một hai lựa chọn), nên nghe được một keyword rồi chọn liền là dễ sai. Hãy nghe ngữ cảnh.Ví dụ bài nói "My father wanted me to become a doctor, but I wasn't interested." Từ "doctor" có trong bài nhưng đó là mong muốn của người cha, không phải của người nói.

Theo kinh nghiệm cá nhân: giọng trầm, luyến láy khó nghe hơn giọng trong và cao. Từ vựng trong các lựa chọn của phần Nghe dễ hơn phần Đọc nhiều; bài nói có vài từ mới nhưng không nhiều. Cái khó là nhận ra đáp án nằm ở chỗ nào và nghe kịp.

Theo kinh nghiệm cá nhân: nghe xong Part 3 chỉ còn khoảng 1–2 phút để dò lại bài, và cuối bài dễ đuối sức. Nếu Part 1 và Part 2 làm ổn thì đúng từ 3/5 câu trở lên ở mỗi bài nghe của Part 3 là tạm ổn; cố càng cao càng tốt.

📖 Trước khi nghe: dự đoán và ghi ý

Bước 1. Đọc câu hỏi để biết đề hỏi gì. Ví dụ đề hỏi về lý do (reasons) hay về cách làm (methods). Rồi đoán trước những gì có thể nghe: keywords, các ý trả lời có thể có, câu hỏi có thể gặp.

Bước 2. Liệt kê ý bằng cụm, không viết câu. Theo kinh nghiệm cá nhân: khi ghi lý do và cách làm, nên dùng cụm động từ: động từ cùng các thành phần đi kèm, chẳng hạn động từ + tân ngữ (V + O), vì cụm này cho thấy hành động. Cụm danh từ cũng được nhưng không thể hiện hành động.

Nếu chỉ ghi nơi hoặc công cụ (app, course, program, club) thì ý chưa rõ. Thêm động từ phía trước: use, take, join, attend, participate in, take part in. Ví dụ: "language apps" → "use language apps"; "language exchange groups" → "join language exchange groups".

Ý phải nói rõ để làm gì. "Record your voice" chưa đủ; viết "record your voice to check your pronunciation" thì ý mới gắn với cách học.

Ví dụ bảng ghi ý cho câu hỏi "Why do people learn a new language, and in what ways can they pick it up?" Reasons: get a better job; make international friends; travel more easily; study or do research abroad; fit into a new community.

Methods: take online courses or use language apps; talk to local people every day; watch films and read books in the new language; attend language classes; join language exchange groups or clubs; practice speaking and writing regularly.

Sau khi nghe, đối chiếu ý mình đoán với ý người nói đưa ra. Câu hỏi của bước nghe thường diễn đạt lại câu hỏi ban đầu, ví dụ "In what ways can people learn…?" thành "How was the speaker successful with his learning?".

📖 Câu hỏi NOT và địa danh

Câu hỏi NOT hỏi điều không có trong bài. Chữ NOT được in đậm vì nhiều người bỏ sót nó và chọn ngay nơi có xuất hiện trong bài. Hãy gạch chân NOT khi đọc câu hỏi.

Các lựa chọn thường là châu lục hoặc khu vực lớn (Asia, Europe, the Middle East), còn bài nghe chỉ nhắc địa danh nhỏ hơn: thành phố, quốc gia. Bạn cần biết nơi đó thuộc khu vực nào, ví dụ Seoul thuộc châu Á; Lisbon, Portugal thuộc châu Âu.

Chỉ cần nghe một địa danh thuộc một khu vực là loại được lựa chọn đó. Lựa chọn không có địa danh nào thuộc về nó là đáp án.

Lưu ý: the Middle East (Trung Đông) là một khu vực (region), không phải châu lục (continent). Đừng gắn các thành phố ở Đông Á với Trung Đông.

📖 Đáp án đúng một phần và câu phản bác

Part 3 hay có lựa chọn đúng một phần: nó có trong bài nhưng không trả lời đúng điều câu hỏi nhắm tới. Hãy chọn lựa chọn khớp với bài ở từng chi tiết. Ba kiểu hay gặp:

1. Việc phụ, không phải việc chính. Người nói nêu hai cách học chính, rồi nói thêm "Other things that also helped me were…". Lựa chọn nêu việc phụ đó không trả lời câu hỏi về cách chính. Lựa chọn thêm một chi tiết bài không nói (ví dụ bài chỉ nói "people" mà lựa chọn ghi "native speakers") cũng không khớp.

2. Khó khăn ban đầu, không phải điều người nói rút ra. Người nói kể lúc đầu thấy khó, rồi kể cách vượt qua. Lựa chọn "It was difficult to understand" chỉ đúng với giai đoạn đầu; câu hỏi thường nhắm tới điều người nói đã làm hoặc rút ra.

3. Nói về người khác, không phải người nói. Câu hỏi nhắm tới cách người nói làm việc đó; lựa chọn "People were friendly" chỉ nhận xét thái độ của người khác nên không trả lời đúng câu hỏi.

Câu phản bác: nếu bài có một câu nói ngược hẳn với lựa chọn thì loại lựa chọn đó.Ví dụ "There was no way I could follow the news at first" (lúc đầu không thể nào theo kịp tin tức) phản bác "It was easy from the start"; "Once you stop feeling shy, it's actually fun" phản bác "It was a failure"; "People were very supportive" phản bác "People reacted negatively".

Theo kinh nghiệm cá nhân: lựa chọn lặp y nguyên một cụm của bài thường là bẫy. Đây chỉ là dấu hiệu cần kiểm lại, không phải luật: đáp án đúng vẫn có thể dùng lại từ của bài. Hãy đối chiếu ý của cả câu.

Lỗi hay gặp: chọn theo cảm giác vì nghe được vài từ quen; chọn lựa chọn đúng về người khác trong khi câu hỏi hỏi về người nói.

📖 Paraphrase mức khó

Đáp án đúng ít khi lặp từ của bài. Ngoài từ đồng nghĩa, Part 3 còn dùng các cách sau.

1. Cùng gốc, khác từ loại. Bài dùng động từ, lựa chọn dùng tính từ hoặc danh từ: repeat → repetitive; explain → explanation. Nhận ra cùng gốc từ giúp nhận diện phương án có thể liên quan, nhưng cần đối chiếu nghĩa và ngữ cảnh trước khi chọn.

2. Từ đồng nghĩa "xa". Đề cố tránh từ dễ nghe: bài nói "rehearse" (diễn tập trong đầu) thay vì "prepare" (chuẩn bị). Nếu không nghe được từ chính, hãy bám từ đi kèm: "beforehand", "before I went in" cho biết đó là việc làm trước.

3. Diễn đạt lại cả cụm. "my CV" → "some information about herself"; "the money is good" → "the high salary"; "what I love" → "what she likes best" (love mạnh hơn like); "which I find very hard" là dấu hiệu của điều không thích (dislike), dù không phải đồng nghĩa chính xác.

4. Hàm ý. Hai từ không đồng nghĩa nhưng từ này suy ra được từ kia: "a new highway" → "modern" (cái mới là hiện đại); "we can't talk much about it here" → "not have enough time to discuss"; "phases" → "stages". Câu hỏi nói "weather" nhưng bài nói "temperature": nhiệt độ là một nhánh của chủ đề thời tiết.

5. Câu hỏi cũng được diễn đạt lại. "In what ways can people learn a language?" và "How was the speaker successful with his learning?" cùng hỏi về cách học.

Theo kinh nghiệm cá nhân: nếu không hiểu cụm chốt, hãy dựa vào ý khác trong cùng câu. Ví dụ "I spend three hours a day on the road, which I find really draining." Không biết "draining" thì vẫn hiểu: mất nhiều thời gian đi đường là điều không ai thích.

Theo kinh nghiệm cá nhân: học một từ thì học nhiều nghĩa. "Talk about" là nói về, bàn về, thảo luận về; nếu chỉ chờ một từ mang nghĩa "thảo luận" (discuss) thì bạn sẽ không nhận ra đáp án.

Lỗi hay gặp: đoán đáp án vì không nghe được đúng từ của câu hỏi. Câu hỏi ghi "weather" mà bạn chỉ chờ chữ "weather" thì sẽ bỏ lỡ câu "They need to know what the temperature will be".

Dùng paraphrase cả khi nói và viết để tránh lặp từ: câu đầu "I get a high salary", câu sau "The money is good".

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• pick up a language /pɪk ʌp ə ˈlæŋɡwɪdʒ/ (phr, B1) học được, tiếp thu một ngôn ngữ (thường qua tiếp xúc hằng ngày, không phải "chọn"). Ví dụ: She picked up a little Thai while working in Bangkok (Chị ấy học được một ít tiếng Thái khi làm việc ở Bangkok).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• verb phrase /vərb freɪz/ (phr, B2) cụm động từ (cụm có động từ làm thành phần chính, có thể có các thành phần đi kèm). Ví dụ: "Join a speaking club" is a verb phrase (“Join a speaking club” là một cụm động từ).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• contradict /ˌkɑntrəˈdɪkt/ (v, B2) nói ngược lại, phản bác. Ví dụ: The last sentence of the talk contradicts option B (Câu cuối của bài nói phản bác lựa chọn B).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• beforehand /bɪˈfɔrˌhænd/ (adv, C1) trước đó, từ trước. Ví dụ: She checked the menu online beforehand (Chị ấy xem trước thực đơn trên mạng từ trước).
• repetitive /rɪˈpɛtətɪv/ (adj, B2) lặp đi lặp lại (cùng gốc với repeat). Ví dụ: Children's songs are repetitive, so they are easy to remember (Bài hát thiếu nhi lặp đi lặp lại nên dễ nhớ).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• get on well with /ɡɛt ɑn wɛl wɪð/ (phr) hòa thuận, hợp tính với :: Từ Anh-Anh, Anh-Mỹ dùng get along with. Ví dụ: I get on well with my neighbors (Tôi hòa thuận với những người hàng xóm).

📖 Định dạng phần Đọc

Theo Trung tâm Khảo thí ULIS–VNU, phần Đọc VSTEP bậc 3–5 kéo dài 60 phút, gồm 4 bài đọc và 40 câu trắc nghiệm; tổng độ dài khoảng 1.900–2.050 từ. Câu hỏi kiểm tra chi tiết, ý chính, thái độ, suy luận và từ vựng trong ngữ cảnh. Khóa này luyện nền tảng hướng tới bậc 3 (B1).

Đọc câu hỏi trước, gạch dưới tên riêng, số liệu và từ phủ định. Với câu ý chính, kiểm tra câu mở đầu và kết luận của từng đoạn; với từ lạ, dùng từ nối, ví dụ và câu xung quanh để đoán nghĩa.

📖 Định dạng đề Đọc

Phần Đọc làm trong 60 phút (đúng một tiếng), gồm 4 bài đọc, mỗi bài 10 câu hỏi, tổng cộng 40 câu. Mỗi câu có bốn phương án A, B, C, D.

Bình quân bạn có khoảng 15 phút cho một bài đọc, tính cả thời gian đọc bài và trả lời 10 câu.

Lỗi hay gặp: nhớ sai định dạng. Đề không phải 2 bài đọc mà là 4 bài; mỗi bài không phải 5, 8 hay 15 câu mà là 10 câu.

📖 Mục tiêu điểm Đọc

Mỗi kỹ năng chấm thang 0–10. Bậc 3 (B1) ứng với điểm trung bình 4 kỹ năng từ 4,0 đến 5,5. Với riêng phần Đọc, mức B1 cũng là khoảng 4,0–5,5/10, không phải 3,0–4,0 hay 3,5–5,0.

Quy định chung xét điểm trung bình của 4 kỹ năng, không bắt buộc từng kỹ năng phải đạt 4. Kỹ năng thấp có thể được kỹ năng khác kéo trung bình lên. Nếu đơn vị tổ chức thi có quy định riêng, hãy làm theo quy định đó.

Theo kinh nghiệm cá nhân: khi ôn, nên đặt mục tiêu mỗi kỹ năng từ 4 trở lên cho an toàn, không trông vào việc kỹ năng khác kéo điểm.

Theo kinh nghiệm cá nhân: nếu tính đều thì mỗi câu Đọc đáng khoảng 10 : 40 = 0,25 điểm. 15 câu đúng là 3,75 điểm, làm tròn lên khoảng 4. Vì vậy, hãy đặt mục tiêu đúng ít nhất 15/40 câu; đúng nhiều hơn thì càng chắc.

📖 Mười dạng câu hỏi trong đề Đọc

Câu hỏi các dạng xuất hiện xen nhau sau mỗi bài đọc. Nếu bạn nhận ra ngay dạng câu hỏi, bạn đỡ tốn thời gian đọc hướng dẫn và còn nhiều thời gian hơn cho bài đọc.

1. Vocabulary (từ vựng): chọn từ hoặc cụm có nghĩa gần nhất với một từ trong bài (từ đồng nghĩa).

2. Reference (câu hỏi tham chiếu): đề hỏi một đại từ như it, they, this, their; bạn chọn danh từ hoặc cụm danh từ mà đại từ đó thay thế.

3. Factual information (thông tin chi tiết): hỏi một chi tiết cụ thể được nêu trong bài.

4. Negative factual information (thông tin KHÔNG có): chọn phương án chứa thông tin không có, không được nhắc, hoặc không đúng theo bài. Để ý chữ NOT, EXCEPT viết hoa trong câu hỏi.

5. Main idea (ý chính): hỏi chủ đề hoặc ý chính của cả bài; thường là câu đầu tiên trong 10 câu của một bài.

6. Purpose (mục đích): hỏi vì sao tác giả viết bài, hoặc vì sao tác giả đưa một thông tin, một ví dụ vào bài.

7. Inference (suy luận): dựa vào thông tin trong bài để rút ra một kết luận mà bài không nói thẳng.

8. Restatement (diễn đạt lại): chọn câu diễn đạt lại tốt nhất một câu được tô đậm (highlight) trong bài: dùng từ khác, từ đồng nghĩa nhưng giữ đúng nghĩa.

9. Sentence insertion (chèn câu): chọn một trong bốn vị trí [A], [B], [C], [D] để đặt một câu cho sẵn vào bài cho liền mạch.

10. Opinion (quan điểm): nhận ra quan điểm hoặc thái độ của tác giả đối với một vấn đề.

📖 Nhận dạng nhanh dạng câu hỏi

Hãy nhìn từ khóa trong câu hỏi: "closest in meaning to" là Vocabulary; "refers to" là Reference; "According to the passage / paragraph" là Factual information; NOT hoặc EXCEPT là Negative factual; "mainly about / main idea" là Main idea; "why does the author mention / in order to" là Purpose; "inferred / most likely / suggest" là Inference; "best expresses the essential information in the highlighted sentence" là Restatement; "Where can the following sentence be added" là Sentence insertion; "attitude / opinion / feel about" là Opinion.

Lỗi hay gặp: nhầm Factual information với Purpose. Câu hỏi về lý do tác giả viết (why the author wrote / mentions) là Purpose. Factual information hỏi một chi tiết có sẵn trong bài, kể cả khi chi tiết đó trả lời câu "why" về sự việc trong bài.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• question type /ˈkwɛstʃən ˌtaɪp/ (phr, B1) dạng câu hỏi. Ví dụ: Try to recognize the question type before you read the options (Hãy cố nhận ra dạng câu hỏi trước khi đọc các phương án).
• pronoun /ˈproʊˌnaʊn/ (n, B1) đại từ. Ví dụ: The pronoun "they" in line 5 means the farmers (Đại từ "they" ở dòng 5 chỉ những người nông dân).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• draw a conclusion /ˌdrɔ ə kənˈkluʒən/ (phr, B2) rút ra kết luận. Ví dụ: Use the facts in the passage to draw a conclusion (Hãy dùng các dữ kiện trong bài để rút ra kết luận).
• restatement /ˌriˈsteɪtmənt/ (n, C1) câu diễn đạt lại. Ví dụ: A good restatement keeps the meaning but uses different words (Một câu diễn đạt lại tốt giữ nguyên nghĩa nhưng dùng từ khác).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• insert /ɪnˈsərt/ (v, B2) chèn, đặt vào. Ví dụ: Insert the sentence where it fits best (Hãy chèn câu vào chỗ nó phù hợp nhất).

📖 Câu hỏi từ vựng là gì

Câu hỏi từ vựng chỉ ra một từ hoặc một cụm từ trong bài đọc và yêu cầu bạn chọn đáp án gần nghĩa nhất, tức là từ có thể thay vào đúng chỗ đó mà câu vẫn giữ nguyên ý. Bốn đáp án thường cùng từ loại.

Đề thường hỏi theo bốn mẫu: "The word "…" in the passage is closest in meaning to …" (đồng nghĩa nhất với từ nào), "What does the word "…" mean?" (từ đó nghĩa là gì), "The word "…" could be best replaced with …" (có thể thay tốt nhất bằng từ nào) và "Which of the following words could best be substituted for the word "…" in the passage?" (từ nào thay được tốt nhất cho từ đó trong bài).

Bốn mẫu khác chữ nhưng hỏi cùng một việc.

Với cụm từ, đề viết "The phrase "…" is closest in meaning to …". Với một danh từ rất lạ, đề có thể hỏi "… in paragraph 1 are most likely …" (… nhiều khả năng là gì).

Lưu ý: đáp án đúng là nghĩa của từ trong câu đó, không phải nghĩa đầu tiên trong từ điển. Một từ có nhiều nghĩa (vd. shade là "bóng râm" hoặc "sắc độ của màu") thì phải dựa vào bài để chọn.

📖 Đoán nghĩa qua ngữ cảnh

Đọc cụm từ hoặc câu đứng trước và đứng sau từ được hỏi. Ngữ cảnh thường cho một trong các manh mối sau.

1. Từ đồng nghĩa (synonym): câu trước hoặc câu sau nhắc lại cùng ý bằng một từ quen hơn. Vd. "Volunteers fix broken lamps … and mend them while the owners wait": mend = fix (sửa).

2. Từ trái nghĩa (antonym): từ được hỏi đứng đối lập với một từ đã biết, thường sau unlike, but, while, in contrast. Vd. "Unlike her careful sister, Anna is reckless with money": reckless ngược với careful, tức là "cẩu thả, liều lĩnh".

3. Ví dụ (example): các ví dụ sau such as, for example, hoặc một loạt việc cụ thể cho thấy nghĩa chung. Vd. "He is frugal: he reuses paper bags and repairs his old shoes": frugal là "tiết kiệm".

4. Câu giải thích: bài giải thích lại từ bằng động từ be, sau dấu phẩy, gạch ngang, dấu hai chấm, trong ngoặc đơn, hoặc sau "that is", "in other words".Câu phía sau cũng có thể dùng lại từ đó trong một tình huống rõ hơn. Vd. "The letter was passed to the manager.Later, it was passed from the manager to the director": passed đi với "to" và "from … to", nên nghĩa là "chuyển qua, đưa qua" (= given).

Theo kinh nghiệm cá nhân: không cần dịch chính xác từng từ. Chỉ cần dịch sơ đoạn quanh từ được hỏi, bắt đầu từ câu chứa từ đó hoặc câu ngay trước nó (thường là câu mở bằng "The process…", "In addition…", "Because…").

Theo kinh nghiệm cá nhân: khi luyện đọc, hạn chế tra từ điển. Hãy đoán nghĩa qua ngữ cảnh trước, tra sau để kiểm tra; cách này giúp bạn nhớ thêm từ mới và quen với việc đoán nghĩa trong phòng thi.

📖 Từ loại và từ gốc

Bước 1. Xác định từ loại. Bốn đáp án thường cùng từ loại; hãy dựa vào cả đáp án và ngữ cảnh để xác định từ loại của từ được hỏi.

Tính từ: xét danh từ mà tính từ bổ nghĩa để thấy nó tả tính chất gì của danh từ. Vd. "minute ice crystals" là "những tinh thể băng li ti".

Động từ: xét chủ ngữ đứng trước, vì động từ phải hợp với chủ ngữ. Vd. "the roots absorb water": rễ cây thì "hút" nước.

Trạng từ: thường bổ nghĩa cho động từ hoặc tính từ đứng cạnh. Một số từ quen như across có thể là trạng từ khi đo kích thước: "The pool is ten meters across" (hồ bơi rộng mười mét theo chiều ngang). Ở đây across là trạng từ, không phải tính từ.

Bước 2. Tách hậu tố, đưa về từ gốc. Bỏ đuôi -ly để có tính từ: oddly → odd (kỳ lạ, = strange). Đuôi -less nghĩa là "không có": tasteless là "không có vị, nhạt". Đổi từ lạ về từ quen cùng gốc: parasitic → parasite, numerical → number, smelly → smell, hidden → hide, shaded → shade.

Bước 3. Tách từ ghép. snowfall = snow (tuyết) + fall (rơi): "trận tuyết rơi". Tương tự, rainfall là "lượng mưa, trận mưa", sunset là "lúc mặt trời lặn".

Lỗi hay gặp: gán ngay nghĩa quen nhất của từ gốc mà không xét từ loại và câu chứa nó, vd. hiểu odd là "số lẻ" hay snowfall là "quả cầu tuyết". Xem các thẻ lỗi ở cuối nhóm.

📖 Thế từ đã biết và loại trừ

Không ai biết hết từ vựng. Hãy lấy từ đã biết trong bốn đáp án, thế vào vị trí của từ được hỏi rồi đọc lại câu. Câu vô nghĩa thì loại ngay.

Đáp án đúng có thể là một từ bạn chưa biết. Nếu đã thế ba từ quen mà không từ nào hợp, hãy chọn từ còn lại.

Còn hai đáp án thì đọc lại ngữ cảnh để chọn đáp án hợp nhất với ý của câu.

Theo kinh nghiệm cá nhân: trong bốn đáp án, từ nào không biết thì tạm bỏ qua, tập trung xét các từ đã biết trước.

Theo kinh nghiệm cá nhân: loại đáp án mà bài không hề nhắc tới, hoặc quá chung chung. Vd. bài nói cây ký sinh bám vào thân và rễ của cây khác thì loại "fruits" (bài không nhắc quả), và loại "food" vì quá chung.

Phân biệt hai đáp án gần nghĩa. aptly là "một cách thích hợp, rất đúng chỗ" (= appropriately). precisely là "một cách chính xác, đúng từng chi tiết": nó nói về độ chính xác, không nói về sự phù hợp, nên không thay được aptly. Tương tự, initiate là "bắt đầu, khởi xướng" (= begin), không phải enhance ("nâng cao").

Chỉ một đáp án đúng. "make its way into" là "đi vào, lọt vào bên trong", nên chỉ penetrate (xuyên vào) đúng. eat ("ăn") có vẻ liên quan khi bài nói cây ký sinh lấy chất dinh dưỡng, nhưng không diễn tả việc đi vào bên trong, nên không chọn.

by means of là "bằng cách, bằng (phương tiện)", chỉ cách thức; không phải "có nghĩa là".

Theo kinh nghiệm cá nhân: nhớ từ bằng liên tưởng. tiny đọc gần như "tí nị" (rất nhỏ); strange (kỳ lạ) như tên phim Doctor Strange; parasite (vật ký sinh) như tên phim Hàn Quốc Parasite.

📖 Ví dụ mẫu

Bài đọc: The town of Linden Bay has a small library that stays open late on Fridays. Last year, the library launched a repair café. Once a month, volunteers fix broken lamps, radios and bicycles for free. People bring things that they would otherwise throw away, and the volunteers mend them while the owners wait.

Câu 1: The word "launched" is closest in meaning to: A. closed, B. started, C. sold, D. moved.

Cách làm: launched là động từ, chủ ngữ là the library. Câu sau cho biết từ đó mỗi tháng đều có người sửa đồ, tức là hoạt động này mới có. Thế từng từ: thư viện "đóng" quán sửa đồ thì câu sau vô lý, loại A; "bán" và "dời đi" không được bài nhắc, loại C và D. Đáp án B. started.

Câu 2: The word "mend" is closest in meaning to: A. sell, B. clean, C. repair, D. collect.

Cách làm: câu trước dùng fix (sửa) cho chính những món đồ đó; mend là từ đồng nghĩa ở câu kề. Đáp án C. repair.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• context clue /ˈkɑntɛkst klu/ (phr, B2) manh mối ngữ cảnh. Ví dụ: The word "unlike" is a context clue that shows an opposite meaning (Từ "unlike" là một manh mối ngữ cảnh cho thấy nghĩa trái ngược).
• antonym /ˈæntəˌnɪm/ (n, B1) từ trái nghĩa. Ví dụ: "Careless" is an antonym of "careful" ("Careless" là từ trái nghĩa của "careful").
• part of speech /pɑrt əv spitʃ/ (phr, B1) từ loại. Ví dụ: Check the part of speech of the four answers first (Hãy xem từ loại của bốn đáp án trước).
• root word /rut wərd/ (phr, B1) từ gốc. Ví dụ: The root word of "hidden" is "hide" (Từ gốc của "hidden" là "hide").
• odd /ɑd/ (adj, B1) kỳ lạ, khác thường (= strange). Ví dụ: It was odd that the shop was closed on a Monday morning (Thật kỳ lạ là cửa hàng đóng cửa vào sáng thứ Hai).
• tasteless /ˈteɪstləs/ (adj, B1) nhạt, không có vị (-less = không có). Ví dụ: The soup was tasteless because I forgot the salt (Món súp nhạt vì tôi quên bỏ muối).
• snowfall /ˈsnoʊˌfɔl/ (n, B2) trận tuyết rơi; lượng tuyết rơi. Ví dụ: A heavy snowfall closed the mountain road last night (Một trận tuyết rơi dày đã làm đóng con đường núi đêm qua).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• in diameter /ɪn daɪˈæmətər/ (phr, B2) có đường kính (là). Ví dụ: The clock on the tower is three meters in diameter (Chiếc đồng hồ trên tháp có đường kính ba mét).
• parasite /ˈpærəˌsaɪt/ (n, C1) vật ký sinh, sinh vật ký sinh. Ví dụ: A parasite lives on another plant or animal and takes food from it (Vật ký sinh sống trên một cây hoặc con vật khác và lấy thức ăn từ nó).
• aptly /ˈæptli/ (adv, C2) một cách thích hợp, rất đúng chỗ (= appropriately). Ví dụ: The quiet café is aptly named "Slow Morning" (Quán cà phê yên tĩnh được đặt tên rất hợp là "Slow Morning").
• appropriately /əˈproʊpriətli/ (adv, B2) một cách thích hợp. Ví dụ: Please dress appropriately for the interview (Hãy ăn mặc thích hợp cho buổi phỏng vấn).
• precisely /prɪˈsaɪsli/ (adv, B2) một cách chính xác, đúng (từng chi tiết). Ví dụ: The train left at precisely seven o'clock (Tàu rời ga đúng bảy giờ).
• initiate /ɪˈnɪʃiˌeɪt/ (v, C1) bắt đầu, khởi xướng (= begin). Ví dụ: The students initiated a plan to plant trees around the school (Các học sinh khởi xướng một kế hoạch trồng cây quanh trường).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• precipitation /prɪˌsɪpɪˈteɪʃən/ (n, C1) giáng thủy (mưa, tuyết rơi). Ví dụ: The weather report expects light precipitation this afternoon (Bản tin thời tiết dự báo chiều nay có mưa hoặc tuyết nhẹ).
• penetrate /ˈpɛnəˌtreɪt/ (v, B2) xuyên qua, đi vào bên trong. Ví dụ: Sunlight cannot penetrate the thick forest (Ánh nắng không thể xuyên qua khu rừng rậm).
• make its way into /meɪk ɪts weɪ ˈɪntu/ (phr, B2) tìm đường đi vào, lọt vào (= penetrate). Ví dụ: Rainwater made its way into the basement (Nước mưa lọt vào tầng hầm).
• umbrageous /əmˈbreɪdʒəs/ (adj, C2) râm mát, có bóng râm (= shaded; là tính từ, không phải động từ). Ví dụ: The children played in an umbrageous corner of the park (Bọn trẻ chơi ở một góc râm mát của công viên).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• offshoot /ˈɔfˌʃut/ (n, C2) nhánh mọc ra (từ thân cây chính). Ví dụ: The plant sends out small offshoots that grow into new plants (Cây mọc ra những nhánh nhỏ, rồi chúng phát triển thành cây mới).
• ponderous /ˈpɑndərəs/ (adj, C2) nặng nề, to nặng (= heavy). Ví dụ: Two men carried the ponderous wooden door upstairs (Hai người đàn ông khiêng cánh cửa gỗ nặng nề lên lầu).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• bits of sound /bɪts əv saʊnd/ (phr, B2) các mẩu âm thanh, các mẫu âm thanh nhỏ. Ví dụ: The app records short bits of sound and joins them into a song (Ứng dụng ghi lại những mẩu âm thanh ngắn và ghép chúng thành một bài hát).

📖 Câu hỏi tham chiếu là gì

Câu hỏi tham chiếu cho một từ trong bài đọc, thường là một đại từ như it, they, that, them, who, và hỏi từ đó chỉ danh từ hoặc cụm danh từ nào trong bài. Mục tiêu là tìm đúng danh từ mà đại từ thay thế.

Đề thường hỏi theo hai mẫu: What does the word "…" refer to? hoặc The word "…" in the passage refers to …. Đôi khi đề viết: "To which of the following does the word "…" refer?" hoặc "The word "…" is used as a reference to …". Bốn phương án đều là danh từ hoặc cụm danh từ.

Khóa đã có thẻ "The word "it" refers to" trong nhóm đọc ý chính, chi tiết và từ vựng trong ngữ cảnh. Nhóm này bổ sung các mẫu câu hỏi còn lại, bảng đại từ và cách tìm danh từ được thay.

📖 Các đại từ hay gặp

it, its: nó, của nó; thay cho một danh từ số ít chỉ vật, con vật, sự việc hoặc một ý.

they, them, their: họ, của họ; nhưng cũng dùng cho danh từ số nhiều chỉ vật, nghĩa là "những cái đó". their có thể chỉ danh từ số nhiều hoặc một người số ít khi giới tính không được xác định hoặc không được nêu.

this, that: có thể thay cho danh từ số ít hoặc chỉ một sự việc, một ý đã nêu. these, those: thay cho danh từ số nhiều. Cụm "that of …" và "those of …" dùng để khỏi lặp lại danh từ vừa nói: "the weather of the town is like that of the city" thì that = the weather.

which, who, that (đại từ quan hệ): thường chỉ danh từ hoặc cụm danh từ đứng trước mệnh đề quan hệ; đôi khi có cụm bổ nghĩa nằm xen giữa. who chỉ người; which chỉ vật; that chỉ cả người lẫn vật.

one, each, others: one thay cho một danh từ đếm được số ít đã nhắc; each là "mỗi cái" trong nhóm vừa nhắc; others là "những cái khác" cùng loại với danh từ vừa nhắc.

📖 Bốn bước tìm danh từ được thay

1. Đọc ngược lên. Đại từ thường chỉ danh từ hoặc cụm danh từ đã nhắc phía trước, nhưng đôi khi chỉ thành phần xuất hiện sau nó; hãy đọc cả ngữ cảnh. Theo kinh nghiệm cá nhân: chỉ cần đọc phần trước đại từ, phần sau bỏ qua; đoạn trích dài cũng chỉ cần đọc tới câu chứa đại từ, không cần đọc hết đoạn.

2. Tìm danh từ khớp số và ngữ cảnh. Tìm các danh từ hoặc cụm danh từ có thể được đại từ chỉ tới, rồi xét số và ngữ cảnh; they, them, their cũng có thể chỉ một người số ít.

Theo kinh nghiệm cá nhân: danh từ được thay thường là chủ từ (chủ ngữ) của câu hoặc mệnh đề ngay trước, không phải danh từ nằm trong cụm bổ nghĩa như "the size of shapes".

3. Xét nghĩa của động từ. Xem động từ đi với đại từ: ai hoặc cái gì làm được việc đó. Ví dụ "they arrange the tables" thì "they" phải là người, vì chỉ người mới sắp xếp được bàn ghế.

4. Thế vào kiểm nghĩa. Thay đại từ bằng danh từ bạn chọn rồi đọc lại câu; câu phải có nghĩa và đúng với ý của đoạn.

Loại nhanh: loại các phương án không phù hợp với nghĩa và ngữ cảnh; đối tượng được chỉ thường đứng trước đại từ nhưng đôi khi xuất hiện sau nó.

📖 Lỗi hay gặp

Chọn danh từ trong cụm bổ nghĩa. Câu trước viết "Planners think about the height of plants and the color of flowers. They arrange the garden.", nhiều người chọn "plants and flowers". Hãy xét động từ: trong ngữ cảnh này, người lên kế hoạch sắp xếp khu vườn, nên "they" là planners.

Chọn danh từ gần nhưng không phải chủ từ. Khi câu trước có hai danh từ, đại từ ở câu sau thường nhắc lại chủ từ của câu trước, không phải danh từ đứng cuối câu.

Đoán sai với "that of". Trong "a beauty that matches that of the lawn", chữ "that" thứ hai thay cho danh từ đã nêu (a beauty), không thay cho tên một vật bất kỳ đứng gần.

Chọn danh từ đứng gần mà không thế vào kiểm nghĩa. "people who work hard to reach it": "it" là điều người ta cố đạt tới, nên phải tìm danh từ có nghĩa "mục tiêu", ví dụ success, không chọn một cụm chỉ thời gian đứng gần như "the second half".

Xác định đại từ chỉ người hay vật. Trong "seeing them as weak", hãy dựa vào ngữ cảnh để xác định "them" chỉ người hay vật; không chọn chỉ vì danh từ đứng gần.

Chọn danh từ chen giữa với "who". Trong "pawns of a hard society who could improve their lives", "who" chỉ người, nên là pawns; "society" chỉ là danh từ chen giữa.

📖 Ví dụ mẫu

Bài đọc: Maya opened a small bakery near the train station last spring. At first, only a few office workers stopped there in the morning. As her bread and cakes became popular, their prices stayed low, so more people came. The bakery now sells 200 loaves a day, and Maya hopes to open another one next year.

Câu 1: The word "their" refers to: A. office workers, B. bread and cakes, C. people, D. loaves.

Cách làm: đọc ngược lên từ "their".Danh từ số nhiều gần nhất là "her bread and cakes", và đó là chủ từ của mệnh đề ngay trước.Thế vào: "the prices of her bread and cakes stayed low" có nghĩa."office workers" cũng số nhiều nhưng người làm văn phòng không có "giá bán"; "people" và "loaves" nằm sau "their". Đáp án B.

Câu 2: The word "one" refers to: A. train station, B. loaf, C. bakery, D. year.

Cách làm: "another one" là "một cái khác cùng loại". Maya đã mở một tiệm bánh, nay muốn mở thêm một tiệm nữa. Đáp án C. "year" nằm sau "one" nên loại ngay.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• referent /ˈrɛfərənt/ (n, C1) danh từ được đại từ thay thế. Ví dụ: Find the referent before you look at the four options (Hãy tìm danh từ được thay thế trước khi xem bốn phương án).
• noun phrase /ˈnaʊn ˌfreɪz/ (phr, B2) cụm danh từ. Ví dụ: "The old wooden bridge" is a noun phrase ("The old wooden bridge" là một cụm danh từ).
• relative pronoun /ˈrɛlətɪv ˈproʊˌnaʊn/ (phr, B2) đại từ quan hệ (which, who, that). Ví dụ: "Who" is a relative pronoun that we use for people ("Who" là đại từ quan hệ dùng cho người).
• singular /ˈsɪŋɡjələr/ (adj, A2) số ít. Ví dụ: It can refer to a singular noun or an event ("It" có thể chỉ một danh từ số ít hoặc một sự việc).
• plural /ˈplʊrəl/ (adj, B1) số nhiều. Ví dụ: "Their" can refer to a singular person or to plural people or things ("Their" có thể chỉ một người số ít hoặc nhiều người hay vật).
• mentioned earlier /ˈmɛnʃənd ˈərliər/ (phr, B1) đã được nhắc tới trước đó. Ví dụ: The answer is often a noun mentioned earlier in the passage (Đáp án thường là một danh từ đã được nhắc tới trước đó trong bài).

📖 Hai loại câu hỏi chi tiết

Câu hỏi chi tiết (detail questions) gồm hai loại: factual và negative factual.

Factual hỏi một thông tin được nhắc tới trong bài. Loại này không có dấu hiệu cố định vì cách hỏi rất đa dạng; cách hỏi hay gặp nhất là "According to the passage, …".

Negative factual yêu cầu bạn chọn đáp án là thông tin sai so với bài hoặc không được nhắc tới trong bài. Dấu hiệu: "Which of the following is NOT mentioned in the passage?", "According to the passage, all of the following are true EXCEPT …".

Gạch dưới NOT mentioned, NOT true, EXCEPT ngay khi đọc câu hỏi. Với câu EXCEPT, ba đáp án có trong bài và đúng; đáp án cần chọn là điều sai hoặc điều bài không nhắc tới.

Chú ý: "không được nhắc tới" khác "sai". Một đáp án có thể bị loại vì bài không hề nói tới nó, hoặc sai vì bài có nói nhưng gắn với một đối tượng, một bước khác. Ví dụ: bài nói "đóng phí" là bước khi đăng ký thêm môn, thì "đóng phí" không phải là bước khi hủy môn.

📖 Scanning: bốn bước tìm thông tin chi tiết

Scanning là đọc nhanh để lấy một thông tin cụ thể, không đọc hết từng câu.

Bước 1. Đọc câu hỏi trước, chọn từ khóa. Từ khóa gồm từ để hỏi (who → tên người, when → thời gian, where → nơi chốn, how many → con số) và từ mang nội dung (danh từ, động từ, tính từ). Bỏ hư từ: mạo từ a, an, the; giới từ; liên từ; cụm chỉ mục đích như "in order to".

Bước 2. Định vị. Tìm đúng các từ khóa đó (hoặc từ đồng nghĩa của chúng) trong bài. Không cần đọc dịch cả bài: chỉ xác định đoạn, dòng chứa từ khóa, bỏ qua phần không liên quan.

Bước 3. Dựa vào ví dụ, mô tả và từ nối. Thông tin chi tiết thường nằm trong ví dụ, phần mô tả hoặc giải thích, hoặc đi kèm từ nối chỉ ví dụ (for example, such as), thời gian (then, after, before, once), nguyên nhân (because, since), kết quả (so, as a result).

Bước 4. Đọc kỹ rồi so với bốn đáp án. Đọc kỹ câu chứa thông tin, so với từng đáp án và chọn đáp án nói đúng ý đó.

Lỗi hay gặp: chép cả một cụm dài của câu hỏi làm từ khóa.Ví dụ câu hỏi "In order to join the swimming club after May, it is necessary to get a letter from:" thì từ khóa là join, swimming club, May, necessary, letter; không lấy "in order to", "the", "from"."After" không làm từ khóa nhưng khi đọc bài vẫn để ý để đúng mốc thời gian.

"In order to" + động từ chỉ mục đích (để làm gì). Đây là cụm từ chức năng, không mang nội dung, nên không lấy làm từ khóa.

📖 Đáp án đúng là bản diễn đạt lại của bài

Đáp án đúng của câu hỏi chi tiết thường không lặp nguyên văn câu trong bài mà diễn đạt lại (paraphrase): dùng từ đồng nghĩa hoặc nói cùng ý bằng cấu trúc khác.

Theo kinh nghiệm cá nhân: khi phân vân giữa hai đáp án, hãy chọn đáp án chứa nhiều từ đồng nghĩa với thông tin trong bài nhất.

Các cặp tương đương hay gặp: vacant = empty (trống); "change shells as they grow" ↔ outgrow (lớn quá cỡ cái cũ); "spotted by sight" → Sight (bằng mắt); substitute = replace (thay thế); "equal to or higher than" = "the same or better" (bằng hoặc hơn); "at least 50" = "fifty or more" (từ 50 trở lên).

Chú ý từ chỉ số lượng khi đáp án là con số: at least (ít nhất, từ … trở lên), no more than (không quá), about (khoảng), exactly (đúng bằng). "At least 50" không phải "exactly fifty".

Chú ý trình tự khi câu hỏi hỏi việc xảy ra lúc nào: đọc hết chuỗi hành động trong bài (then, once, after, finally). Đừng chọn một bước xảy ra sớm hơn chỉ vì đáp án lặp lại từ trong bài.

Với câu EXCEPT, đáp án đúng là điều bài không nhắc tới hoặc điều trái với thông tin trong bài, chẳng hạn thông tin đúng nhưng gắn với đối tượng khác.

📖 Ví dụ mẫu

Bài đọc: To borrow a laptop from the school library, go to the front desk, show your student card and sign a borrowing form. Laptops may be kept for up to three days. To keep a laptop longer, send an email to the head librarian and wait for a reply. Laptops returned late cost 20,000 VND per day.

Câu 1 (factual): To keep a laptop for more than three days, a student must get permission from: A. the front desk staff B. the head librarian C. the class teacher D. the school office.

Cách làm: từ khóa là keep, laptop, more than three days, permission. "More than three days" ứng với "longer" trong câu thứ ba; người được gửi email là "the head librarian". Đáp án B.

Câu 2 (negative factual): All of the following are steps for borrowing a laptop EXCEPT: A. going to the front desk B. showing a student card C. signing a form D. emailing the head librarian.

Cách làm: gạch dưới EXCEPT. A, B, C đều có trong câu đầu. Bài có nhắc việc gửi email nhưng đó là bước để giữ máy lâu hơn, không phải bước khi mượn. Đáp án D.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• detail question /ˈdiˌteɪl ˈkwɛstʃən/ (phr, B2) câu hỏi chi tiết. Ví dụ: A detail question asks about one small piece of information in the text (Câu hỏi chi tiết hỏi về một thông tin nhỏ trong bài).
• factual question /ˈfæktʃuəl ˈkwɛstʃən/ (phr, B2) câu hỏi về thông tin có trong bài. Ví dụ: A factual question often begins with "According to the passage" (Câu hỏi factual thường mở đầu bằng "According to the passage").
• negative factual question /ˈnɛɡətɪv ˈfæktʃuəl ˈkwɛstʃən/ (phr, B2) câu hỏi chọn điều sai hoặc không được nhắc tới. Ví dụ: In a negative factual question, three answers are in the text (Trong câu negative factual, ba đáp án có trong bài).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• content word /ˈkɑntɛnt wərd/ (phr, B2) từ mang nội dung (danh từ, động từ, tính từ). Ví dụ: "Price", "pay" and "cheap" are content words (“Price”, “pay” và “cheap” là từ mang nội dung).
• function word /ˈfʌŋkʃən wərd/ (phr, B2) hư từ (mạo từ, giới từ, liên từ; không lấy làm từ khóa). Ví dụ: "The", "in" and "and" are function words, so you can skip them (“The”, “in” và “and” là hư từ, nên bạn có thể bỏ qua).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• repeatedly /rɪˈpitɪdli/ (adv, B1) nhiều lần, lặp đi lặp lại. Ví dụ: The puppy repeatedly ran to the door and back (Chú chó con chạy ra cửa rồi quay lại nhiều lần).

📖 Câu hỏi ý chính là gì

Câu hỏi ý chính (main idea) hỏi nội dung chính hoặc chủ đề (topic) của cả bài hay của một đoạn.

Đề thường hỏi theo bốn mẫu: "What is the main idea of the passage?", "What does the passage mainly discuss?", "With what topic is the passage mainly concerned?" và "The main idea/topic of the passage is …".

Gặp các chữ main idea, mainly, topic là biết đây là câu hỏi ý chính.

Theo kinh nghiệm cá nhân: câu ý chính thường đứng đầu trong bộ 10 câu hỏi của một bài đọc, nhưng bạn nên làm câu này sau cùng. Lúc mới vào bạn chưa đọc bài nên chưa biết bài nói gì; làm xong các câu chi tiết thì bạn đã hiểu phần lớn nội dung.

Tìm theo vị trí, không theo từ khóa. Câu hỏi chi tiết cho sẵn từ khóa để dò trong bài. Câu ý chính thì không có từ khóa để dò; bạn tìm ở những vị trí thường chứa ý chung: câu đầu, câu cuối của bài và của từng đoạn.

📖 Bốn bước đọc lướt tìm ý chính

Đọc lướt (skim) là đọc nhanh để lấy nội dung chính, bỏ qua chi tiết.

1. Đọc câu đầu, đoạn đầu. Câu đầu đoạn thường là câu chủ đề (topic sentence), giống câu chủ đề bạn viết trong bài luận. Chưa chắc thì đọc thêm câu cuối mỗi đoạn, vì câu cuối hay tóm lại ý của đoạn. Các câu ở giữa thường là chi tiết. Gom câu chủ đề của từng đoạn lại là ra ý chính của bài.

2. Để ý từ khóa. Từ khóa thường là danh từ, động từ, tính từ và những từ được lặp lại nhiều lần.

3. Đọc kỹ bốn phương án. So từng phương án với ý vừa tóm được; tìm ý giống nhau qua từ đồng nghĩa (synonym) và cách diễn đạt lại (paraphrase). Ưu tiên phương án chứa nhiều thông tin vừa tóm được nhất.

4. Loại phương án sai. Loại phương án nói sai so với bài, không liên quan tới bài, hoặc chỉ là chi tiết. Chi tiết chỉ dùng để giải thích hay nêu ví dụ. Đáp án đúng phải là thông tin khái quát, bao quát cả bài hoặc cả đoạn.

📖 Mẹo khi gặp từ mới

Theo kinh nghiệm cá nhân: khi làm câu ý chính, gặp từ mới thì chưa cần dịch hay tra từ điển. Hãy dựa vào những từ đã biết, tìm từ đồng nghĩa hoặc từ được lặp lại giữa bài và phương án.

Theo kinh nghiệm cá nhân: với bài có nhiều từ chuyên ngành (vd. sinh học), bạn chỉ cần để ý các mốc thời gian. Bài đi lần lượt qua nhiều mốc thời gian thì ý chính thường là một quá trình thay đổi, phát triển qua thời gian; một nguyên nhân hay một giai đoạn trong đó chỉ là chi tiết.

Từ cùng gốc chưa chắc cùng nghĩa. "timeless" (vượt thời gian, không đổi theo thời gian) và "timekeeping" (việc tính giờ) cùng có chữ "time" nhưng nghĩa khác hẳn. Đừng chọn một phương án chỉ vì nó có từ giống một phần với từ trong bài.

Theo dõi từ lặp lại. Câu đầu có thể nhắc tên một người, nhưng nếu các câu sau lặp lại "novel", "book", "bestseller" thì chủ đề là quyển sách, không phải cuộc đời người đó.

Từ gốc giúp đoán nghĩa từ mới: regular (đều đặn) → regularity (sự đều đặn); agree (đồng ý) → agreement (sự đồng ý); accept (chấp nhận) → acceptance (sự chấp nhận).

📖 Lỗi hay gặp

Chọn một chi tiết. Phương án chỉ đúng với một câu hoặc một phần của bài (chỉ nói về một loại, một nguyên nhân, một nhóm người) là chi tiết, không phải ý chính. Hãy tự hỏi: phương án này có bao quát được mọi câu của bài không?

Chọn vì trùng một phần của từ. Phương án có từ cùng gốc với từ trong bài nhưng nghĩa khác (như timeless với timekeeping) là bẫy.

Chọn tên người ở câu đầu. Câu đầu nhắc tác giả hay một nhân vật, nhưng các câu sau lặp lại tên một tác phẩm thì ý chính là tác phẩm đó và những gì xảy ra quanh nó, không phải cuộc đời người đó.

📖 Ví dụ mẫu

Bài đọc: In the town of Belford, the old library was almost empty for many years.Last spring, a librarian named Sara Mills suggested a new plan.The library now stays open until ten at night, and it offers free cooking classes, language clubs and game evenings.Teenagers come to study together after school, while older people use the computers to call their families.Some events are so popular that people must book a seat in advance.Today the library is one of the busiest places in town.

Câu hỏi: What does the passage mainly discuss? A. The life of Sara Mills. B. Free cooking classes for adults. C. How a quiet library became a busy place for the community. D. Why libraries need a booking system.

Cách làm: Câu đầu và câu cuối cho thấy thư viện đổi từ vắng vẻ thành nơi đông người; các câu ở giữa liệt kê hoạt động mới.Từ "library" xuất hiện trong các câu đầu và cuối; các câu còn lại cung cấp thông tin về thư viện. Đáp án là C vì nó bao quát cả bài.A sai vì Sara Mills chỉ được nhắc ở một câu.B chỉ là một chi tiết trong danh sách hoạt động.D lấy chữ "book" (đặt chỗ) từ một câu chi tiết và nói thêm điều bài không nêu.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• be concerned with /bi kənˈsərnd wɪð/ (phr, B2) nói về, liên quan tới. Ví dụ: This chapter is concerned with family life in the countryside (Chương này nói về đời sống gia đình ở nông thôn).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• key word /ki wərd/ (phr, B1) từ khóa. Ví dụ: Underline the key words in each answer option (Hãy gạch dưới các từ khóa trong mỗi phương án).
• repeated word /rɪˈpitɪd wərd/ (phr, B1) từ được lặp lại. Ví dụ: Pay attention to repeated words such as "river" and "water" (Hãy để ý những từ được lặp lại như "river" và "water").
• minor detail /ˈmaɪnər ˈditeɪl/ (phr, B2) chi tiết nhỏ. Ví dụ: The price of the tickets is only a minor detail in the story (Giá vé chỉ là một chi tiết nhỏ trong câu chuyện).
• cover the whole passage /ˈkʌvər ðə hoʊl ˈpæsɪdʒ/ (phr, B1) bao quát cả bài. Ví dụ: A good answer must cover the whole passage, not one sentence (Một đáp án đúng phải bao quát cả bài, không phải một câu).
• timekeeping /ˈtaɪmˌkipɪŋ/ (n, C1) việc tính giờ, giữ giờ chính xác. Ví dụ: Good timekeeping is important for bus drivers (Giữ giờ chính xác rất quan trọng với tài xế xe buýt).
• timeless /ˈtaɪmləs/ (adj, B2) vượt thời gian, không đổi theo thời gian. Ví dụ: Her songs have a timeless beauty (Những bài hát của bà ấy có vẻ đẹp vượt thời gian).
• regularity /ˌrɛɡjəˈlærəti/ (n, C1) sự đều đặn. Ví dụ: The trains arrive with great regularity (Các chuyến tàu đến rất đều đặn).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• institution /ˌɪnstəˈtuʃən/ (n, B2) tổ chức, thể chế. Ví dụ: The bank is one of the oldest institutions in the city (Ngân hàng đó là một trong những tổ chức lâu đời nhất của thành phố).
• yardstick /ˈjɑrdˌstɪk/ (n, C2) thước đo, tiêu chuẩn để so. Ví dụ: Exam results are not the only yardstick of a good school (Kết quả thi không phải thước đo duy nhất của một trường tốt).
• evolution /ˌɛvəˈluʃən/ (n, B2) sự tiến hóa, sự phát triển dần. Ví dụ: The museum shows the evolution of the bicycle (Bảo tàng trưng bày sự phát triển dần của xe đạp).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• bestseller /ˌbɛstˈsɛlər/ (n, B2) sách bán chạy. Ví dụ: His travel book became a bestseller last year (Cuốn sách du lịch của anh ấy trở thành sách bán chạy năm ngoái).

📖 Canh giờ phần Đọc

Phần Đọc có 4 bài đọc, mỗi bài 10 câu, tổng 40 câu, làm trong 60 phút. Thời gian này đã gồm cả lúc chép đáp án vào phiếu trả lời.

Chia đều thì bạn có tối đa khoảng 1,5 phút cho một câu. Đây là mức trần, không phải mức nên dùng hết cho mỗi câu.

Theo kinh nghiệm cá nhân: hãy làm nhanh hai bài đầu (Part 1–2) để dành thời gian cho hai bài sau (Part 3–4).

Theo kinh nghiệm cá nhân: nếu bạn chưa có chiến lược riêng, hãy chia đều 15 phút cho mỗi bài.

📖 Chọn thứ tự làm câu

Trong một bài đọc, bạn không bắt buộc làm theo thứ tự 1, 2, 3. Bạn được chọn câu làm trước.

Theo kinh nghiệm cá nhân: làm trước các câu hỏi thông tin trong bài, tức là câu tìm được bằng từ khóa (keyword) và từ đồng nghĩa, ví dụ "According to the passage, …", "Which of the following is NOT true?". Những câu này chỉ cần dò đúng chỗ trong bài nên làm nhanh.

Để sau các câu cần hiểu rộng hơn: câu diễn đạt lại (restatement), câu suy luận (inferred), câu hỏi ý chính hay ý nghĩa của cả đoạn, câu đặt tên cho đoạn hoặc cho bài, câu hỏi mục đích chính của tác giả. Khi bạn đã làm xong các câu thông tin, bạn đã đọc phần lớn bài, nên các câu này làm nhanh hơn.

📖 Câu còn phân vân và câu chọn tạm

Theo kinh nghiệm cá nhân: câu nào còn phân vân, bạn ghi số câu đó ra giấy nháp, vẫn chọn một đáp án rồi đi tiếp. Làm xong cả phần, quay lại đọc kỹ đúng những câu đã ghi. Cách này cũng dùng được cho phần Nghe khi bài nghe ngắn.

Theo kinh nghiệm cá nhân: câu nào bạn đã chọn tạm vì sợ không kịp giờ thì phải đọc lại kỹ khi còn thời gian, không để nguyên đáp án chọn tạm.

Lỗi hay gặp: chọn tạm rồi quên luôn câu đó. Đáp án chọn tạm chỉ là để không bỏ trống phiếu; nó chưa phải đáp án cuối cùng.

📖 Thi thử đủ đề

Thỉnh thoảng hãy làm một đề Đọc đủ 40 câu trong 60 phút liền, không dừng giữa chừng. Mục đích là luyện cả đọc hiểu lẫn quản lý thời gian.

Khi thi thử, chép đáp án vào phiếu trả lời trước khi hết giờ, giống như khi thi thật. Hết giờ thì dừng bút, rồi tự chấm bằng đáp án.

📖 Tự luyện Đọc ở nhà

Theo kinh nghiệm cá nhân: ở nhà, hãy luyện như đi thi: canh giờ, không dùng từ điển, không dùng điện thoại.

Làm xong thì chấm số câu đúng trước, rồi mới tra từ mới. Làm như vậy bạn biết khả năng thật của mình, và những từ tra sau khi đã đoán nghĩa trong bài sẽ nhớ lâu hơn.

Lỗi hay gặp: vừa làm vừa tra từ. Điểm số khi đó cao hơn khả năng thật, và bạn không luyện được cách đoán nghĩa từ ngữ cảnh.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• time limit /ˈtaɪm ˌlɪmɪt/ (phr, B1) giới hạn thời gian. Ví dụ: The reading test has a time limit of 60 minutes (Bài thi đọc có giới hạn thời gian là 60 phút).
• on average /ɑn ˈævərɪdʒ/ (phr, B1) trung bình. Ví dụ: On average, you have one and a half minutes for each question (Trung bình bạn có một phút rưỡi cho mỗi câu).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• run out of time /rʌn aʊt əv taɪm/ (phr, B1) hết giờ, không kịp giờ. Ví dụ: I ran out of time before the last passage (Tôi hết giờ trước khi làm tới bài đọc cuối).
• skip /skɪp/ (v, C1) bỏ qua (tạm thời). Ví dụ: Skip the main idea question and come back to it later (Hãy bỏ qua câu hỏi ý chính và quay lại câu đó sau).
• come back to /kʌm ˈbæk tu/ (phr v, B1) quay lại (với việc gì). Ví dụ: After the last question, come back to the ones you marked (Sau câu cuối cùng, hãy quay lại những câu bạn đã đánh dấu).
• unsure /ʌnˈʃʊr/ (adj, B2) phân vân, chưa chắc. Ví dụ: I was unsure about question 12, so I checked it again (Tôi còn phân vân câu 12 nên đã kiểm tra lại câu đó).
• scrap paper /ˈskræp ˌpeɪpər/ (phr, B2) giấy nháp. Ví dụ: Write the numbers of difficult questions on your scrap paper (Hãy ghi số các câu khó ra giấy nháp).
• go over /ɡoʊ ˈoʊvər/ (phr v, B1) xem lại kỹ. Ví dụ: Go over your guessed answers in the last five minutes (Hãy xem lại kỹ các đáp án đoán trong năm phút cuối).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• mock test /ˈmɑk tɛst/ (n, B2) bài thi thử. Ví dụ: We take a mock test every Saturday morning (Chúng tôi làm bài thi thử vào mỗi sáng thứ Bảy).

📖 Định dạng đề Viết

Phần Viết kéo dài 60 phút và có 2 task. Đề cho chủ đề quen thuộc, viết bằng tiếng Anh ở mức B1.

Task 1 – thư hoặc email: bạn viết thư trả lời một thư hoặc email cho sẵn và trả lời đủ các câu hỏi, yêu cầu trong đó. Nên dành khoảng 20 phút, viết ít nhất 120 từ. Task 1 chiếm 10/30 điểm (khoảng 1/3).

Task 2 – bài luận: bạn viết một bài luận về chủ đề cho sẵn, dùng kinh nghiệm và hiểu biết của mình để lập luận. Nên dành khoảng 40 phút, viết ít nhất 250 từ. Task 2 chiếm 20/30 điểm (khoảng 2/3).

Đề Task 1 có thể yêu cầu email hoặc letter. Hai loại có cấu trúc giống nhau, chỉ khác cách dùng từ, nên hãy đọc kỹ đề để dùng đúng từ và đúng văn phong (thân mật hay trang trọng).

Thi Viết hoàn toàn trên máy tính. Màn hình thi có bộ đếm từ (word count) cho biết bạn đã gõ bao nhiêu từ.

Đề Task 1 thường ghi "You do not need to include your name or addresses": bạn không cần ghi tên và địa chỉ. Theo kinh nghiệm cá nhân: đừng ghi tên thật của mình trong bài, vì bài có thể bị coi là có dấu hiệu đánh dấu bài.

Trở ngại lớn nhất ở Task 2 thường là không đủ số từ và gặp chủ đề lạ: thiếu từ vựng nên hiểu sai đề, viết lạc đề. Chủ đề có thể yêu cầu nêu nguyên nhân và giải pháp của một vấn đề (ví dụ chảy máu chất xám, bệnh béo phì), hoặc thuận lợi và bất lợi của một điều mới (ví dụ tàu điện trên cao).

📖 Viết bao nhiêu từ

"At least 120 words" nghĩa là ít nhất 120 từ. Hãy viết từ số từ tối thiểu trở lên; bài dưới mức tối thiểu bị trừ điểm vì chưa đủ yêu cầu của đề.

Task 1: nên viết khoảng 120–150 từ. Theo kinh nghiệm cá nhân: mức vừa nhất là khoảng 120–135 từ; 155 từ đã hơi dài, còn 180–200 từ thì khó viết xong trong 20 phút. Một lá thư hay mà chưa viết xong vẫn mất điểm, nên hãy dùng cấu trúc đơn giản để kịp giờ.

Theo kinh nghiệm cá nhân: thư thiếu khoảng 15 từ có lúc vẫn được chấp nhận; nhưng cũng có bài chỉ khoảng 110 từ đã bị trừ điểm ngay, trước khi người chấm xét nội dung.Văn bản quy định định dạng đề VSTEP ghi Task 1 "khoảng 120 từ", còn đề thi ghi "at least 120 words", nên cách an toàn là luôn viết đủ 120 từ trở lên.

Task 2: viết ít nhất 250 từ. Theo kinh nghiệm cá nhân: bài luận nên có bốn đoạn, và bài thiếu số từ bị trừ điểm trước khi được chấm các tiêu chí khác.

Lỗi hay gặp: thư dài hơn 200 từ nên viết chưa xong trong 20 phút; bài nộp chưa đủ số từ tối thiểu (dưới 120 từ ở Task 1, dưới 250 từ ở Task 2).

📖 Thời gian và thứ tự làm bài

Làm Task 1 trước, xong thư mới chuyển sang Task 2. Phân bổ khoảng 20 phút cho Task 1 và 40 phút cho Task 2.

Task 2 có thời gian gấp đôi và chiếm khoảng 2/3 số điểm, nên hãy dồn sức cho nó. Tuy vậy, đừng để Task 1 kéo quá 20 phút, vì Task 1 vẫn là 1/3 số điểm.

Theo kinh nghiệm cá nhân: một lá thư làm đúng hết, rất tốt cũng chỉ mang lại khoảng 3 điểm trên thang 10 của phần Viết. Không viết bài luận thì khó đạt B1, và bài luận phải viết đủ thì mới có điểm.

Đừng chủ quan với bài luận: vào phòng thi mà viết lan man thì bài không đáp ứng đúng yêu cầu nào.

Lỗi hay gặp: viết không kịp giờ nên chưa xong Task 2. Muốn viết nhanh hơn thì phải luyện viết nhiều trước ngày thi.

📖 Bốn tiêu chí chấm

Cả thư và bài luận đều chấm theo bốn tiêu chí: Task fulfillment, Organization, Vocabulary, Grammar.

Task fulfillment (hoàn thành yêu cầu đề): trả lời đủ mọi câu hỏi và yêu cầu trong đề, viết xong bài, không để dang dở. Thiếu yêu cầu nào thì mất điểm phần đó.

Organization (sắp xếp ý): bài có bố cục mở – thân – kết, chia đoạn rõ, ý không lộn xộn. Với thư: đoạn đầu chào hỏi và nêu mục đích viết, mỗi đoạn thân trả lời một yêu cầu của đề, rồi kết thư.

Vocabulary (từ vựng): dùng từ đúng nghĩa và hợp văn phong: thân mật khi viết cho bạn bè, trang trọng khi viết cho cơ quan hoặc người chưa quen. Không cần dùng từ quá cao; chỉ dùng từ khó khi bạn chắc cách dùng.

Grammar (ngữ pháp): câu nào cũng đủ chủ ngữ và động từ; động từ chia đúng thì theo đề; chủ ngữ và động từ hòa hợp (my co-workers are, không viết my co-workers is). Lỗi số ít/số nhiều, chính tả và dấu câu cũng bị trừ điểm.

Theo kinh nghiệm cá nhân: ngữ pháp quan trọng hơn từ vựng. Phần Viết được chấm kỹ vì mọi chữ bạn gõ đều hiện rõ, không che được lỗi như khi nói; lỗi ngữ pháp nào cũng bị trừ, không được châm chước. Viết câu đúng thì đoạn văn tự nhiên hơn và ít mất điểm hơn.

📖 Quy trình làm bài trong phòng thi

1. Đọc kỹ đề. Xác định mọi yêu cầu: viết cho ai, để làm gì, phải trả lời những câu hỏi nào, văn phong thân mật hay trang trọng.

2. Lập dàn ý ngắn trong khoảng 3–5 phút trước khi viết: sắp xếp các ý theo một trình tự hợp lý.

3. Viết Task 1 trước trong khoảng 20 phút, rồi viết Task 2 trong khoảng 40 phút.

4. Soát bài. Viết xong, xem số từ trên bộ đếm, rồi đọc lại từng câu: chính tả, viết hoa, dấu câu, chủ ngữ – động từ, thì của động từ. Mất điểm vì những lỗi nhỏ là rất phí.

Bạn có thể nghĩ ý bằng tiếng Việt, nhưng viết xong câu tiếng Anh phải kiểm lại ngữ pháp. Phòng thi không có công cụ sửa lỗi tự động như Google Docs.

📖 Cách luyện viết ở nhà

Phải tự viết mới biết mình sai gì; chỉ đọc bài mẫu thì không nhớ và không biết cách viết.

Luyện đánh máy tiếng Anh trên máy tính: thi Viết hoàn toàn bằng đánh máy, và đánh máy dễ sai chính tả hơn viết tay. Vào phòng thi mà ngồi lâu chỉ gõ được vài chục chữ thì không kịp. Luyện trên máy cũng giúp bạn quen theo dõi bộ đếm từ.

Không có máy tính bên cạnh thì viết ra giấy trước, rồi đánh máy lại.

Viết xong mỗi bài, soát và trau chuốt như lúc đi thi: kiểm số từ, chính tả, câu chữ.

Xem lại các bài đã viết, nhất là format (khung thư, khung luận). Không nhớ format thì vẫn viết được, nhưng bài lộn xộn nên điểm không cao.

Khi sửa bài cho bạn học, hãy xem ba thứ: lỗi chính tả, lỗi ngữ pháp, và cấu trúc hay hoặc từ hay để ghi lại.

Phần Viết khó hơn các kỹ năng khác vì giới hạn thời gian, từ vựng và ngữ pháp. Muốn tiến bộ thì phải viết nhiều; hãy tận dụng thời gian trước ngày thi để viết thêm.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• word count /wərd kaʊnt/ (phr, B2) số từ; bộ đếm từ. Ví dụ: Check the word count before you move on to the next task (Hãy xem số từ trước khi chuyển sang phần tiếp theo).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• go off-topic /ɡoʊ ˌɔfˈtɑpɪk/ (phr, B2) lạc đề. Ví dụ: If you misunderstand the question, your essay may go off-topic (Nếu bạn hiểu sai câu hỏi, bài luận có thể bị lạc đề).
• brain drain /breɪn dreɪn/ (phr, C1) chảy máu chất xám. Ví dụ: Brain drain happens when skilled workers leave their country for better jobs (Chảy máu chất xám xảy ra khi người lao động giỏi rời đất nước để tìm việc tốt hơn).
• proofread /ˈprufˌrid/ (v, C1) soát lỗi (bài viết). Ví dụ: Always proofread your letter before the time is up (Luôn soát lỗi lá thư trước khi hết giờ).

📖 Đọc đề Task 1 trước khi viết

Task 1 là một lá thư, đề ghi "You should write at least 120 words" (ít nhất 120 từ) và nên làm trong khoảng 20 phút. Trước khi viết, hãy đọc đề và xác định đủ năm điều: mục đích của thư, người nhận, giọng điệu, hoàn cảnh viết thư (để chọn thì), và các ý đề bắt buộc phải có.

Mục đích: đề luôn nói rõ bạn viết để làm gì (mời, cảm ơn, xin lỗi, kể tin, nhờ giúp). Mục đích này thành câu "I am writing to …" ở đầu thư.

Người nhận: bạn bè, hàng xóm, người thân thì viết thư thân mật; người quản lý, cửa hàng, cơ quan thì viết thư trang trọng. Đề thường cho người nhận là "an English-speaking friend" (một người bạn nói tiếng Anh), nên lời chào có thể dùng tên người nhận, chẳng hạn "Dear Jane," hoặc "Dear Mark,".

Trả lời đủ mọi ý bắt buộc. Sau câu "In your letter, you should …" đề nêu hai hoặc ba việc phải làm.

Tiêu chí Task fulfillment chấm việc trả lời đủ các yêu cầu này: thiếu ý nào thì trừ điểm ý đó, dù bài viết dài.

Còn bố cục mở thư, thân thư, kết thư thuộc tiêu chí Organization.

Hãy viết đủ các ý bắt buộc trước, rồi mới mở rộng ở đoạn nào bạn thích.

Bám sát từ của đề. Đề nói "You …" thì thường xưng "I" khi nói về bản thân; dùng "we" khi nói về bản thân cùng người khác.

Đề bảo viết letter thì ghi "this letter"; chỉ khi đề là "write an email" mới ghi "this email".

Không dùng "this mail" hay "this message".

Đề ghi danh từ số nhiều (reports, friends) thì giữ số nhiều.

Gạch chân mốc thời gian và từ khóa như recently, this week, next month, job interview, accident. Các từ này quyết định thì của động từ và giữ bạn không viết lệch đề.

Học từ vựng theo chủ đề. Không hiểu một từ trong đề thì dễ viết lạc đề, nên hãy học từ vựng theo các chủ đề hay gặp (nhà ở, công việc, lễ hội, sức khỏe, du lịch).

Theo kinh nghiệm cá nhân: bài viết thiếu khoảng 15 từ so với 120 từ vẫn có thể được chấp nhận. Tuy vậy, mô tả định dạng đề ghi Task 1 "khoảng 120 từ", còn đề thi ghi "at least 120 words", nên hãy luôn viết đủ 120 từ trở lên.

📖 Thư thân mật và thư trang trọng

Thư thân mật gửi bạn bè, hàng xóm, người thân trong gia đình. Các loại hay gặp: thư mời (invitation), thư cảm ơn (thank-you letter), thư nhờ giúp (request), thư xin lỗi (apology letter), thư kể tin hoặc trả lời thư bạn.

Thư trang trọng gửi người quản lý, phòng nhân sự, cửa hàng, cơ quan. Thư xin việc (application letter) gửi người quản lý nên là thư trang trọng. Thư phàn nàn (complaint letter) thường gửi cửa hàng, khách sạn, cơ quan, nên thường cũng là thư trang trọng, không xếp vào thư thân mật.

Hai loại thư khác nhau ở giọng điệu, cách diễn đạt, lời chào đầu và lời chào cuối. Thư trang trọng mở bằng "Dear Mr/Ms + họ," và không viết tắt: viết "cannot", "you are", không viết "can't", "you're". Thư thân mật mở bằng "Dear + tên," và được viết tắt: I'm, don't, can't, it's.

📖 Khung thư thân mật

1. Lời chào: "Dear + tên," (thư thân mật không cần Mr, Miss, Madam; luôn có dấu phẩy sau tên).

2. Một câu hỏi thăm: chọn một câu, không viết hết các câu. Câu hỏi thăm không cần người nhận trả lời. Câu dài khó nhớ thì dùng "How are you doing?" hoặc "How are you?".

3. Câu mục đích: "I am writing (this letter) to …". Câu hỏi thăm và câu mục đích viết chung một đoạn, ngay ở đầu thư.

4. Thân thư: thường 2 đoạn, đề hỏi nhiều thì 3 đoạn. Mỗi đoạn trả lời một yêu cầu của đề, kèm ý bổ sung, khoảng 4–5 câu ngắn. Trả lời tự nhiên như kể chuyện với bạn, không để lộ là đang trả lời từng câu hỏi. Các từ "First of all", "Secondly", "Lastly" chỉ giúp bạn định hình đoạn, có thể bỏ.

Không viết thân thư thành một đoạn. Hết một ý thì chấm câu và xuống dòng mở đoạn mới. Giữa các đoạn không cần cách dòng quá xa.

5. Câu kết: "I look forward to hearing from you soon." (sau look forward to là V-ing). Viết "hearing from you", không viết "hearing from your response". Thư mời gặp thì viết "I look forward to seeing you soon." hoặc ngắn gọn "See you soon."

6. Lời chào cuối và tên: một lời chào cuối viết hoa, có dấu phẩy (Love, / Best regards, / With love, / Lots of love, / All the best, / Take care, / Yours,), dòng dưới ghi tên.

Đề ít ý mà chưa đủ số từ thì tự thêm thông tin phụ hợp lý: hoạt động, đồ ăn thức uống, ai sẽ đến, đi đến đó bằng cách nào.

Tên ký cuối thư: đề VSTEP ghi "You are not allowed to use your name" (không được dùng tên của bạn), nên hãy ký bằng một tên tự đặt. Theo kinh nghiệm cá nhân: ghi tên thật trong bài có thể bị coi là đánh dấu bài thi và làm bài bị điểm thấp.

Theo kinh nghiệm cá nhân: vài lỗi chính tả nhỏ thì không bị trừ nhiều, nhưng sai chính tả nhiều, hoặc lặp lại cùng một lỗi (như không viết hoa chữ "I") thì bị trừ nặng. Hãy dành 2 phút cuối để soát lại bài.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• English-speaking friend /ˈɪŋɡlɪʃ ˈspikɪŋ frɛnd/ (phr, A2) người bạn nói tiếng Anh (người nhận hay gặp trong đề Task 1). Ví dụ: Write a letter to an English-speaking friend about your new school (Hãy viết thư cho một người bạn nói tiếng Anh kể về trường mới của bạn).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• short form /ʃɔrt fɔrm/ (phr, B1) dạng viết tắt (can't, I'm, you're). Ví dụ: Write "cannot" instead of the short form "can't" in a formal letter (Hãy viết "cannot" thay cho dạng viết tắt "can't" trong thư trang trọng).
• thank-you letter /ˈθæŋk ju ˈlɛtər/ (phr, A2) thư cảm ơn. Ví dụ: I wrote my aunt a thank-you letter after her visit (Tôi viết cho dì một lá thư cảm ơn sau chuyến thăm của dì).
• apology letter /əˈpɑlədʒi ˈlɛtər/ (phr, B1) thư xin lỗi. Ví dụ: He wrote an apology letter because he forgot his sister's birthday (Anh ấy viết thư xin lỗi vì quên sinh nhật em gái).
• application letter /ˌæpləˈkeɪʃən ˈlɛtər/ (phr, B1) thư xin việc (thư trang trọng). Ví dụ: An application letter goes to a manager, so it must be formal (Thư xin việc được gửi tới người quản lý nên phải trang trọng).
• complaint letter /kəmˈpleɪnt ˈlɛtər/ (phr, B1) thư phàn nàn (thường là thư trang trọng). Ví dụ: A complaint letter to a shop is usually formal (Thư phàn nàn gửi cửa hàng thường là thư trang trọng).

📖 Bài mẫu đầy đủ

Đề: You are planning a surprise farewell party for a classmate who is going to study abroad. Write a letter to another classmate to invite him/her. In your letter, you should explain why you are having the party, give the date and time, and suggest what he/she could bring. You should write at least 120 words.

Câu khung: các câu in đậm, được giữ làm thẻ để luyện.

Dear Ben,

Hope you are doing well.

I am writing this letter to invite you to a surprise party for Sophie.

As you know, she is going to study in Canada next month, and we will miss her a lot.

She has been busy and a little worried about the move, so we want to cheer her up.

The party will be at my house on Saturday, 14th June, at 6:30 p.m.

Please do not tell her about it, because it is a surprise!

We are going to have a barbecue, and after dinner we will sing her favorite songs.

I have already bought some drinks and a big cake.

Could you bring your guitar?

You play very well, and Sophie loves music.

It would also be great if you could bring some photos of our school trips.

We can stick them on a big card for her.

I look forward to seeing you on Saturday.

All the best, Nam

📖 Bản dịch bài mẫu

Đề: Bạn đang lên kế hoạch tổ chức một bữa tiệc chia tay bất ngờ cho một bạn học sắp đi du học. Hãy viết thư mời một bạn học khác. Trong thư, bạn nên giải thích lý do tổ chức tiệc, cho biết ngày giờ và gợi ý bạn ấy có thể mang gì đến. Viết ít nhất 120 từ.

Ben thân mến,

Mong là bạn vẫn khỏe. (đoạn 1: hỏi thăm)

Mình viết thư này để mời bạn đến dự một bữa tiệc bất ngờ dành cho Sophie. (câu mục đích; đề yêu cầu viết thư; có thể dùng “I am writing this letter to invite you…” hoặc “I am writing to invite you…”)

Như bạn biết đấy, tháng sau bạn ấy sẽ sang Canada du học và chúng mình sẽ nhớ bạn ấy lắm. (đoạn 2: ý 1, lý do; kế hoạch sắp tới dùng be going to, will)

Dạo này bạn ấy bận rộn và hơi lo lắng về chuyện chuyển đi, nên chúng mình muốn làm bạn ấy vui lên.

Bữa tiệc sẽ diễn ra ở nhà mình vào thứ Bảy, ngày 14 tháng Sáu, lúc 6 giờ 30 tối. (ý 2: ngày giờ và địa điểm)

Bạn đừng kể với bạn ấy nhé, vì đây là bất ngờ mà! (thông tin phụ)

Chúng mình sẽ làm tiệc nướng, và sau bữa tối sẽ hát những bài bạn ấy thích. (thông tin phụ: hoạt động, giúp đủ số từ)

Mình đã mua sẵn đồ uống và một cái bánh kem lớn.

Bạn mang đàn ghi-ta theo được không? (đoạn 3: ý 3, gợi ý mang gì)

Bạn chơi đàn rất hay, mà Sophie lại mê âm nhạc. (giải thích vì sao nên mang)

Nếu bạn mang theo vài tấm ảnh các chuyến đi dã ngoại của trường mình thì càng tuyệt.

Chúng mình có thể dán chúng lên một tấm thiệp lớn tặng bạn ấy.

Mình mong được gặp bạn vào thứ Bảy. (câu kết của thư mời gặp)

Chúc mọi điều tốt đẹp, Nam (lời chào cuối và tên tự đặt; cả thư khoảng 155 từ)

📖 Khi nào viết thư trang trọng

Writing Task 1 có lúc yêu cầu thư thân mật (gửi bạn bè), có lúc yêu cầu thư trang trọng. Bạn nhận biết thư trang trọng qua người nhận: quản lý, sếp, giáo sư hay giảng viên đại học, khách sạn, công ty.

Hình thức gần giống thư thân mật: vẫn có lời chào, thân thư, câu đóng thư và lời kết. Chỗ khác chính là văn phong, nhất là cách xưng hô ở đầu thư và cuối thư. Đề ghi letter thì bạn gọi bài của mình là letter, đề ghi email thì gọi là email.

Theo kinh nghiệm cá nhân: sai hình thức (lời chào, lời kết, dấu câu) là bị trừ điểm, dù nội dung viết hay tới đâu. Vì vậy hãy thuộc lòng lời chào, lời kết và dấu câu đi kèm.

📖 Lời chào đầu thư

Mở thư bằng Dear + danh xưng + họ, rồi dấu phẩy: Dear Mr. Carter, / Dear Ms. Lee, / Dear Mrs. Brown, / Dear Professor Wilson, / Dear Doctor Evans,. Viết cho ai thì Dear người đó.

Mr. dùng cho nam. Mrs. dùng cho phụ nữ đã có chồng. Ms. dùng cho phụ nữ mà không cần biết đã có chồng hay chưa, nên đây là cách an toàn khi bạn không chắc. Không biết tên người nhận thì viết Dear Sir or Madam, (khóa đã có thẻ này).

Không mở thư trang trọng bằng "Hi", và không dùng Dear + tên riêng như khi viết cho bạn (Dear Lan,).

Thư gửi quản lý: chỉ cần Dear Mr. + họ hoặc Dear Ms. + họ (đề không cho tên thì tự đặt), không cần ghi thêm chữ "manager" vào lời chào.

Các danh xưng Sir, Madam, Mister, Professor, Doctor viết hoa chữ đầu.

📖 Lời kết và phần ký tên

Biết tên người nhận (Dear Mr. Carter,): kết thư bằng Yours sincerely, hoặc Sincerely yours,. Không biết tên người nhận (Dear Sir or Madam,): kết bằng Yours faithfully,. Hai lời kết Yours sincerely và Yours faithfully khóa đã có thẻ.

Ba chỗ hay sai: chữ Yours có "s" (không phải "Your"); chữ sincerely viết thường; sau lời kết có dấu phẩy. Các cách viết "Your sincerely", "Sincerely your", "Yours Sincerely" đều sai.

Khóa này thống nhất viết Yours sincerely,. "Sincerely," đứng một mình cũng đúng, hay gặp trong thư kiểu Mỹ. Email công việc ít trang trọng hơn có thể kết bằng Best regards, (có "s"); không viết "Best regard" hay "Best reagards".

Không ghi tên thật của bạn. Đề thi thường ghi rõ bạn không được dùng tên của mình (You are not allowed to use your name). Chỉ ghi tên khi đề quy định; nếu không, để trống dòng dưới lời kết hoặc ghi một tên nước ngoài tự đặt. Dòng tên không có dấu chấm.

Theo kinh nghiệm cá nhân: ghi tên thật trong bài thi viết có thể bị coi là đánh dấu bài. Chưa có nguồn chính thức nói rõ mức xử lý, nhưng bạn không nên ghi.

Dấu câu: dấu phẩy sau lời chào và sau lời kết; mỗi câu kết thúc bằng dấu chấm; chữ "I" luôn viết hoa. Theo kinh nghiệm cá nhân: vài lỗi chính tả nhỏ thường không bị trừ nhiều, nhưng sai nhiều hoặc một lỗi lặp lại nhiều lần (như viết thường chữ "i") thì bị trừ nặng hơn.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• sign-off /ˈsaɪn ɔf/ (n, C1) lời kết thư (dòng ngay trên tên người viết). Ví dụ: Check your sign-off before you finish the letter (Hãy kiểm tra lời kết trước khi bạn viết xong lá thư).

📖 Sáu phần của một lá thư trang trọng

1. Greeting (lời chào): Dear Professor Wilson,

2. Reason for writing (lý do viết thư): nêu thẳng vấn đề ngay đoạn đầu, ví dụ I'm writing to let you know that …

3. Supporting facts and details (thông tin, chi tiết bổ trợ): thông tin thêm cho vấn đề, như đã đi khám, đã uống thuốc, có giấy của bác sĩ.

4. The solution to the problem, including asking for help (giải pháp, kể cả lời nhờ giúp): từ giờ tới lúc quay lại bạn sẽ làm gì, bạn xin người nhận điều gì. Phần này hay mở đầu bằng Until then, …

5. Closing phrase (câu đóng thư): I look forward to …

6. Sign off (lời kết): Yours sincerely, rồi dòng tên.

Phân biệt phần 3 và phần 4: câu kể việc đã xảy ra hoặc tình trạng hiện tại (I have some medicine for the pain.) là chi tiết bổ trợ; câu nói việc bạn sẽ làm để giải quyết (Until then, a friend will send me the notes.) mới là giải pháp.

Sau lời chào có thể thêm một câu hỏi thăm (I hope this letter finds you in good health.), rồi câu nêu mục đích; hai câu này chung một đoạn. Câu "I'm happy (amazed) to receive your letter" chỉ dùng khi bạn trả lời thư của người ta; thư bạn chủ động viết (xin nghỉ, xin lỗi) thì bỏ câu này.

📖 Độ dài và khung bài

Task 1 yêu cầu ít nhất 120 từ, làm trong khoảng 20 phút. Chỉ cần đủ ý, đúng cấu trúc, đủ số từ. Thân thư khoảng 2 đoạn là đủ.

Theo kinh nghiệm cá nhân: đừng viết dư quá khoảng 15 từ so với yêu cầu; viết dài dễ thừa chữ và thêm lỗi ngữ pháp.

Khung: Dear …, → I am writing to … (mục đích) → mỗi ý đề yêu cầu kèm chi tiết bổ trợ → I look forward to … (câu đóng thư) → Yours sincerely, → dòng tên (để trống nếu đề không cho tên).

Câu đóng thư: I look forward to hearing from you. hoặc I look forward to hearing a response from you soon. Không viết "hearing from your response". Câu mong hồi âm hợp nhất khi bạn đang xin người nhận một điều gì đó.

📖 Văn phong trang trọng

Dùng could hoặc may thay cho can khi xin phép, nhờ, đề nghị: Could you please …?, May I …?

Không đánh số Firstly, Secondly, Thirdly cho các phần khác chức năng. Thư xin lỗi thường gồm xin lỗi → giải thích → đề nghị (dời lịch, sửa lỗi); đây không phải các lý do cùng loại.

Firstly, Secondly chỉ hợp khi liệt kê nhiều lý do cùng hỗ trợ một ý.

Trong thư, hãy nối ý bằng because, as, since, so, therefore, but, moreover, besides (các từ này khóa đã có thẻ).

because, as, since đều đứng được ở đầu câu hoặc giữa câu: Since my arm is broken, I cannot write. / I cannot write, as my arm is broken.

Xin lỗi phải rõ ràng. Đề yêu cầu xin lỗi thì dùng I apologize … hoặc I am sorry …; chỉ viết "I deeply regret …" là chưa đủ. Xin lỗi trước rồi trình bày vấn đề, hoặc trình bày trước rồi xin lỗi, đều được.

Giữ giọng nghiêm túc. Thư gửi sếp, giáo sư không đùa, không viết "Oops", không dùng "???" hay "!!!", không đặt ngoặc kép, ngoặc đơn tùy tiện.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• reason for writing /ˈrizən fər ˈraɪtɪŋ/ (phr, A2) lý do viết thư (phần nêu vấn đề ở đầu thư). Ví dụ: Put the reason for writing in the first paragraph (Hãy đặt lý do viết thư ở đoạn đầu tiên).
• supporting details /səˈpɔrtɪŋ ˈditeɪlz/ (phr, B1) chi tiết bổ trợ. Ví dụ: Add some supporting details, such as the date of the accident (Hãy thêm vài chi tiết bổ trợ, như ngày xảy ra tai nạn).
• closing phrase /ˈkloʊzɪŋ freɪz/ (phr, B1) câu đóng thư (câu ngay trước lời kết). Ví dụ: "I look forward to hearing from you" is a common closing phrase ("I look forward to hearing from you" là một câu đóng thư phổ biến).

📖 Bài mẫu đầy đủ

Đề: You sent a client a report with the wrong prices last week. Write a letter of apology to your boss. In your letter, you should apologize, explain what went wrong and say what you will do to make up for it. Write at least 120 words.

Câu khung: các câu in đậm, được giữ làm thẻ để luyện.

Dear Ms. Taylor, I hope this letter finds you in good health.

I am writing to apologize for sending the wrong report to our client, Green Home, last Tuesday.

The report showed last year's prices and listed two sold-out products as in stock.

As a result, the client ordered goods that we cannot deliver, and this may damage our company's image. I had a high fever that day, so I did not check the file carefully.

To make up for this, I have already called the client and sent the correct report.

I will also offer them a discount voucher for their next order.

From now on, I will use a checklist before I send any document.

I take full responsibility for this mistake.

Thank you for your understanding.

Yours sincerely,

📖 Bản dịch bài mẫu

Đề: Tuần trước bạn gửi cho khách hàng một bản báo cáo ghi sai giá. Hãy viết thư xin lỗi sếp: xin lỗi, giải thích chuyện gì đã sai và nói bạn sẽ làm gì để bù đắp. Viết ít nhất 120 từ.

Kính gửi bà Taylor, (thư gửi sếp là thư trang trọng, không dùng Hi) Tôi mong khi nhận thư này bà vẫn khỏe. (câu hỏi thăm sau lời chào)

Tôi viết thư này để xin lỗi vì thứ Ba tuần trước đã gửi nhầm báo cáo cho khách hàng của chúng ta là công ty Green Home. (ý 1: xin lỗi)

Bản báo cáo ghi giá của năm ngoái và ghi hai sản phẩm đã hết hàng là còn hàng. (ý 2: nói rõ sai gì)

Vì vậy, khách hàng đã đặt những món hàng chúng ta không giao được, và điều này có thể làm hại hình ảnh công ty. (hậu quả cụ thể) Hôm đó tôi bị sốt cao nên đã không kiểm tra kỹ tệp. (lý do hợp lý với sếp)

Để bù đắp, tôi đã gọi điện cho khách hàng và gửi lại bản báo cáo đúng. (ý 3: bù đắp)

Tôi cũng sẽ tặng họ một phiếu giảm giá cho đơn hàng tiếp theo.

Từ giờ trở đi, tôi sẽ dùng danh sách kiểm tra trước khi gửi bất kỳ tài liệu nào.

Tôi nhận toàn bộ trách nhiệm về sai sót này.

Cảm ơn bà đã thông cảm.

Trân trọng, (để trống dòng tên; không ghi tên thật)

📖 Bài luận trong đề thi

Bài thi Viết dài 60 phút, gồm hai task. Task 2 là bài luận: nên dành 40 phút, viết ít nhất 250 từ, chiếm 20/30 điểm phần Viết (thư ở Task 1 chiếm 10/30). Bài luận được chấm theo bốn tiêu chí: Task fulfillment, Organization, Vocabulary, Grammar.

Đề luận rơi vào một trong bốn dạng: lợi – hại (advantages – disadvantages); nguyên nhân hoặc vấn đề – giải pháp (causes/problems – solutions); ý kiến đồng ý hay không đồng ý (opinion); dạng kết hợp (mixed type, đề có hai câu hỏi). Bài này học dạng lợi – hại.

Bài luận gồm mở bài, hai đoạn thân và kết bài. Mở bài có các câu dẫn chung (general statements) và câu luận đề (thesis statement) nêu ý chính của bài. Mỗi đoạn thân phát triển một ý con (subtopic), ví dụ một đoạn về lợi ích, một đoạn về bất lợi. Kết bài tóm tắt các ý chính đã bàn ở thân bài.

Theo kinh nghiệm cá nhân: luôn viết đúng bốn đoạn như trên. Bài thiếu số từ bị trừ điểm trước khi được chấm các tiêu chí khác, thiếu càng nhiều thì bị trừ càng nhiều. Đề chỉ ghi "You should write at least 250 words".

Theo kinh nghiệm cá nhân: còn thời gian thì cứ viết tiếp, khoảng 250–270 từ trở lên. Viết dài rồi cắt bớt dễ hơn là gần hết giờ mà còn thiếu nhiều từ.

Phần khó nhất là nghĩ ý. Theo kinh nghiệm cá nhân: đề có thể ra chủ đề rất mới (vd. tàu điện trên cao, thực phẩm chế phẩm sinh học); chủ đề môi trường như đa dạng sinh học, thiếu nước, thực phẩm xanh gặp khá nhiều trong các đề gần đây. Hãy đọc tin tức thường xuyên và tập nghĩ ý cho chủ đề lạ.

Lỗi hay gặp: bài chỉ khoảng 145 từ, thiếu gần 100 từ; bài bỏ dở, mới ghi "main idea" rồi dừng. Bài chưa xong hoặc thiếu nhiều từ thì mất rất nhiều điểm, nên hãy giữ giờ để viết trọn bốn đoạn.

📖 Nhận diện đề lợi – hại

Đề luận luôn nằm trong một ô. Trong ô có câu dẫn (nêu một xu hướng, hoặc ý kiến của hai phía) rồi mới tới câu yêu cầu. Hãy đọc kỹ và hiểu đúng từng câu trước khi lên ý; vd. "merits" nghĩa là ưu điểm, cùng nghĩa với advantages.

Gạch chân advantages và disadvantages trong đề. Thấy cặp từ này (hoặc từ cùng nghĩa như merits, benefits, drawbacks) thì viết theo khung lợi – hại.

Ba cách hỏi thường gặp của dạng này: "What are the advantages and disadvantages of …?"; "Do you think the advantages outweigh the disadvantages?"; "Discuss the advantages and disadvantages and give your opinion." Hai cách sau yêu cầu nêu ý kiến riêng; riêng câu hỏi "outweigh" cần trả lời rõ lợi ích có lớn hơn bất lợi hay không.

Khung bài ở nhóm sau luôn có một câu ý kiến ở kết bài nên dùng được cho cả ba cách.

Ví dụ đề: "Many young people now prefer to buy second-hand clothes.Some think it saves money, while others say it brings some problems.Write an essay to discuss the advantages and disadvantages of buying second-hand clothes." Câu 1 và câu 2 là câu dẫn; câu 3 là câu yêu cầu, có advantages và disadvantages, nên đây là đề lợi – hại.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• merit /ˈmɛrɪt/ (n, C1) ưu điểm (cùng nghĩa advantage). Ví dụ: Group projects have some merits for shy students (Các dự án nhóm có một số ưu điểm đối với học sinh nhút nhát).
• drawback /ˈdrɔˌbæk/ (n, C1) nhược điểm, mặt hạn chế. Ví dụ: The only drawback of the new phone is its price (Nhược điểm duy nhất của chiếc điện thoại mới là giá của nó).

📖 Quy trình lên ý

Bước 1: xem lại khung bài lợi – hại. Bước 2: liệt kê ba lợi ích và ba bất lợi (hoặc ba lợi, hai hại) dưới dạng ý chính. Bước 3: nhìn vào các keyword để viết thẳng thành bài bằng tiếng Anh.

Khi brainstorm, chỉ ghi keyword, không viết cả câu dài. Ví dụ với chủ đề làm việc tại nhà: lợi – no travel time, flexible hours, more family time; hại – loneliness, home distractions, longer working hours.

Lỗi hay gặp: nghĩ và viết cả bài bằng tiếng Việt rồi mới dịch sang tiếng Anh. Đây không phải cách làm bài thi: tốn thời gian và câu dịch thường gượng. Hãy ghi keyword tiếng Anh rồi triển khai.

Theo kinh nghiệm cá nhân: tỉ lệ ý đẹp nhất là 3 lợi – 3 hại, hoặc 3 lợi – 2 hại. Không viết lệch kiểu 1 lợi – 3 hại hay 4 hại.

📖 Khung bốn đoạn

Mở bài (3–4 câu). Câu 1: nhận định chung về chủ đề (general view). Câu 2: viết lại câu trong ô đề bằng từ của mình (paraphrased statement). Câu 3: "[Chủ đề] has both advantages and disadvantages." Câu 4: "This essay will discuss these issues in detail."

Thân bài 1 – lợi ích (10–12 câu). Câu chủ đề nêu số lợi ích: "There are three advantages of [chủ đề]." Tiếp theo: Firstly, lợi ích 1 + giải thích/ví dụ. Secondly, lợi ích 2 + giải thích/ví dụ. Finally, lợi ích 3 + giải thích/ví dụ.

Thân bài 2 – bất lợi (10–12 câu). Câu chủ đề nêu số bất lợi: "There are three disadvantages of [chủ đề]." Tiếp theo là từng bất lợi, mỗi bất lợi có giải thích hoặc ví dụ. Câu chủ đề có thể dùng "There are some / many / three …".

Kết bài (1–2 câu). "In short, [chủ đề] has both advantages and disadvantages." Rồi nêu ý kiến ("In my opinion, …") hoặc đưa lời khuyên ("It is suggested that …").

Luôn viết lợi trước, hại sau, không đảo thứ tự. Mỗi đoạn thân viết liền thành một đoạn; trong dàn ý có thể xuống dòng chỉ để thấy rõ số ý.

Theo kinh nghiệm cá nhân: các câu khung (câu 3 và câu 4 của mở bài, câu chủ đề của hai đoạn thân, câu "In short" của kết bài) viết y nguyên, chỉ thay [chủ đề] bằng chủ đề của đề. Phần còn lại tự viết theo nội dung đề.

📖 Thân bài: luận điểm, giải thích, từ nối

Mỗi luận điểm phải có câu giải thích hoặc ví dụ đi kèm, không liệt kê trơn. Giữa hai từ nối thường có 2–3 câu, có khi 4 câu. Liệt kê trơn thì đoạn văn thiếu ý và bài thiếu từ. Ví dụ không bắt buộc ở mọi luận điểm, nhưng nên có để phát triển ý.

Hai dãy từ nối hay dùng: đoạn lợi dùng Firstly → Secondly → Finally; đoạn hại có thể dùng The biggest problem → Also hoặc Another issue → Last but not least. Trong một đoạn, hãy dùng nhất quán một dãy; đừng mở bằng "First" rồi chuyển sang "Secondly".

Tính thống nhất (unity): mỗi đoạn thân chỉ bàn một ý con; đoạn lợi không chen ý hại. Câu chủ đề của đoạn nêu một ý chính. Tính liên kết (coherence): từ nối và trình tự hợp lý giúp các câu đi liền mạch.

📖 Kết bài

Kết bài 1–2 câu: câu tóm tắt "In short, … has both advantages and disadvantages." rồi một câu nêu ý kiến hoặc lời khuyên. Nếu viết thêm thì phải bám đúng chủ đề của đề; vd. đề về mua sắm trực tuyến thì đừng chuyển sang bàn về mua sắm ở cửa hàng.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• brainstorm /ˈbreɪnˌstɔrm/ (v, B2) động não, nghĩ nhanh nhiều ý. Ví dụ: Spend five minutes brainstorming ideas before you write (Hãy dành năm phút để nghĩ ý trước khi viết).
• subtopic /ˈsʌbˌtɑpɪk/ (n, C1) ý con, chủ đề nhỏ. Ví dụ: The first body paragraph covers one subtopic: the advantages (Đoạn thân thứ nhất bàn một ý con: các lợi ích).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• coherence /koʊˈhɪrəns/ (n, B2) tính liên kết, mạch lạc (các câu nối ý với nhau). Ví dụ: Linking words give a paragraph coherence (Từ nối giúp đoạn văn có tính liên kết).

📖 Bốn câu mở bài

Câu 1 – nhận định chung (general view): dẫn từ bối cảnh rộng, không nhảy ngay vào chủ đề. Vd. đề về học nhóm thì câu 1 có thể nói về việc học ở đại học ngày nay.

Câu 2 – viết lại câu đề (paraphrased statement): viết lại câu dẫn trong ô bằng từ khái quát hoặc từ đồng nghĩa: books → reading materials (tài liệu đọc), air tickets → fares (tiền vé), groceries → food. Câu 2 có thể nối với câu 1 bằng "As a result".

Chép nguyên câu trong đề thì phần chép không được tính vào số từ, nên hãy đổi cấu trúc hoặc dùng từ đồng nghĩa. Theo kinh nghiệm cá nhân: nếu không đổi được cả câu thì đổi được vài cụm cũng tốt; tên chủ đề thì giữ nguyên được.

Câu 3 – luận đề (thesis statement): thay [chủ đề] bằng chủ đề thật. Có thể viết kiểu khác: "While convenience foods offer several benefits, they also come with certain drawbacks."

Câu 4 – câu nêu hướng bài (outlining sentence): viết y nguyên "This essay will discuss these issues in detail."

Không lặp ý giữa các câu. Nếu câu 2 đã nói "this trend brings many problems" thì câu 3 không nói lại "has many problems"; câu 3 chỉ nêu cả hai mặt.

Lỗi hay gặp: dịch từng chữ của đề. "Air tickets" là vé máy bay, không phải "vé không khí". "Convenience food" là đồ ăn tiện lợi, chế biến sẵn (mì gói, đồ hộp, cơm hộp đông lạnh…), rộng hơn "fast food" (đồ ăn nhanh); viết "convenience food", không viết "convenient food".

📖 Ví dụ mở bài

Đề: "Working from home is becoming more and more common. Some workers enjoy it, while others say it causes many problems. Discuss the advantages and disadvantages of working from home."

Mở bài: Thanks to fast internet and video calls, many jobs no longer need a fixed office. As a result, a growing number of employees now do their work from their own houses. Working from home has both advantages and disadvantages. This essay will discuss these issues in detail.

Phân tích: câu 1 nói về internet và công việc nói chung. Câu 2 đổi "working from home is becoming more and more common" thành "a growing number of employees now do their work from their own houses". Câu 2 không nhắc "many problems" nên câu 3 không bị lặp ý. Câu 4 giữ y nguyên.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• general view /ˈdʒɛnərəl vju/ (n, B1) nhận định chung (câu 1 của mở bài). Ví dụ: Start your introduction with a general view on the topic (Hãy mở đầu phần mở bài bằng một nhận định chung về chủ đề).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• keep up with /kip ʌp wɪð/ (phr v, B1) theo kịp. Ví dụ: Busy workers find it hard to keep up with their daily tasks (Người lao động bận rộn thấy khó theo kịp công việc hằng ngày).
• readily available /ˌrɛdəli əˈveɪləbəl/ (phr, B2) có sẵn, dễ mua. Ví dụ: Bottled water is readily available in every shop (Nước đóng chai có sẵn ở mọi cửa hàng).
• air ticket /ɛr ˈtɪkɪt/ (n, A2) vé máy bay. Ví dụ: He booked an air ticket to Da Nang online (Anh ấy đặt vé máy bay đi Đà Nẵng qua mạng).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• groceries /ˈɡroʊsəriz/ (n, B1) thực phẩm, hàng tạp hóa mua hằng ngày. Ví dụ: We buy groceries every Sunday morning (Chúng tôi mua thực phẩm vào mỗi sáng Chủ nhật).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• convenience food /kənˈvinjəns fud/ (phr, B2) đồ ăn tiện lợi, chế biến sẵn (rộng hơn fast food). Ví dụ: Convenience food is popular with students who live alone (Đồ ăn tiện lợi được sinh viên sống một mình ưa chuộng).

📖 Bài mẫu đầy đủ

Đề: More and more students choose to live in university dormitories. Some find it cheap and convenient, while others think it causes many problems. Discuss the advantages and disadvantages of living in a dormitory. Write at least 250 words.

Câu khung: các câu in đậm, được giữ làm thẻ để luyện.

University life is an important step for many young people, and finding a place to live is one of their first decisions.

These days, a growing number of students prefer to stay in shared rooms on campus.

Living in a dormitory has both advantages and disadvantages. This essay will discuss these issues in detail.

There are three advantages of living in a dormitory.

Firstly, it is much cheaper than renting a private apartment.

The monthly fee is usually low, and it often includes electricity and water.

This helps students from the countryside save money for books and food.

Secondly, students can save a lot of time.

Most dormitories are only a few minutes' walk from the lecture halls, so students do not have to worry about traffic jams.

Finally, dormitory life helps young people make friends.

They eat, study and share daily tasks with roommates from different provinces.

For example, a first-year student can join a study group on the same floor and get help before exams.

There are also three disadvantages of living in a dormitory.

The biggest problem is that there is little privacy.

Four or six students often share one small room, so it is hard to find a quiet place to rest.

Another issue is noise.

Some roommates go to bed late or talk on the phone at night, and this can affect other people's sleep.

Last but not least, dormitories usually have strict rules.

Students must come back before a fixed time, and they cannot cook in their rooms.

This can be difficult for those who have part-time jobs in the evening.

In short, living in a dormitory has both advantages and disadvantages.

In my opinion, it is a good choice for first-year students, but they should choose their roommates carefully and follow the rules.

📖 Bản dịch bài mẫu

Đề: Ngày càng nhiều sinh viên chọn ở ký túc xá của trường đại học. Một số người thấy như vậy rẻ và tiện, trong khi số khác cho rằng nó gây ra nhiều vấn đề. Hãy bàn về lợi ích và bất lợi của việc sống ở ký túc xá. Viết ít nhất 250 từ.

Cuộc sống đại học là một bước quan trọng với nhiều người trẻ, và tìm chỗ ở là một trong những quyết định đầu tiên của họ. (câu 1: nhận định chung)

Ngày nay, ngày càng nhiều sinh viên chọn ở phòng chung trong khuôn viên trường. (câu 2: viết lại câu đề)

Sống ở ký túc xá có cả lợi ích lẫn bất lợi. (câu 3: luận đề) Bài luận này sẽ bàn chi tiết về những vấn đề này. (câu 4: viết y nguyên)

Sống ở ký túc xá có ba lợi ích. (câu chủ đề của đoạn lợi)

Thứ nhất, ở ký túc xá rẻ hơn nhiều so với thuê một căn hộ riêng.

Phí hằng tháng thường thấp và thường đã gồm tiền điện, nước.

Điều này giúp sinh viên từ nông thôn tiết kiệm tiền cho sách vở và ăn uống.

Thứ hai, sinh viên tiết kiệm được nhiều thời gian.

Hầu hết ký túc xá chỉ cách giảng đường vài phút đi bộ, nên sinh viên không phải lo kẹt xe (ùn tắc).

Cuối cùng, cuộc sống ở ký túc xá giúp người trẻ kết bạn.

Họ ăn, học và chia sẻ việc hằng ngày với bạn cùng phòng đến từ nhiều tỉnh khác nhau.

Ví dụ, một sinh viên năm nhất có thể tham gia nhóm học cùng tầng và được giúp đỡ trước kỳ thi.

Sống ở ký túc xá cũng có ba bất lợi. (câu chủ đề của đoạn hại)

Vấn đề lớn nhất là có rất ít sự riêng tư.

Bốn hoặc sáu sinh viên thường ở chung một phòng nhỏ, nên khó tìm được chỗ yên tĩnh để nghỉ ngơi.

Một vấn đề khác là tiếng ồn.

Một số bạn cùng phòng đi ngủ trễ hoặc nói chuyện điện thoại vào ban đêm, và việc này có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ của người khác.

Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, ký túc xá thường có nội quy nghiêm.

Sinh viên phải về trước một giờ cố định và không được nấu ăn trong phòng.

Điều này có thể gây khó khăn cho những người làm thêm buổi tối.

Tóm lại, sống ở ký túc xá có cả lợi ích lẫn bất lợi.

Theo tôi, đây là lựa chọn tốt cho sinh viên năm nhất, nhưng họ nên chọn bạn cùng phòng cẩn thận và tuân thủ nội quy.

📖 Bố cục chung

Bài vẫn có 4 đoạn như dạng thuận lợi – bất lợi: Introduction → Body 1 → Body 2 → Conclusion. Đề yêu cầu ít nhất 250 từ.

Mỗi đoạn thân bàn một nguyên nhân (hoặc vấn đề) và giải pháp của nó. Bài thường có 2 nguyên nhân, nên có 2 đoạn thân.

Theo kinh nghiệm cá nhân: hãy học thuộc hoàn toàn các cụm trong khung dưới đây; vào phòng thi bạn chỉ cần thay ý của đề vào đúng chỗ.

Trước khi viết, dành khoảng 2 phút đọc lại khung để nhớ thứ tự các câu.

📖 Đoạn mở bốn câu

Câu 1 (general statement): câu nhập đề, nói chung về chủ đề. Câu 2 (paraphrase): viết lại vấn đề của đề bằng từ của bạn. Hai câu này viết như ở dạng thuận lợi – bất lợi.

Câu 3 (thesis statement): nêu vấn đề có bao nhiêu nguyên nhân và bao nhiêu giải pháp, tóm tắt các nguyên nhân bằng cụm danh từ sau "including": This issue has two main reasons, including N1 and N2, and two possible solutions.

Đừng viết "… reasons and … causes": reasons và causes cùng nghĩa; vế sau phải là solutions.

Sau "including" chỉ liệt kê cụm danh từ cùng dạng (fast food, a lack of exercise). Không chen mệnh đề như "they are lack of exercise and because they are eating too much fast food".

Câu 4 (outlining sentence) viết gần như nguyên văn: This essay will discuss these issues in detail and suggest possible solutions. Nhớ hai chữ số nhiều: these issues (không phải "the issue") và solutions (không phải "solution").

Đọc kỹ giải pháp dành cho ai. Đề hỏi "What should governments do?" thì giải pháp nói về việc chính phủ làm (ra chính sách, xây đường, kiểm tra, xử phạt), không khuyên từng người tự làm. Đề không giới hạn người thực hiện thì có thể nói về cả chính phủ lẫn cá nhân.

📖 Thân bài: năm bước

Mỗi đoạn thân dài 4–5 câu (không kể các câu giải thích thêm), theo thứ tự:

1. Nêu nguyên nhân: One of the reasons is that …

2. Giải thích: This is because … Phần giải thích có thể viết 2–3 câu.

3. Ví dụ: For instance, … hoặc For example, … rồi một mệnh đề đủ chủ ngữ và động từ. Ví dụ không phải bước bắt buộc của khung, nhưng nên có: nó làm ý rõ hơn và giúp bài đủ số từ.

4. Giải pháp (bắt buộc): To tackle this issue, … hoặc The solution is that … Giải pháp phải khớp nguyên nhân ở bước 1.

5. Kết quả: Therefore, … hoặc Thus, … nói giải pháp mang lại điều gì. Theo kinh nghiệm cá nhân: khi thiếu thời gian, câu kết quả có thể bỏ; câu giải pháp thì không được bỏ.

Đề vấn đề – giải pháp thì đổi chữ reason thành problem: One of the problems is that … / Another problem is that …

📖 Đổi cụm ở thân bài 2

Body 2 đi đúng năm bước như Body 1 nhưng đổi cụm để không lặp: One of the reasons → Another reason; This is because → The reason is that; For instance ↔ For example; To tackle this issue → To solve this problem (hoặc The solution is that); Therefore → Thus.

Ở Body 1 dùng cụm nào thì Body 2 dùng cụm còn lại.

📖 Đoạn kết

Đoạn kết thường 1–2 câu; có thể viết hơn 2 câu nếu bài còn thiếu từ.

Tối thiểu phải có câu tóm tắt nhắc lại hai nguyên nhân và giải pháp bằng cụm (In short, … hoặc In conclusion, …) và câu trách nhiệm nói ai cần hành động, kèm lời khuyên: Responsibility lies with …

Khóa đã có câu cùng chức năng: The responsibility lies with both the government and individuals.

Theo kinh nghiệm cá nhân: bài chưa viết xong hoặc thiếu số từ có thể không được chấm. Hãy chừa thời gian viết đoạn kết và đếm lại số từ.

📖 Bài mẫu đầy đủ

Đề: In many countries, more and more children are becoming overweight. What are the reasons for this problem? How could it be tackled? Write at least 250 words.

Câu khung: các câu in đậm, được giữ làm thẻ để luyện.

Health has become a major concern for many families today.

In many countries, the number of overweight children is rising quickly.

This issue has two main reasons, including too much fast food and a lack of exercise, and two possible solutions. This essay will discuss these issues in detail and suggest possible solutions.

One of the reasons is that children eat too much fast food.

This is because many parents work late and do not have time to cook.

They often buy fried chicken or burgers on the way home because it is quick and cheap.

For instance, a family of four can buy a full fast-food dinner in less than ten minutes.

To tackle this issue, schools should teach children how to choose healthy food, and parents should cook simple meals at home a few times a week.

Therefore, children will eat more vegetables and less fried food.

Another reason is that children do not get enough exercise.

The reason is that they spend most of their free time on phones and computers.

Many of them also live in small flats without a yard to play in.

For example, a child may watch videos for three hours after school but play outside for only a few minutes.

To solve this problem, local governments should build more playgrounds and sports fields, and schools should offer free sports clubs after class.

Thus, children will have more chances to move and stay fit.

In short, too much fast food and a lack of exercise are the two main reasons why many children are overweight.

Responsibility lies with both families and the government: parents should prepare healthy meals, and the government should create more places for children to play.

📖 Bản dịch bài mẫu

Đề: Ở nhiều nước, ngày càng nhiều trẻ em bị thừa cân. Nguyên nhân của vấn đề này là gì? Có thể giải quyết nó bằng cách nào? Viết ít nhất 250 từ.

Ngày nay, sức khỏe đã trở thành mối quan tâm lớn của nhiều gia đình. (câu 1: nhập đề)

Ở nhiều nước, số trẻ em thừa cân đang tăng nhanh. (câu 2: viết lại đề)

Vấn đề này có hai nguyên nhân chính, gồm ăn quá nhiều thức ăn nhanh và thiếu vận động, cùng hai giải pháp khả thi. (câu 3: thesis statement) Bài luận này sẽ bàn chi tiết các vấn đề này và đề xuất những giải pháp khả thi. (câu 4)

Một trong những nguyên nhân là trẻ ăn quá nhiều thức ăn nhanh. (Body 1, bước 1: nêu nguyên nhân)

Điều này là do nhiều phụ huynh làm việc trễ và không có thời gian nấu ăn. (bước 2: giải thích)

Họ thường mua gà chiên hoặc bánh mì kẹp thịt trên đường về vì nhanh và rẻ. (giải thích thêm một câu)

Ví dụ, một gia đình bốn người có thể mua đủ một bữa tối thức ăn nhanh trong chưa tới mười phút. (bước 3: ví dụ)

Để giải quyết vấn đề này, nhà trường nên dạy trẻ cách chọn thức ăn lành mạnh, và phụ huynh nên nấu những bữa đơn giản ở nhà vài lần mỗi tuần. (bước 4: giải pháp khớp nguyên nhân thức ăn nhanh)

Vì vậy, trẻ sẽ ăn nhiều rau hơn và ít đồ chiên hơn. (bước 5: kết quả)

Một nguyên nhân khác là trẻ không vận động đủ. (Body 2, bước 1: đổi cụm thành Another reason)

Lý do là trẻ dành phần lớn thời gian rảnh cho điện thoại và máy tính. (bước 2: đổi cụm thành The reason is that)

Nhiều em còn sống trong những căn hộ nhỏ, không có sân để chơi. (giải thích thêm)

Ví dụ, một em nhỏ có thể xem video ba tiếng sau giờ học nhưng chỉ chơi ngoài trời vài phút. (bước 3: đổi cụm thành For example)

Để giải quyết vấn đề này, chính quyền địa phương nên xây thêm sân chơi và sân thể thao, và nhà trường nên mở các câu lạc bộ thể thao miễn phí sau giờ học. (bước 4: giải pháp tập thể dục khớp nguyên nhân thiếu vận động)

Nhờ vậy, trẻ sẽ có nhiều cơ hội vận động và giữ cơ thể khỏe mạnh hơn. (bước 5: đổi cụm thành Thus)

Tóm lại, ăn quá nhiều thức ăn nhanh và thiếu vận động là hai nguyên nhân chính khiến nhiều trẻ em thừa cân. (câu tóm tắt)

Trách nhiệm thuộc về cả gia đình lẫn chính phủ: phụ huynh nên chuẩn bị bữa ăn lành mạnh, còn chính phủ nên tạo thêm chỗ cho trẻ vui chơi. (câu trách nhiệm)

📖 Nhận ra đề luận nêu ý kiến

Đề luận nêu ý kiến đưa ra một nhận định rồi hỏi quan điểm của bạn. Cách hỏi thường gặp: Do you agree or disagree?, What is your opinion?, To what extent do you agree or disagree?

Câu luận đề (thesis statement) phải cho thấy rõ bạn đứng ở đâu: đồng ý hoàn toàn (I completely agree…), không đồng ý hoàn toàn (I completely disagree…), hoặc đồng ý một phần (I partly agree…, vì vấn đề có cả mặt tốt và mặt xấu). Có thể nêu luôn lý do ngay trong câu luận đề.

📖 Hai cấu trúc bài luận nêu ý kiến

Cấu trúc 1, cân bằng hai mặt (balanced): Mở bài: diễn đạt lại nhận định, nêu câu luận đề có ý kiến.

Thân bài 1: bàn mặt thứ nhất (câu chủ đề, giải thích, ví dụ).

Thân bài 2: bàn mặt thứ hai (câu chủ đề, giải thích, ví dụ).

Kết bài: tóm tắt ý chính và nhắc lại bạn nghiêng về mặt nào. Hợp với ý kiến "đồng ý một phần".

Cấu trúc 2, một chiều (one-sided): Mở bài như trên. Thân bài 1: lý do thứ nhất vì sao bạn đồng ý (hoặc không đồng ý). Thân bài 2: lý do thứ hai. Kết bài: tóm tắt ý chính và nhắc lại ý kiến. Hợp với ý kiến "đồng ý hoàn toàn" hoặc "không đồng ý hoàn toàn".

Dù chọn cấu trúc nào, ý kiến ở mở bài và ở kết bài phải giống nhau.

📖 Cụm nêu ý kiến và nêu lập luận

Nêu ý kiến: I think that…, In my opinion,…, I'm positive that…, As far as I'm concerned,… Khóa đã có thẻ cho In my opinion và Personally, I believe that.

Nêu lập luận: One advantage is that…, Another positive aspect is that…, One big problem is that…, Another drawback is that…

Trước khi viết, hãy chia ý thành hai cột ủng hộ và phản đối nhận định; cột nào nhiều ý mạnh hơn thì thường là ý kiến dễ viết hơn.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• restate /riˈsteɪt/ (v, B2) nói lại, diễn đạt lại. Ví dụ: The answer restates the idea with different words (Đáp án diễn đạt lại ý đó bằng các từ khác).

📖 Bài mẫu đầy đủ

Đề: Some people think that teenagers should not be allowed to have smartphones. To what extent do you agree or disagree? Write at least 250 words.

Câu khung: các câu in đậm, được giữ làm thẻ để luyện.

Smartphones are now a normal part of daily life, even for young people.

Some people believe that teenagers should not be allowed to own one.

I partly agree with this view, because smartphones bring both clear benefits and real risks.

To begin with, a smartphone can be very useful for a teenager.

One advantage is that parents can contact their children at any time.

For example, if a class finishes late, a student can call home and ask for a ride.

Another positive aspect is that smartphones help with learning.

Students can look up new words, watch short lessons and send homework to their teachers.

A student who misses a lesson can also ask classmates for the notes.

In this way, a phone becomes a small library in their pocket.

However, smartphones can also cause serious problems.

One big problem is that many teenagers spend too much time on games and social media.

As a result, they stay up late and cannot concentrate in class the next morning.

Their marks may fall, and they may have less time for sport and family.

Another drawback is that young users may meet strangers online.

Some of these people are not who they say they are.

Teenagers do not always notice this danger.

To conclude, I believe a complete ban is not the answer.

Smartphones are useful for safety and study, but they can also lead to poor sleep and online risks.

Teenagers should be allowed to have a phone, but parents should set clear rules about when and how to use it.

For instance, phones could stay in the living room after ten o'clock at night.

📖 Bản dịch bài mẫu

Đề: Một số người cho rằng không nên cho thanh thiếu niên dùng điện thoại thông minh. Bạn đồng ý hay không đồng ý ở mức độ nào? Viết ít nhất 250 từ.

Ngày nay điện thoại thông minh là một phần bình thường của cuộc sống hằng ngày, kể cả với người trẻ. (mở bài: nêu bối cảnh)

Một số người cho rằng không nên cho thanh thiếu niên sở hữu điện thoại thông minh. (diễn đạt lại nhận định của đề)

Tôi đồng ý một phần với quan điểm này, vì điện thoại thông minh mang lại cả lợi ích rõ ràng lẫn rủi ro thật sự. (câu luận đề: đồng ý một phần, chọn cấu trúc cân bằng)

Trước hết, điện thoại thông minh có thể rất hữu ích cho một bạn trẻ. (câu chủ đề thân bài 1: mặt tốt)

Một ưu điểm là cha mẹ có thể liên lạc với con bất cứ lúc nào.

Ví dụ, nếu lớp học tan trễ, học sinh có thể gọi về nhà nhờ người đón.

Một mặt tích cực khác là điện thoại thông minh giúp ích cho việc học.

Học sinh có thể tra từ mới, xem các bài giảng ngắn và gửi bài tập cho giáo viên.

Học sinh nghỉ một buổi học cũng có thể xin bạn cùng lớp bài ghi.

Như vậy, chiếc điện thoại trở thành một thư viện nhỏ trong túi.

Tuy nhiên, điện thoại thông minh cũng có thể gây ra những vấn đề nghiêm trọng. (câu chủ đề thân bài 2: mặt xấu)

Một vấn đề lớn là nhiều bạn trẻ dành quá nhiều thời gian cho trò chơi và mạng xã hội.

Kết quả là các bạn ngủ trễ và không tập trung được trong giờ học sáng hôm sau.

Điểm số có thể giảm, và các bạn có thể ít thời gian hơn cho thể thao và gia đình.

Một nhược điểm khác là người dùng trẻ có thể gặp người lạ trên mạng.

Một số người trong đó không phải là người như họ tự giới thiệu.

Không phải lúc nào thanh thiếu niên cũng nhận ra mối nguy này.

Tóm lại, tôi cho rằng cấm hoàn toàn không phải là cách giải quyết. (kết bài: nhắc lại ý kiến)

Điện thoại thông minh có ích cho sự an toàn và việc học, nhưng cũng có thể dẫn đến ngủ kém và rủi ro trên mạng. (tóm tắt hai mặt)

Nên cho thanh thiếu niên có điện thoại, nhưng cha mẹ cần đặt quy định rõ ràng về thời gian và cách dùng.

Chẳng hạn, điện thoại có thể để ở phòng khách sau mười giờ tối. (ví dụ cho đề xuất)

📖 Đề Nói có ba phần: nhớ "3 4 5"

Phần Nói dài 12 phút và thi trên máy tính. Giọng của bạn được ghi âm, sau đó người chấm tải bản ghi về để chấm. Vì vậy hãy nói to và rõ.

Part 1 – Social Interaction (3 phút): không có thời gian chuẩn bị. Bạn trả lời 3 đến 6 câu hỏi về 2 chủ đề quen thuộc, ví dụ sở thích, âm nhạc, phim ảnh, du lịch, sức khỏe, thời trang.

Part 2 – Solution Discussion (4 phút): đề nêu một tình huống và ba phương án. Bạn chọn một trong ba phương án và giải thích vì sao chọn nó.

Part 3 – Topic Development (5 phút): đề cho một chủ đề và một mind map (sơ đồ tư duy) có sẵn vài ý. Bạn nêu ý kiến về chủ đề, phát triển các ý, rồi trả lời các câu hỏi mở rộng.

Mẹo nhớ "3 4 5": ba phần dài 3, 4 và 5 phút, cộng lại là 12 phút. Con số 4 phút và 5 phút là tổng thời gian của cả phần, đã gồm thời gian chuẩn bị, không phải thời gian nói.

Theo kinh nghiệm cá nhân: Part 2 và Part 3 mỗi phần có 1 phút chuẩn bị, nên Part 2 còn khoảng 3 phút nói và Part 3 còn khoảng 4 phút nói.

Hết thời gian chuẩn bị là máy bắt đầu ghi âm và không cho thêm thời gian. Bạn phải nói ngay.

Theo kinh nghiệm cá nhân: ở Part 2, bạn nên nói ít nhất khoảng 1 phút 30 giây. Bạn không bắt buộc nói kín đủ thời gian, nhưng nói quá ngắn thì bài thiếu ý.

Theo kinh nghiệm cá nhân: Part 3 thường dễ hơn bạn nghĩ, vì đề đã cho sẵn ý trong mind map. Nếu bạn thuộc một khung bài sẵn, bạn vẫn nói được dù chưa chắc nghĩa của một keyword trong đề.

Theo kinh nghiệm cá nhân: thời gian mỗi phần rất ngắn, và với nhiều người đây là trở ngại lớn nhất. Hãy tập nói trong đúng giới hạn thời gian ngay từ những buổi luyện đầu.

📖 Bốn tiêu chí chấm

Bài nói được chấm theo bốn tiêu chí: grammar (ngữ pháp), vocabulary (từ vựng), pronunciation (phát âm) và fluency (độ lưu loát).

Grammar: Phần lớn câu trần thuật cần có chủ ngữ và động từ; một mẫu thường gặp là S + V (+ O). Câu mệnh lệnh thường lược chủ ngữ, ví dụ “Speak clearly.”. Ở B1, câu đơn là lựa chọn an toàn; hãy nối các câu đơn bằng and, or, but. Câu cũng cần đúng giới từ, ví dụ nói giờ thì dùng at: at six o'clock, không dùng in.

Câu đúng quan trọng hơn từ khó. Một từ hay, kể cả từ cấp C1, đặt trong câu sai ngữ pháp thì không giúp bạn có điểm. Hãy trả lời theo trình tự: chủ ngữ → động từ → túc từ (tân ngữ) hoặc tính từ, rồi mới thêm ý.

Thêm ý: dùng and trong cùng câu, hoặc kết thúc câu rồi mở câu mới bằng Besides. Ý trái ngược: dùng but trong cùng câu, hoặc mở câu mới bằng However.

Vocabulary: không cần từ cao. Thỉnh thoảng dùng vài từ đặc thù của chủ đề là đủ, ví dụ chủ đề âm nhạc: lyrics, melody, singer; chủ đề thể thao: football, healthy. Bạn không cần dùng hết danh sách từ đã học cho một chủ đề.

Chọn từ dễ và gần gũi: dễ nhớ, dễ đọc. Từ khó vừa dễ quên khi vào phòng thi vừa dễ đọc sai, làm mất điểm. Từ vựng bài nói không cần cao như bài viết; bài nói đủ thời gian và đủ ý mà đề yêu cầu là đạt.

Pronunciation: nếu người chấm không hiểu bạn nói từ gì thì từ đó không được tính điểm, dù ý hay hay từ cao cấp. Phát âm đúng còn giúp bạn nghe tốt hơn ở phần Listening.

Fluency: dừng lâu hoặc vấp nhiều lần làm giảm điểm.

Theo kinh nghiệm cá nhân: khi nói, lỗi nhỏ như thiếu -s ở động từ ít bị bắt lỗi hơn khi viết; khi giao tiếp, người nghe vẫn cố hiểu ý dù bạn sai một chút, nên cứ nói thoải mái. Tuy vậy, grammar vẫn là một trong bốn tiêu chí chấm phần Nói, nên hãy tập chia động từ cho đúng ngay cả khi nói.

Lỗi hay gặp: dùng từ vựng quá cao so với trình độ. Vào phòng thi bạn dễ quên từ đó hoặc đọc sai. Hãy dùng từ mà bạn chắc chắn về nghĩa và cách đọc.

📖 Phát âm: mức chấm và cách tự sửa

Phát âm là một trong bốn tiêu chí chấm. Mục tiêu ở B1 là người chấm hiểu được bạn nói gì, không phải phát âm hoàn hảo.

Theo kinh nghiệm cá nhân: đọc sai vài từ thường không bị trừ nhiều. Nhưng từ có ngay trong đề thì phải đọc đúng, vì người chấm biết rõ từ đó. Ví dụ đề hỏi về tuổi thơ thì hãy đọc đúng childhood /ˈtʃaɪldˌhʊd/. Với một từ khác mà bạn chưa chắc cách đọc, hãy chọn từ dễ đọc hơn.

Học nghĩa kèm cách đọc. Khi tra một từ mới, hãy nghe giọng đọc trong từ điển hoặc công cụ dịch có phát âm, và xem phiên âm. Phiên âm cho biết âm i ngắn hay dài, ví dụ fit /fɪt/ (vừa vặn) có i ngắn, còn feet /fit/ (bàn chân) có i dài.

Chi tiết về từng âm, trọng âm và nối âm nằm ở các bài phát âm trong phần Ngữ pháp & phát âm.

Theo kinh nghiệm cá nhân: nghe nhạc tiếng Anh là cách nhanh, dễ và ít áp lực để luyện nghe và nói. Khi bạn sửa phát âm của mình, bạn cũng nghe ra từ tốt hơn, vì nhiều khi mình không nghe ra một từ chỉ vì mình vẫn đọc từ đó khác người bản xứ.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• preparation time /ˌprɛpəˈreɪʃən taɪm/ (phr, B1) thời gian chuẩn bị. Ví dụ: Part 1 has no preparation time, so you answer at once (Part 1 không có thời gian chuẩn bị, nên bạn trả lời ngay).
• mind map /ˈmaɪnd ˌmæp/ (n, B1) sơ đồ tư duy. Ví dụ: The mind map gives you three ideas, and you can add one of your own (Sơ đồ tư duy cho bạn ba ý, và bạn có thể thêm một ý của riêng mình).
• follow-up question /ˈfɑloʊˌʌp ˈkwɛstʃən/ (phr, B1) câu hỏi mở rộng (hỏi tiếp sau phần nói chính). Ví dụ: After your talk, you answer some follow-up questions about the same topic (Sau phần nói chính, bạn trả lời vài câu hỏi mở rộng về cùng chủ đề).
• topic vocabulary /ˈtɑpɪk voʊˈkæbjəˌlɛri/ (phr, B1) từ vựng đặc thù của chủ đề. Ví dụ: For the topic of music, topic vocabulary includes lyrics, melody and singer (Với chủ đề âm nhạc, từ vựng đặc thù gồm lyrics, melody và singer).
• fluency /ˈfluənsi/ (n, B2) độ lưu loát (tiêu chí chấm thứ tư). Ví dụ: Long pauses can lower your fluency score (Những lần dừng lâu có thể làm giảm điểm lưu loát của bạn).
• long pause /lɔŋ pɔz/ (phr) chỗ dừng lâu, lần ngừng nói lâu (pause (n): chỗ dừng). Ví dụ: Try to answer without a long pause (Hãy cố trả lời mà không dừng lâu).
• linking word /ˈlɪŋkɪŋ wərd/ (phr, B1) từ nối. Ví dụ: Use simple linking words such as and, but and or (Hãy dùng các từ nối đơn giản như and, but và or).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• phonetic symbols /fəˈnɛtɪk ˈsɪmbəlz/ (phr, B2) ký hiệu phiên âm. Ví dụ: The phonetic symbols show whether the i sound is short or long (Ký hiệu phiên âm cho biết âm i ngắn hay dài).

📖 Từ đệm: có thêm vài giây để nghĩ

Các cụm sau giúp câu trả lời tự nhiên và cho bạn vài giây để nghĩ. Chọn vài cụm hợp với cách nói của mình rồi tập cho quen.

Well, to be honest, (thành thật mà nói) và Let me see (để tôi nghĩ xem) chỉ để nghĩ vài giây, rồi trả lời ngay.

Actually, (thật ra thì) có thể mở đầu câu trả lời phủ định, chẳng hạn “Actually, I don't.”, hoặc khi nói điều hơi ngược với số đông.

You know, (bạn biết đấy) chen giữa hai ý cho tự nhiên.

That's an interesting question. I suppose… hoặc That's a tough question. I suppose… có thể dùng khi cần thêm thời gian suy nghĩ; sau đó trả lời phù hợp với câu hỏi. Nếu không hiểu câu hỏi, hãy đề nghị giám khảo làm rõ.

Thêm hai cụm: I'm not really sure, but perhaps…; Well, it's a bit difficult for me to say, but I guess… (I guess = tôi nghĩ là, tôi cho là).

Theo kinh nghiệm cá nhân: "Let me see" là văn nói, đừng dùng khi viết; "to be honest" dùng được cả trong văn viết (giống "Honestly," đứng đầu câu).

📖 Câu đúng quan trọng hơn câu khó

Theo kinh nghiệm cá nhân: khi nói không cần từ vựng quá cao hay cấu trúc phức tạp, chỉ cần đúng. Chưa quen "not only … but also" thì nói "… and …" cho đúng.

Sau busy dùng V-ing: I'm busy preparing for my exams.

📖 Trả lời đúng trọng tâm rồi tự mở rộng

Câu Wh- không trả lời bằng Yes/No. Hãy trả lời đúng trọng tâm trước: Where → nơi chốn, When → thời gian, Who → người.

Một ý trọng tâm như "I like watching films." là quá ngắn. Hãy tự đặt và tự trả lời các câu Wh- phía sau dù không ai hỏi: What type? → Who with? → When / How often? → Why? Đó là cách cho thêm thông tin (give extra information).

Ví dụ: I like watching films. → My favourite type is comedy. → I usually watch them with my cousins. → We go to the cinema about twice a month. → Comedies help me forget about stress.

Mỗi câu hỏi chỉ thêm 2–3 ý; đừng nói thành cả một bài.

Cách này dùng được cả khi nói về tính cách: nói "I'm an introvert" thì tự thêm ý giải thích, dù không ai hỏi.

📖 Mở rộng câu trả lời về nơi chốn

Với câu "Where does your family live?", đừng chỉ nói tên nơi rồi dừng. Giới thiệu thêm nơi đó có gì bằng cụm giải thích sau dấu phẩy hoặc mệnh đề which is famous for…

Khung: We live in + [nơi], + [cụm giải thích, ví dụ the biggest town in the province], + which is famous for…

"where" không làm chủ ngữ. Nói "a beautiful place which is famous for…", không nói "a beautiful place where is famous for…".

Tả nơi chốn bằng tính từ: peaceful, quiet, lively, a nice place to live.

Nếu bạn đang học xa nhà: nói gia đình sống ở A, còn mình đang sống ở B để học, và mình thích cả hai nơi.

Món ăn đường phố địa phương có thể gọi là local street food; nếu được chuẩn bị và phục vụ nhanh, món đó cũng có thể được gọi là fast food.

📖 Không phải lúc nào cũng "because"

Lý do lúc nào cũng mở bằng because thì nghe nhàm. Bạn có thể đưa biểu hiện, ví dụ rồi kể ra bằng such as: bạn bè hay mở bài đó, các bài hát đang thịnh hành, đám cưới hay hát bài đó.

Theo kinh nghiệm cá nhân: such as nên đi kèm hai, ba ví dụ; chỉ có một ví dụ thì dùng like. Lưu ý such as với một ví dụ vẫn đúng ngữ pháp.

Nói mình không giỏi việc gì thì nêu biểu hiện (hay trì hoãn, làm một việc quá lâu) thay vì cố giải thích tại sao.

Muốn mở rộng ý so sánh, dùng compared to: This gym is quite cheap compared to other gyms.

📖 Lồng một câu chuyện quá khứ

Theo kinh nghiệm cá nhân: lồng một chuyện cũ của mình liên quan tới chủ đề để có thêm ý và nói dài hơn, thay vì chỉ nói Yes/No và một câu because rồi dừng.

Kể chuyện quá khứ thì chia thì quá khứ: I wasn't good at… when I was…; Did you enjoy…? — Yes, I did.

Hai mẫu câu hữu ích: "I didn't think it was for me." (hồi đó tôi nghĩ việc đó không hợp với mình) và "be (not) good at + môn học / V-ing" để kể mình giỏi hay không giỏi môn gì.

📖 Giữ câu trả lời vừa đủ

Theo kinh nghiệm cá nhân: nói câu khoảng 7 chữ trở lên; đừng chỉ nói "I like soccer."

Theo kinh nghiệm cá nhân: thêm 2–3 ý phụ thì không lo bí ý. Nhưng đừng nói quá nhiều, vì nói nhiều dễ sai; hai lý do nối bằng and, câu đơn giản là đủ.

Ý không có đúng sai, miễn người nghe hiểu; nhưng ý phải logic, không tự mâu thuẫn.

Theo kinh nghiệm cá nhân: nghĩ ý bằng tiếng Việt thật đơn giản trước thì nói ra tiếng Anh dễ hơn.

Theo kinh nghiệm cá nhân: bỏ túi vài tính từ dùng lúc bí ý: interesting, comfortable, fun. Nói "interesting" xong vẫn cần thêm một lý do cụ thể.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• local street food /ˈloʊkəl strit fud/ (phr, B1) món ăn đường phố địa phương. Ví dụ: My town is famous for its local street food, such as rice paper rolls and grilled corn (Thị trấn tôi nổi tiếng với món ăn đường phố địa phương như bánh tráng cuốn và bắp nướng).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• feel refreshed /fil rɪˈfrɛʃt/ (phr, B2) thấy sảng khoái, tươi tỉnh (cảm xúc của người dùng -ed; không nói "feel refresh"). Ví dụ: I always feel refreshed after a walk by the river (Tôi luôn thấy sảng khoái sau khi đi dạo bên sông).

📖 Bài mẫu đầy đủ

Đề: Speaking Part 1.Topic 1, Sports: Do you like playing sports?Which sport do people in your area play most?Is playing sports good or not good for people?Topic 2, Free time: What do you usually do in your free time?Who do you often spend your free time with?Do you prefer staying at home or going out at weekends?

Câu khung: các câu in đậm, được giữ làm thẻ để luyện.

Now I'm going to talk about sports.

Absolutely, I'm a big fan of badminton.

I play it with my colleagues twice a week after work because it helps me relax.

For example, last Friday we played for an hour, and I forgot all about my busy day.

In my area, people play football the most.

You know, there is a small field near my house, and it is full of teenagers every evening.

Most of the matches on TV are football matches too, so even my grandfather watches them.

I think playing sports is good for people's health.

It helps them burn energy and keep fit, and it also helps them refresh their minds.

However, it can be dangerous if people play too hard without warming up. Next, I'd like to talk about my free time.

Well, to be honest, I spend most of my free time reading comics.

I'm really into Japanese comics because the stories are funny and the drawings are beautiful.

I usually read them in bed for about thirty minutes before I sleep.

I often spend my free time with my younger brother.

We are both crazy about board games, so we play together on Saturday evenings.

When I was a child, I didn't think board games were for me, but my brother changed my mind.

Actually, I prefer staying at home at weekends.

It's cheaper and more comfortable compared to going out.

Besides, the roads near my house are often crowded at weekends, and I can't stand sitting in traffic jams.

📖 Bản dịch bài mẫu

Đề: Speaking Part 1. Chủ đề 1, Thể thao: Bạn có thích chơi thể thao không? Người ở chỗ bạn chơi môn nào nhiều nhất? Chơi thể thao tốt hay không tốt cho mọi người? Chủ đề 2, Thời gian rảnh: Lúc rảnh bạn thường làm gì? Bạn hay dành thời gian rảnh với ai? Cuối tuần bạn thích ở nhà hay ra ngoài hơn?

Bây giờ tôi sẽ nói về thể thao. (câu dẫn chủ đề 1)

Chắc chắn rồi, tôi rất thích cầu lông. (câu 1: xác nhận tự nhiên thay "Yes, I do")

Tôi chơi với đồng nghiệp hai lần mỗi tuần sau giờ làm vì nó giúp tôi thư giãn. (tự trả lời Who with? How often? Why?)

Ví dụ, thứ Sáu tuần trước chúng tôi chơi một tiếng và tôi quên hết một ngày bận rộn. (ví dụ ngắn bằng một chuyện vừa qua, chia thì quá khứ)

Ở chỗ tôi, người ta chơi bóng đá nhiều nhất. (câu 2: trả lời đúng trọng tâm trước)

Bạn biết đấy, gần nhà tôi có một sân nhỏ và tối nào cũng đầy thanh thiếu niên. (đưa biểu hiện thay cho because)

Phần lớn các trận đấu trên TV cũng là bóng đá, nên ngay cả ông tôi cũng xem. (thêm một biểu hiện nữa)

Tôi nghĩ chơi thể thao tốt cho sức khỏe của mọi người. (câu 3 là câu hỏi chung nên chuyển sang people)

Nó giúp họ tiêu hao năng lượng, giữ dáng và cũng giúp đầu óc họ thư thái. (giữ them, their cho khớp với people)

Tuy nhiên, nó có thể nguy hiểm nếu người ta chơi quá sức mà không khởi động. (mặt trái nói sau However) Tiếp theo, tôi muốn nói về thời gian rảnh của mình. (câu dẫn chủ đề 2)

Thành thật mà nói, tôi dành phần lớn thời gian rảnh để đọc truyện tranh. (câu 4: từ đệm rồi trả lời trọng tâm)

Tôi rất mê truyện tranh Nhật vì truyện vui và hình vẽ đẹp. (hai lý do nối bằng and là đủ)

Tôi thường đọc trên giường khoảng ba mươi phút trước khi ngủ. (tự trả lời When? How long?)

Tôi hay dành thời gian rảnh với em trai. (câu 5: trả lời đúng Who)

Hai anh em đều mê trò chơi trên bàn nên tối thứ Bảy hay chơi với nhau. (đổi cấu trúc thích: crazy about thay cho like)

Hồi nhỏ tôi nghĩ trò chơi trên bàn không hợp với mình, nhưng em trai đã làm tôi đổi ý. (lồng chuyện quá khứ để có thêm ý)

Thật ra cuối tuần tôi thích ở nhà hơn. (câu 6: hỏi bằng prefer thì trả lời I prefer)

So với ra ngoài thì ở nhà rẻ hơn và thoải mái hơn. (so sánh hơn và compared to)

Hơn nữa, đường gần nhà tôi cuối tuần hay đông, mà tôi thì không chịu nổi cảnh kẹt xe (ùn tắc). (lý do cụ thể, dùng can't stand + V-ing)

📖 Định dạng và thời lượng Part 2

Part 2 có tên Solution Discussion (thảo luận giải pháp). Đề cho một tình huống và ba phương án. Bạn chọn một phương án, giải thích vì sao chọn nó và vì sao không chọn hai phương án còn lại.

Đề mẫu ghi Part 2 dài 4 phút. Theo kinh nghiệm cá nhân: 4 phút này gồm 1 phút chuẩn bị và khoảng 3 phút nói (chưa có nguồn chính thức ghi rõ thời gian chuẩn bị). Bài nói gần đủ 3 phút là độ dài lý tưởng. Khi luyện, hãy nói ít nhất 1 phút 30 giây; không cần nói đúng 3 phút, nhưng cũng đừng để dư quá nhiều thời gian.

Theo kinh nghiệm cá nhân: nói tốc độ vừa phải, hơi chậm cũng không làm mất điểm. Nói chậm rãi giúp bạn đủ thời gian khi chưa có nhiều ý.

Lỗi hay gặp: bài nói chưa tới 1 phút, chỉ có 2 lý do và mỗi lý do một câu ví dụ. Bài như vậy quá ngắn; hãy thêm lý do và giải thích rõ từng lý do.

Lỗi hay gặp: nói theo một đề đã luyện trước đó thay cho đề được giao. Nói lạc đề thì ý hay cũng không được tính.

📖 Khung ba phần: mở bài, thân bài, kết bài

Không vào thẳng "I choose … because …". Bài Part 2 có bố cục giống một bài viết ngắn, đủ ba phần.

Mở bài: lặp lại tình huống, nêu ba phương án, rồi nêu phương án bạn chọn.

Thân bài: Firstly, Secondly, Finally: khoảng 3 lý do chọn, mỗi lý do kèm giải thích và ví dụ. Sau đó dùng In addition, Moreover hoặc Besides để nói vì sao bạn không chọn hai phương án kia; lý do đơn giản là được.

Kết bài: một câu mở bằng In conclusion, To sum up hoặc In short, tóm lại phương án bạn chọn là tốt nhất.

Theo kinh nghiệm cá nhân: bài chỉ đưa lý do mà không có mở bài, thân bài, kết bài thì gần như không có điểm. Bài có ý, có ví dụ, có giải thích và có lý do không chọn là đạt mức B1; ý đơn giản là được.

Đọc kỹ đề trước khi chuẩn bị: ai tặng quà cho ai, "you" trong đề là ai. Nếu đề nói về một người bạn mà không nói là nam hay nữ, bạn tự quy định, vì điều này ảnh hưởng tới lựa chọn.

Theo kinh nghiệm cá nhân: nếu không biết diễn đạt lại tình huống, cứ lặp lại nguyên văn câu trong đề và đổi "you" thành "I".

Lỗi hay gặp: bài chỉ có thân bài, tức là chỉ đưa lý do cho lựa chọn.

Lỗi hay gặp: mở bài nói thẳng "I like studying …" mà không nêu tình huống. Người nghe không biết bạn đang nói về chuyện gì.

📖 Chuẩn bị: keyword bằng tính từ

Trong thời gian chuẩn bị, ghi keyword cho mỗi lý do bằng một tính từ: convenient (tiện lợi), affordable (vừa túi tiền), useful (hữu ích), meaningful (ý nghĩa). Khi nói, bám vào tính từ đó để giải thích và cho ví dụ.

Theo kinh nghiệm cá nhân: hãy chọn phương án mà bạn dễ đưa ra lý do nhất, để có nhiều ý để nói.

Ví dụ: đề chọn quà cho một người bạn sắp đi làm ở thành phố khác, ba phương án là a water bottle, a cookbook, a desk lamp.

Keyword có thể là: water bottle: compact, useful; cookbook: meaningful, she is a book lover; desk lamp: affordable, useful for night work.

Không có phương án đúng duy nhất; phương án nào cũng chọn được nếu bạn giải thích rõ.

Với đề chọn cách tổ chức một dịp đặc biệt (nấu ăn ở nhà, đi chơi xa, quay lại một nơi kỷ niệm…), keyword hay dùng là convenient, affordable, meaningful.

Phát âm: useful đọc /ˈjusfəl/, nhấn âm tiết đầu.

📖 Mở bài: bối cảnh rồi lựa chọn

Mở bài có hai bước: nêu bối cảnh (tình huống), rồi nêu ba phương án và lựa chọn của bạn.

Thay cho "I choose" hay "I would choose", bạn có thể nói I would go for + phương án; "go for" nghĩa là chọn.

Câu dẫn sang thân bài: I think/believe (that) + phương án + is the best choice for me for the following reasons. Hai khung khác cũng dùng được: I would choose … for my friend for several reasons. Among the three options, … is the best choice for several reasons.

Sau "choose" dùng danh từ (I choose the chess club) hoặc to V (I choose to join the chess club); không dùng "choose + V-ing".

Lỗi hay gặp: mở bài chỉ nêu lựa chọn, thiếu bối cảnh.

📖 Thân bài: phát triển lý do

Sau mỗi lý do phải giải thích thêm. Nói "useful" thì nói rõ hữu ích thế nào và cho ai. Chọn một câu lạc bộ thể thao thì nói cụ thể môn gì (bóng rổ, cầu lông) và lợi ích gì: kết bạn mới, giữ tình bạn, tốt cho sức khỏe và tinh thần. Một lý do hay dùng nữa là giá hợp lý, vừa túi tiền khi còn là sinh viên.

Xếp ý bằng Firstly, Secondly, Finally. Lỗi hay gặp: nói "secondary" thay cho "secondly". Secondary là bậc trung học (secondary school), không dùng để xếp ý.

Cụm hỗ trợ: It allows me to + V; "allows me to" nghĩa là "cho phép hoặc tạo điều kiện để tôi". My friend will surely appreciate it.: appreciate là cảm kích, đánh giá cao; "I appreciate it" dùng thay cho lời cảm ơn.

📖 Thân bài: lý do không chọn hai phương án kia

Có hai cách, cách nào cũng được, miễn là có nhắc tới hai phương án kia.

Cách 1, đan xen: phương án này như thế này, nhưng phương án kia như thế kia, rồi quay lại lựa chọn của mình bằng "however".

Cách 2: nói hết lý do chọn rồi mới nói lý do không chọn. Theo kinh nghiệm cá nhân: nên ưu tiên cách 2 vì bài rõ bố cục hơn.

Lý do không chọn có thể rất đơn giản: bạn không thích, bạn không giỏi việc đó, bạn có thể làm việc đó ở nơi khác, hoặc người nhận đã có nhiều món đồ đó.

Theo kinh nghiệm cá nhân: muốn bài dài hơn thì nói thêm lý do không chọn; lý do càng đơn giản càng dễ nói.

Theo kinh nghiệm cá nhân: khi nói mình không giỏi một việc, nên nói mềm hơn: I'm not very good at … "Be bad at" vẫn đúng ngữ pháp, chỉ nghe thẳng hơn.

Nói "thích làm A hơn làm B" bằng would rather + V + than + V, chỉ dùng một "rather".

Lỗi hay gặp: chỉ nói lý do chọn một phương án, không nói vì sao không chọn hai phương án kia. Bài vừa thiếu ý vừa ngắn.

📖 Kết bài một câu

Kết bài chỉ cần một câu ngắn nhưng bắt buộc phải có: In conclusion / To sum up, I think + phương án + is the best choice due to the above reasons.

"Những lý do bên trên" nói là the above reasons, hoặc nói for these reasons. Trong cụm này dùng "these", không dùng "there": for these reasons.

Lỗi hay gặp: bài dừng sau lý do cuối, không có câu kết bài.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• reasonable price /ˈrizənəbəl praɪs/ (phr, B1) giá hợp lý, hợp túi tiền. Ví dụ: The course has a reasonable price, so I can pay for it myself (Khóa học có giá hợp lý nên tôi có thể tự trả tiền).
• compact /kəmˈpækt/ (adj, B2) nhỏ gọn. Ví dụ: This speaker is compact, so it fits in my small bag (Cái loa này nhỏ gọn nên vừa cái túi nhỏ của tôi).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• book lover /bʊk ˈlʌvər/ (n, B1) người mê sách. Ví dụ: My aunt is a book lover, so she would be glad to get a new novel (Dì tôi là người mê sách nên dì sẽ vui nếu nhận được một cuốn tiểu thuyết mới).
• make new friends /meɪk nu frɛndz/ (phr, A2) kết bạn mới. Ví dụ: Playing a team sport helps me make new friends (Chơi một môn thể thao đồng đội giúp tôi kết bạn mới).

📖 Bài mẫu đầy đủ

Đề: You and your roommate want to keep fit during the rainy season. Which option do you think is the best choice? Joining a gym, doing yoga at home, or playing badminton at a sports center.

Câu khung: các câu in đậm, được giữ làm thẻ để luyện.

My roommate and I want to keep fit during the rainy season.

There are three options: joining a gym, doing yoga at home, and playing badminton at a sports center.

I would go for doing yoga at home, and I believe it is the best choice for us for the following reasons.

Firstly, it is convenient.

When it rains heavily, we don't need to go out, so we never miss a lesson.

For example, last week the street in front of our house was flooded, but we still did a thirty-minute lesson in our room.

Secondly, yoga at home is affordable.

We only need two mats and a free video online, while a gym card costs a lot of money every month.

As students, we have to spend our money carefully.

Finally, yoga allows us to reduce stress after a long day at university.

We usually feel calm and sleep better after each lesson.

Now let me explain why I don't choose the other two options.

The gym has modern machines, but it is twenty minutes away by motorbike.

Riding there in heavy rain is neither safe nor comfortable.

Badminton is fun, and it is a good way to make new friends.

However, neither of us is very good at it, and the sports center is always crowded on weekends.

In conclusion, I think doing yoga at home is the best choice for us due to the above reasons.

📖 Bản dịch bài mẫu

Đề: Bạn và bạn cùng phòng muốn giữ gìn sức khỏe trong mùa mưa. Bạn nghĩ phương án nào là lựa chọn tốt nhất: tập ở phòng gym, tập yoga tại nhà, hay chơi cầu lông ở trung tâm thể thao?

Tôi và bạn cùng phòng muốn giữ gìn sức khỏe trong mùa mưa. (mở bài: lặp lại tình huống, đổi "you" thành "I")

Có ba phương án: tập ở phòng gym, tập yoga tại nhà và chơi cầu lông ở trung tâm thể thao.

Tôi sẽ chọn tập yoga tại nhà, và tôi tin đó là lựa chọn tốt nhất cho chúng tôi vì những lý do sau đây.

Thứ nhất, nó tiện lợi. (keyword tính từ cho lý do 1)

Khi trời mưa to, chúng tôi không cần ra ngoài nên không bao giờ bỏ buổi tập nào.

Ví dụ, tuần trước con đường trước nhà bị ngập, nhưng chúng tôi vẫn tập một buổi ba mươi phút trong phòng.

Thứ hai, tập yoga tại nhà vừa túi tiền.

Chúng tôi chỉ cần hai tấm thảm và một video miễn phí trên mạng, trong khi thẻ tập gym tốn khá nhiều tiền mỗi tháng.

Là sinh viên, chúng tôi phải tiêu tiền cẩn thận.

Cuối cùng, yoga giúp chúng tôi giảm căng thẳng sau một ngày dài ở trường đại học.

Chúng tôi thường thấy thư thái và ngủ ngon hơn sau mỗi buổi tập.

Bây giờ tôi xin giải thích vì sao tôi không chọn hai phương án còn lại. (chuyển sang lý do không chọn)

Phòng gym có máy tập hiện đại, nhưng cách nhà hai mươi phút đi xe máy.

Chạy xe tới đó dưới trời mưa to vừa không an toàn vừa không thoải mái.

Cầu lông thì vui và là cách tốt để kết bạn mới.

Tuy nhiên, cả hai chúng tôi đều không giỏi môn này lắm, và trung tâm thể thao lúc nào cũng đông vào cuối tuần.

Tóm lại, tôi nghĩ tập yoga tại nhà là lựa chọn tốt nhất cho chúng tôi vì những lý do bên trên. (kết bài một câu)

📖 Định dạng Part 3 (Topic Development)

Part 3 kéo dài 5 phút: 1 phút chuẩn bị, 4 phút nói. Bạn làm hai việc: (1) nói về một mind map (sơ đồ tư duy) mà đề cho; (2) trả lời 3 further questions (câu hỏi thêm) về cùng chủ đề.

Mind map gồm một topic ở giữa (thường là một câu nhận định), 3 nhánh gợi ý cho sẵn và 1 nhánh "Your own ideas" để bạn tự nghĩ ý. Phải hiểu được topic ở giữa thì mới nói được các nhánh.

Bước đầu tiên: xác định loại map. Có bốn loại thường gặp: advantages (lợi ích), disadvantages (bất lợi), opinions (ý kiến), causes/effects (nguyên nhân, hậu quả). Loại map quyết định hướng của mọi nhánh: map lợi ích thì cả bài chỉ nói lợi ích.

Trong 1 phút chuẩn bị, chỉ ghi keyword, không viết thành câu. Nên làm phần mind map trước, further questions để sau.

Cách triển khai Part 3 giống cách viết đoạn nêu lợi ích trong bài luận, nên học hai phần cùng nhau sẽ dễ hơn.

Theo kinh nghiệm cá nhân: map advantages và disadvantages gặp nhiều nhất. Part 3 là phần khó nhất của bài nói, vì phần mind map phải nói nhiều ý; nói ít ý thì điểm không cao, nên cần luyện phần này nhiều. Bốn phút nói trôi qua rất nhanh, nên áp lực thời gian là một trở ngại lớn.

📖 Khung ba phần

Introduction: nhắc lại (paraphrase) topic; chưa nói ngay ý thứ nhất.

Body: mỗi nhánh là một ý chính. Biến cụm từ trên nhánh thành 1–3 câu, kèm giải thích và ví dụ. Nhánh nói trước dùng Firstly, rồi Secondly, Thirdly; được chọn thứ tự các nhánh tùy ý. Nhánh "Your own ideas" (nếu nói) luôn đặt cuối, mở bằng Finally.

Conclusion: To sum up hoặc In conclusion, rồi nhắc lại topic. Sau đó nói một câu chuyển sang further questions.

Mỗi nhánh đã là một ý. Khi nói một nhánh, nêu ý của nhánh rồi giải thích luôn. Không chia tiếp "the first… secondly… finally…" bên trong một nhánh, vì như vậy là thêm một bậc không cần.

Ý trên nhánh thường là cụm danh từ (ví dụ "Healthy eating habits"). Khi nói phải thành câu có chủ ngữ và động từ: "Cooking at home helps us build healthy eating habits." Các động từ hay dùng để nối: boost, enhance, increase, improve, develop.

Từ nối đầu câu (Firstly, Besides, Moreover, Finally) cho người nghe biết bạn chuyển sang nhánh mới. Nghe "Besides" là biết người nói sang nhánh tiếp theo.

Khi topic nói về một giai đoạn của đời người (tuổi thơ, tuổi thiếu niên), dùng "this stage" hoặc "this period" để nhắc lại mà không lặp từ. Có thể kết một nhánh bằng cụm "… play an important role in shaping …" (đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành …).

📖 Kết bài, câu chuyển và thời gian

Kết bài một câu: "To sum up, <nhắc lại topic>." Có thể thêm lý do ngắn bằng "due to …". Không kể lại các ý đã nói ở thân bài; kết luận dài là lỗi. Bài thiếu kết luận cũng là lỗi.

Câu chuyển: "Now, I will answer the further questions." Dùng đúng chữ trên đề: đề ghi "further questions" thì nói further, đề ghi "follow-up questions" thì nói follow-up. Không cần đọc lại các câu hỏi.

Theo kinh nghiệm cá nhân: phần mind map nên dài khoảng 2 phút, tối đa 2 phút rưỡi; khoảng 2 phút còn lại dành cho further questions. Chỉ nói phần mind map là chưa đủ. Trả lời ít nhất 2 trong 3 câu hỏi; được cả 3 thì tốt hơn, chỉ 1 câu là ít. Khi luyện mà thấy phần chính quá dài, hãy rút ngắn để kịp sang câu hỏi.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• causes and effects /ˈkɔzəz ənd ɪˈfɛkts/ (phr, B1) nguyên nhân và hậu quả. Ví dụ: This mind map asks you about the causes and effects of stress at work (Sơ đồ này hỏi bạn về nguyên nhân và hậu quả của căng thẳng trong công việc).

📖 Mở bài cách 1: nhắc lại đề

Lặp lại topic, thay vài keyword bằng từ đồng nghĩa, rồi liệt kê các nhánh sau "such as". Không bắt buộc thay hết từ; thay vài từ là đủ.

Các cặp thay hay dùng: advantages ↔ benefits (hoặc merits); has → brings; a lot of → many (với danh từ đếm được) hoặc much (với danh từ không đếm được); the elderly → old people. Lưu ý: "very" chỉ mức độ, không thay được cho "a lot of".

Ví dụ: đề "Learning to cook at a young age has a lot of advantages." → "Learning to cook at a young age brings many benefits, such as eating more healthily, saving money and becoming more independent."

Nhắc đủ mọi nhánh đề cho trong mở bài, không bỏ nhánh nào. Được thêm chữ (health → people's health) nhưng không lược. Ý "Your own ideas" không cần nhắc ở mở bài; nếu nói thì thêm vào thân bài.

"The + tính từ" chỉ một nhóm người: the elderly (người già), the poor (người nghèo), the rich (người giàu). Không thêm "people" sau các cụm này. Dùng "old" thì phải có "people": old people.

📖 Mở bài cách 2: nêu thực trạng

Mở bài cách 2 gồm ba câu.

Câu 1 (thực trạng): Nowadays / In recent years / Over the last few decades + thì hiện tại hoàn thành (has/have + V3): "… has become more and more popular." hoặc "… has become a serious problem in many countries." Thì hiện tại hoàn thành diễn tả việc bắt đầu từ trước, vẫn đang tiếp diễn và có thể còn kéo dài.

Câu 2 (dẫn các nhánh): "There are many benefits of … for A, B and C." hoặc "There are many negative effects of … on A, B and C." Ở câu này có thể gọi chủ đề bằng một danh từ khác (this lifestyle, this habit) để tránh lặp.

Câu 3 (dẫn vào đề): với đề dạng "should be banned": "Therefore, … should be banned in …", có thể thêm such as để liệt kê nơi chốn.

Với đề "should be banned", cũng có thể mở bài trực tiếp, không cần câu thực trạng: "There are many consequences of … Therefore, … should be banned …"

Theo kinh nghiệm cá nhân: cách 2 dùng được cho hầu hết đề, vì đề thường nêu một vấn đề phổ biến trong đời sống. Dùng cách 2 thì không cần lặp keyword thêm vì mở bài đã đủ dài. Sau khi luyện, hãy ghi lại phần mở bài vừa làm và học thuộc để dùng lại.

📖 Không dùng I think trong phần mind map

Topic của Part 3 là một câu nhận định, không hỏi ý kiến của bạn. Vì vậy không dùng I think, In my opinion trong mở bài và thân bài; nói thẳng nhận định, nối bằng Therefore. Ý kiến cá nhân để dành cho further questions.

Đây là bài nói: dùng câu tự nhiên, đơn giản. Tránh lối văn viết cứng như "Regarding to …", "… namely …".

📖 Thân bài: đưa keyword vào câu chủ đề

Đọc đúng tất cả keyword của map trước khi nói, đọc từ ô trung tâm ra ngoài. Đề cho keyword nào thì phải nhắc keyword đó, đưa đúng chữ vào câu, không cần paraphrase.

Không biết nghĩa keyword vẫn đưa nó vào câu chủ đề, chỉ cần đọc đúng; không giải thích được thì chuyển sang phần khác. Có thể đoán nghĩa từ lạ dựa vào từ cùng ô: thấy "freedom and autonomy" thì đoán autonomy gần nghĩa với freedom.

Xác định từ loại của keyword. Keyword là danh từ → cần chủ ngữ + động từ đứng trước: "Firstly, cycling to school gives students more energy." Keyword là động từ → cần chủ ngữ; thêm tân ngữ nếu động từ đó cần.

Chủ ngữ của câu chủ đề thường là chính chủ đề (Cycling to school) hoặc "it". Đề không nói về bạn nên dùng us, them, people, không dùng I, me.

Động từ cho đề lợi ích: give sb + N; provide sb with + N; help sb (to) + V; improve + N; maintain + N; develop + skill; increase + N; give sb a chance (an opportunity) to + V.Give, provide, help cần tân ngữ chỉ người (us, them, people).Improve, maintain đi thẳng với thứ được cải thiện, không cần us hay them: "improve our health", không nói "improve us".Chọn động từ hợp keyword: với kỹ năng có thể dùng develop, improve hoặc give someone skills.

Câu chủ đề mới chỉ nêu ý. Phần giải thích và ví dụ ngay sau câu chủ đề mới là thử thách chính của thân bài.

Dùng Firstly, Secondly, Thirdly cho ba nhánh đề cho. Nói hết ba nhánh rồi mới thêm ý riêng.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• merits /ˈmɛrɪts/ (n, C1) ưu điểm. Ví dụ: Working from home has several merits for people with young children (Làm việc ở nhà có một số ưu điểm cho người có con nhỏ).
• the elderly /ði ˈɛldərli/ (phr, B1) người già nói chung (không thêm people). Ví dụ: Morning exercise in the park is popular with the elderly (Tập thể dục buổi sáng ở công viên được người già ưa chuộng).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• this lifestyle /ðɪs ˈlaɪfˌstaɪl/ (phr, B1) lối sống này (gọi chủ đề bằng danh từ khác để tránh lặp). Ví dụ: There are many benefits of this lifestyle for young office workers (Lối sống này có nhiều lợi ích cho người trẻ làm văn phòng).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• autonomy /ɔˈtɑnəmi/ (n, C1) quyền tự chủ, tự quyết. Ví dụ: Freelancers have more autonomy because they decide when and where they work (Người làm nghề tự do có nhiều quyền tự quyết hơn vì họ tự quyết định làm lúc nào và ở đâu).
• financially independent /faɪˈnænʃəli ˌɪndəˈpɛndənt/ (phr, B2) độc lập về tài chính. Ví dụ: Many students take a part-time job because they want to be financially independent (Nhiều sinh viên đi làm thêm vì muốn độc lập về tài chính).

📖 Phát triển một nhánh

Mỗi nhánh cần nhiều ý nhỏ có giải thích và ví dụ; nhánh chỉ có 1–2 câu ngắn thì điểm không cao. Trình tự gợi ý trong một nhánh: câu chủ đề → lý do hoặc giải thích → ví dụ → giải thích thêm. Không nhất thiết lúc nào cũng phải có lý do.

Sắp ý theo hệ thống rồi mới cho ví dụ. Ví dụ nhánh môi trường: nói ô nhiễm không khí trước, ô nhiễm nước sau, rồi cho ví dụ.

Chọn ý đơn giản, rõ, nói được ngay. Ý mà giám khảo không hiểu thì không có điểm. Ý hay nhưng dài thì rút về một keyword ngắn để dễ nhớ khi nói, ví dụ "copy adults' habits", "affect their schoolwork".

Nói rõ để không bị hiểu sai: "Students do not need to travel to school every day" khác hẳn "Students don't need to go to school" (nghe như nghỉ học luôn).

Theo kinh nghiệm cá nhân: mỗi nhánh chọn khoảng ba ý nhỏ là vừa. Nhánh nghĩ được ít ý thì đưa một ví dụ cụ thể để ý dài ra, ví dụ một thói quen có ở nước này nhưng không có ở nước khác.

📖 Bám đúng hướng và phạm vi đề

Hướng của đề: đề "… should be banned" nghĩa là việc đó có hại, nên thân bài chỉ nói tác hại; không nói lợi ích dù bạn nghĩ ra, cũng không nói kiểu "lớn lên thì làm cũng được". Map lợi ích thì chỉ nói lợi ích.

Phạm vi của đề: đọc kỹ từng chữ. "School examinations" là kỳ thi trong trường (như thi cuối học kỳ), không phải kỳ thi quốc gia. Đọc kỹ lợi ích dành cho ai: đề nói lợi ích cho người già thì đừng nói về người trẻ.

Ý gắn trực tiếp với đề: kéo sang chuyện bên lề (như kẹt xe (ùn tắc) quanh điểm thi) là xa đề.

Không đưa giải pháp vào thân bài (ví dụ "the government should …") khi đề không hỏi giải pháp. Giải pháp thường là nội dung của một further question; nói trước thì bài bị dài, dư và trùng.

Ý quá hẹp thì mở rộng đối tượng: nhánh sức khỏe không chỉ nói về một nhóm nhỏ mà nói cả những người xung quanh và các bệnh có thể gặp.

📖 Nhánh "Your own ideas"

Chỉ cần một ý, nói sâu. Đưa nhiều ý vào nhánh này thì thành liệt kê, không nói sâu được.

Ý phải cùng hướng với các nhánh khác (đang nói lợi ích thì thêm một lợi ích khác); nói bất lợi trong map lợi ích là lạc đề, không có điểm. Ý cũng không được trùng với ý của các nhánh có sẵn.

Nói gọn lợi ích chính và lý do, không sa vào chi tiết vụn (mã giảm giá, phí giao hàng…). Ví dụ: "People can shop online. This helps them save time and money because they do not need to go to the store."

Dùng từ chính xác, không khẳng định quá mức: học trực tuyến không phải lúc nào cũng rẻ hơn, nên nói "Online learning can be more affordable in some cases" (Học trực tuyến có thể tiết kiệm hơn trong một số trường hợp).

Theo kinh nghiệm cá nhân: có hai lời khuyên về nhánh này. Một: có nói ý riêng thì phần này mới có thêm điểm. Hai: chỉ thêm ý riêng khi bài còn ngắn và đã nói đủ ba nhánh; thấy bài đã dài thì bỏ, đừng làm khó mình. Cách an toàn là nói đủ ba nhánh trước, còn thời gian thì thêm một ý riêng ngắn, đặt cuối với Finally.

📖 Từ nối thêm ý, đối lập, cho ví dụ

Thêm ý (nghĩa như "and"): In addition (to this), Moreover, Furthermore, Besides, What is more. Dùng chúng thay vì lặp "and" để thân bài không lủng củng.

Đối lập (nghĩa như "but"): However, On the other hand, Nevertheless (trọng âm ở âm tiết cuối: /ˌnevəðəˈles/).

Nhượng bộ: Although, Even though + mệnh đề; Despite, In spite of + danh từ hoặc V-ing; "in spite of the fact that + S + V". Although đứng đầu câu hay giữa câu đều được.

Cho ví dụ: For example, For instance + một câu hoàn chỉnh, như kể một câu chuyện ngắn. Such as để liệt kê nhiều đối tượng cùng cấp; có thể dùng danh động từ để liệt kê hoạt động (such as reading, cooking and gardening). Like + một đối tượng, hoặc mở ra một câu chuyện. Especially + một ví dụ điển hình.

Ý bổ sung không cùng cấp liệt kê thì dùng For example, không dùng such as.

Theo kinh nghiệm cá nhân: sau such as nên đưa hai, ba ví dụ; like dùng cho một ví dụ. Đây là thói quen nên theo cho câu nói rõ ràng; về ngữ pháp, such as với một ví dụ vẫn đúng.

Theo kinh nghiệm cá nhân: cụm "One clear example of this is …" nghe giống văn viết; khi nói có thể bỏ, dùng For example cho gọn.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• make education more accessible /meɪk ˌɛdʒəˈkeɪʃən mɔr əkˈsɛsəbəl/ (phr, B2) giúp việc học dễ tiếp cận hơn. Ví dụ: Free online lessons make education more accessible to people in the countryside (Các bài học trực tuyến miễn phí giúp người ở nông thôn tiếp cận việc học dễ hơn).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• affordable /əˈfɔrdəbəl/ (adj, B2) giá phải chăng, vừa túi tiền :: affordable housing nhà ở giá phải chăng; động từ afford đủ khả năng chi trả, can't afford không đủ tiền mua. Ví dụ: Many young workers are looking for affordable apartments close to public transportation (Nhiều người trẻ đi làm đang tìm căn hộ giá phải chăng gần phương tiện công cộng).

📖 Cách trả lời further questions

Further questions khó hơn câu hỏi Part 1 vì cần cả vốn tiếng Anh lẫn hiểu biết thực tế. Cách trả lời vẫn giống Part 1: câu đầy đủ, đơn giản nhưng có nghĩa, và luôn thêm thông tin.

Câu Yes/No: mở bằng câu trả lời rõ ràng (có thể dùng Sure, Absolutely, Definitely, hoặc nói "I would say yes"). Dù câu hỏi không có "why", vẫn phải mở rộng: thêm lý do, hoặc thêm thông tin như ở đâu, với ai, mấy người, để làm gì. Cần thời gian nghĩ thì mở đầu bằng "Well, let me think…".

Câu agree/disagree hoặc Yes/No: điểm nằm ở lý do, không ở việc chọn bên nào. Chọn bên nào cũng được, đổi ý so với lúc chuẩn bị cũng được, miễn lý do hợp lý. Chọn bên nào cũng phải có lý do.

Câu hỏi ý kiến (Do you think…? Should…?) mới là chỗ nêu opinion; ở đây dùng I think, In my opinion thoải mái. Với các câu còn lại, có thể nhặt lại một, hai ý trong map và nói lại ngắn gọn.

"Should everyone …?" Nếu chọn không, nói "It depends on each person" rồi nêu trường hợp cụ thể: "Some people are allergic to …, so they should not …".

Câu hỏi về độ tuổi: không cần một con số chính xác; có thể nói "18 and older" hoặc "when they turn 18", rồi giải thích lý do.

Câu hỏi giải pháp (What should the government or schools do?): nêu vài việc cụ thể như cấm, cấm bán, tăng thuế, mở chiến dịch ở trường để nâng cao nhận thức, mở chương trình hỗ trợ giúp người khác bỏ thói quen xấu.

Câu hỏi có nhiều đáp án (ví dụ "What would you introduce first …?"): không có đáp án đúng duy nhất; chọn điều bạn nói được rõ nhất. Câu hỏi nói về một nhóm cụ thể (ví dụ văn hóa các nước nói tiếng Anh) thì ví dụ phải thuộc đúng nhóm đó.

Cẩn thận khi dịch: security (tên ngành học) là an ninh, không phải bảo vệ. "Kết bạn" là make friends (friends số nhiều).

Theo kinh nghiệm cá nhân: câu hỏi thêm khi đi thi thường hỏi bất ngờ, nhất là câu thứ ba, nên phải cố trả lời được. Câu khó mà bạn không có ý thì cần đọc thêm tin tức, kiến thức đời sống từ trước, vì lúc thi không có thời gian nghĩ lâu.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• be allergic to /bi əˈlərdʒɪk tu/ (phr, B1) bị dị ứng với. Ví dụ: Some people are allergic to cats, so they should not keep one at home (Một số người bị dị ứng với mèo, nên họ không nên nuôi mèo trong nhà).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• prohibit the sale of /prəˈhɪbət ðə seɪl ʌv/ (phr, C1) cấm bán (cái gì). Ví dụ: Some schools prohibit the sale of sugary drinks in their canteens (Một số trường cấm bán đồ uống nhiều đường trong căng tin).
• increase taxes on /ɪnˈkris ˈtæksəz ɑn/ (phr, B1) tăng thuế đối với. Ví dụ: Some people think the government should increase taxes on fast food (Một số người nghĩ chính phủ nên tăng thuế đối với đồ ăn nhanh).

📖 Bài mẫu đầy đủ

Đề: Topic: "Learning to cook at a young age has a lot of advantages." Mind map: eat more healthily; save money; become more independent; your own ideas.Then answer two of the three further questions: 1. Do you often cook at home? 2.Should schools teach students how to cook? 3.Do you think people will cook less in the future?

Câu khung: các câu in đậm, được giữ làm thẻ để luyện.

Learning to cook at a young age brings many benefits, such as eating more healthily, saving money and becoming more independent.

Firstly, it helps young people eat more healthily.

When they cook at home, they can choose fresh vegetables and use less oil and salt.

For example, my younger sister learned to make simple soups when she was twelve, and now she rarely buys fried snacks after school.

Secondly, cooking at home helps people save money.

A home-cooked meal usually costs much less than a meal in a restaurant.

Students who live far from home can spend the money they save on books or other useful things.

Thirdly, young people who can cook become more independent.

They do not need to wait for their parents to prepare every meal, and later they will find it easier to live on their own.

Finally, cooking together gives family members a chance to spend more time with each other.

On weekends, children and parents can prepare a big meal and talk about their week.

To sum up, learning to cook at a young age has a lot of advantages.

Now, I will answer the further questions.

Question 1: Do you often cook at home?

Yes, I do. I cook dinner for my family about three times a week, usually simple dishes like fried rice or vegetable soup.

Question 2: Should schools teach students how to cook?

I would say yes, because cooking is a useful life skill.

A short cooking course can teach students basic skills, such as washing vegetables, using a knife safely and planning a meal.

However, it should be a small part of the timetable, so it does not take time from the main subjects.

📖 Bản dịch bài mẫu

Đề: Chủ đề "Học nấu ăn từ nhỏ có nhiều lợi ích." Sơ đồ: ăn uống lành mạnh hơn; tiết kiệm tiền; tự lập hơn; ý của riêng bạn. Sau đó trả lời hai trong ba câu hỏi thêm: 1. Bạn có hay nấu ăn ở nhà không? 2. Trường học có nên dạy học sinh nấu ăn không? 3. Bạn có nghĩ trong tương lai mọi người sẽ ít nấu ăn hơn không?

Học nấu ăn từ nhỏ đem lại nhiều lợi ích, như ăn uống lành mạnh hơn, tiết kiệm tiền và tự lập hơn. (mở bài cách 1: thay has → brings, a lot of → many, advantages → benefits; nhắc đủ ba nhánh)

Thứ nhất, nó giúp người trẻ ăn uống lành mạnh hơn. (câu chủ đề nhánh 1)

Khi nấu ở nhà, họ có thể chọn rau tươi và dùng ít dầu, ít muối hơn. (giải thích)

Ví dụ, em gái tôi học nấu các món canh đơn giản từ năm mười hai tuổi, và giờ em hiếm khi mua đồ chiên sau giờ học. (ví dụ)

Thứ hai, nấu ăn ở nhà giúp mọi người tiết kiệm tiền. (câu chủ đề nhánh 2)

Một bữa ăn nấu ở nhà thường tốn ít tiền hơn nhiều so với một bữa ở nhà hàng.

Sinh viên sống xa nhà có thể dùng số tiền tiết kiệm được để mua sách hoặc những thứ hữu ích khác.

Thứ ba, người trẻ biết nấu ăn trở nên tự lập hơn. (câu chủ đề nhánh 3)

Họ không cần chờ cha mẹ chuẩn bị mọi bữa ăn, và sau này họ sẽ thấy sống một mình dễ dàng hơn.

Cuối cùng, cùng nấu ăn cho các thành viên trong gia đình cơ hội ở bên nhau nhiều hơn. (Your own ideas: một ý, cùng hướng lợi ích, không trùng ba nhánh)

Vào cuối tuần, con cái và cha mẹ có thể cùng nấu một bữa thịnh soạn và kể cho nhau nghe về tuần của mình.

Tóm lại, học nấu ăn từ nhỏ có nhiều lợi ích. (kết bài một câu, chỉ nhắc lại topic)

Bây giờ tôi sẽ trả lời các câu hỏi thêm.

Câu 1: Bạn có hay nấu ăn ở nhà không?

Có. Tôi nấu bữa tối cho gia đình khoảng ba lần một tuần, thường là các món đơn giản như cơm chiên hay canh rau. (Yes/No rồi thêm thông tin: bao lâu một lần, nấu cho ai, nấu gì)

Câu 2: Trường học có nên dạy học sinh nấu ăn không?

Tôi nghĩ là có, vì nấu ăn là một kỹ năng sống hữu ích.

Một khóa nấu ăn ngắn có thể dạy học sinh các kỹ năng cơ bản, như rửa rau, dùng dao an toàn và lên thực đơn cho một bữa ăn.

Tuy nhiên, đó chỉ nên là một phần nhỏ trong thời khóa biểu để không lấy mất thời gian của các môn chính.

📖 Âm cuối, đuôi -s và chữ không đọc

Tiếng Việt ít phụ âm cuối nên người Việt hay bỏ hoặc đổi âm cuối. Hãy đọc rõ âm cuối, nhất là -s, -ed, -t: friends /frɛndz/, mentioned /ˈmɛnʃənd/, questions /ˈkwɛstʃənz/, don't /doʊnt/, next week /nɛkst wik/, give us /ɡɪv ʌs/.

Đuôi -s, -es sau các âm /s/, /z/, /ʃ/, /tʃ/, /dʒ/ thêm một âm tiết /əz/: places /ˈpleɪsəz/, disadvantages /ˌdɪsədˈvæntɪdʒəz/, consequences /ˈkɑnsəˌkwɛnsəz/.

Sau nguyên âm và phần lớn phụ âm hữu thanh đọc /z/: areas /ˈɛriəz/, injuries /ˈɪndʒəriz/, magazines /ˈmæɡəˌzinz/.

Sau /p/, /t/, /k/, /f/ đọc /s/: products /ˈprɑdəkts/.

Chữ viết ra nhưng không đọc: climbing /ˈklaɪmɪŋ/ (chữ b không đọc; không đọc thành "clamping"), listen /ˈlɪsən/ (chữ t không đọc), hours /ˈaʊərz/ (chữ h không đọc nên nói an hour), know /noʊ/ (chữ k không đọc). clothes /kloʊðz/ hoặc /kloʊz/ chỉ có một âm tiết, không đọc "clo-đờ".

📖 Nguyên âm dễ lẫn

i ngắn và i dài: fit /fɪt/ (vừa vặn) đọc ngắn; feet /fit/ (bàn chân) đọc dài và căng hơn. feed /fid/ là cho ăn, cũng có i dài. Trong phiên âm của khóa, /ɪ/ là i ngắn, /i/ là i dài.

Cặp dễ lẫn: know /noʊ/ (biết) khác now /naʊ/ (bây giờ); next week /nɛkst wik/ khác next walk; help /hɛlp/ khác hit /hɪt/; student /ˈstudənt/ (học sinh, sinh viên) khác studying /ˈstʌdiɪŋ/ (đang học) ở nguyên âm đầu; unwind /ʌnˈwaɪnd/ (thư giãn) đọc "wai", khác wind /wɪnd/ (gió).

because /bɪˈkɔz/: âm thứ hai đọc gần "co" hoặc "cơ" theo giọng Mỹ, không đọc "bi-câu". Theo kinh nghiệm cá nhân: khi nói tự nhiên có thể đọc rút gọn là "cuz".

choose /tʃuz/ có âm /u/ dài và kết thúc bằng /z/, không đọc gần "chơi". coat /koʊt/ (áo khoác) có nguyên âm đôi /oʊ/ và âm cuối /t/.

opera /ˈɑprə/ hoặc /ˈɑpərə/: nhấn âm đầu; đọc ba âm tiết hoặc lướt còn hai đều được.

style /staɪl/ và lifestyle /ˈlaɪfˌstaɪl/ kết thúc bằng âm /l/, không đọc như "xì-tai" tiếng Việt. useful /ˈjusfəl/ mở đầu bằng âm như "you", không đọc "du-phun".

📖 Cụm phụ âm, âm r và hậu tố

Đọc đủ cụm phụ âm đầu: credit /ˈkrɛdət/ (giữ /kr/, không đọc "re-dit"), create /kriˈeɪt/ (hai âm tiết, nhấn âm 2), truly /ˈtruli/, traffic /ˈtræfɪk/, instrument /ˈɪnstrəmənt/.

Âm /ər/ đọc cong lưỡi: shirt /ʃərt/, purchase /ˈpərtʃəs/, personality /ˌpərsəˈnæləti/, favorite /ˈfeɪvərət/ (Anh-Anh viết favourite). personality nhấn âm 3, viết một chữ l, không đọc "personal-lity".

Hậu tố đọc nhẹ: meaningful /ˈminɪŋfəl/ (không đọc "meaning-full"), suitable /ˈsutəbəl/ (không đọc "suit-table"), comfortable /ˈkʌmftərbəl/. Khi thêm hậu tố, nguyên âm có thể đổi: child /tʃaɪld/, children /ˈtʃɪldrən/, childhood /ˈtʃaɪldˌhʊd/ (đọc đủ phần "hood").

Từ khác hay đọc sai: lesson /ˈlɛsən/ (hai âm tiết, không đọc "lession"); channel /ˈtʃænəl/ (không đọc "chờ-neo" như tên thương hiệu); public /ˈpʌblɪk/ (đọc "pub" + "lic"); passage /ˈpæsɪdʒ/; digital /ˈdɪdʒətəl/; reason /ˈrizən/ (không đọc "re-zen"; several reasons); serious /ˈsɪriəs/; accessory /əkˈsɛsəri/; immune system /ɪˈmjun ˈsɪstəm/; diabetes /ˌdaɪəˈbitiz/; finally /ˈfaɪnəli/.

📖 Từ nối hay đọc sai

Từ nối xuất hiện nhiều lần trong bài nói nên đọc sai rất dễ bị nhận ra.

Hãy luyện cho trôi chảy: in addition /ɪn əˈdɪʃən/ (nối thành "i-nə-ĐI-shən", nhấn "di"), for instance /fər ˈɪnstəns/ (không đọc thành "intend"), such as /ˈsʌtʃ æz/, especially /ɪˈspɛʃəli/, instead of /ɪnˈstɛd ʌv/ (nối âm "in-STE-dəv"), finally /ˈfaɪnəli/ (ba âm tiết, nhấn âm 1), in conclusion /ɪn kənˈkluʒən/ (nhấn "clu"), although /ɔlˈðoʊ/, nevertheless /ˌnɛvərðəˈlɛs/.

📖 Luyện đọc theo chủ đề

Trước khi nói về một chủ đề, đọc to danh sách từ khóa của chủ đề đó, kiểm phiên âm từng từ, sửa từ đọc sai rồi mới trả lời. Nhiều từ dưới đây là từ khóa hay có trong đề Speaking.

Mua sắm, giải trí: products, purchase, entertainment, magazines, content, channel, accessory, present, shirt, a bunch of flowers /ə bʌntʃ əv ˈflaʊərz/, opera, appreciate /əˈpriʃiˌeɪt/, share /ʃɛr/.

Học tập, công việc: lesson, dictionary, research, passage, mentioned, questions, career, credit, digital, student, studying, club /klʌb/, instrument, idea, photography, opportunity.

Sức khỏe, lối sống: lifestyle, unwind, immune system, diabetes, injuries, serious, consequences, comfort, comfortable, climbing, the environment, harmful.

Nơi sống, đi lại: places, areas, transport, traffic congestion /ˈtræfɪk kənˈdʒɛstʃən/ kẹt xe (ùn tắc), convenient /kənˈvinjənt/, familiar /fəˈmɪljər/, decorated /ˈdɛkəˌreɪtəd/, recently /ˈrisəntli/, listen.

Con người, ký ức: personality, introvert, extrovert, confidence, friends, childhood, favorite, memorable, age /eɪdʒ/, meaningful, truly, clothes, coat.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• Nevertheless /ˌnɛvərðəˈlɛs/ (adv, B2) dù vậy, tuy thế mà. Ví dụ: It was raining. Nevertheless, we went out (Trời đang mưa. Dù vậy, chúng tôi vẫn ra ngoài).

📖 Vì sao phải ôn thì

Trong phần Viết (thư ở Task 1, bài luận ở Task 2), mỗi câu đều cần động từ chia đúng thì và đúng với chủ ngữ. Hãy tự ôn công thức các thì dưới đây, và khi viết xong thì đọc lại để kiểm từng động từ.

Theo kinh nghiệm cá nhân: thì là một trong những điểm quan trọng nhất của phần Viết; chia sai thì hoặc chia sai động từ với chủ ngữ là lỗi dễ bị trừ điểm khi đi thi.

📖 Năm thì và một động từ khiếm khuyết hay dùng

Hiện tại đơn: S + V (thêm s/es khi chủ ngữ là ngôi ba số ít: Minh likes…, Minh doesn't like…). Dùng cho thói quen, việc thường xảy ra, trạng thái và sự thật. Hay đi với always, usually, often, sometimes, never, every day, twice a week.

Hiện tại tiếp diễn: S + am/is/are + V-ing. Dùng cho việc đang xảy ra lúc nói hoặc tình huống tạm thời. Hay đi với now, right now, at the moment, this week.

Quá khứ đơn: S + V2/-ed. Mọi chủ ngữ, số ít hay số nhiều, dùng chung một dạng: I visited, they visited, my sister visited. Dùng cho việc đã xong trong quá khứ. Dấu hiệu: yesterday, last week, two years ago, in 2020. Riêng to be có hai dạng: was (I, he, she, it) và were (you, we, they).

Tương lai đơn: will + V nguyên mẫu, dùng chung cho mọi chủ ngữ: The festival will take place next month.

Hiện tại hoàn thành: has/have + V3/-ed (has đi với ngôi ba số ít).Dùng cho việc bắt đầu trong quá khứ và kéo dài tới nay, hoặc việc đã xảy ra mà không nói rõ lúc nào.Hay đi với for, since, already, just, yet, ever, never, over the past few years.Khi nói rõ thời điểm trong quá khứ (yesterday, last year) thì dùng quá khứ đơn, không dùng hiện tại hoàn thành.Sau I've, we've, he's (= he has) trong thì hiện tại hoàn thành là V3/-ed, kể cả been là V3 của to be: I've been busy.

may + V nguyên mẫu: may là động từ khiếm khuyết, nghĩa là "có thể" (khả năng) hoặc "được phép". Sau may, cũng như sau can, can't, will, should, là V nguyên mẫu: không thêm s, không thêm -ed (It may rain; I can't attend).

📖 Kể chuyện bằng quá khứ đơn

Khi kể việc đã xảy ra (một kỷ niệm thơ ấu, một chuyến đi, một câu chuyện), hãy dùng quá khứ đơn cho các sự việc đã kết thúc; có thể dùng thì khác khi ý nghĩa yêu cầu, ví dụ I visited Hue, and I still remember the trip. Câu hỏi ở quá khứ thì câu trả lời cũng ở quá khứ: Did you enjoy your childhood? – Yes, I did.

Lỗi hay gặp: đang kể kỷ niệm thì quay về hiện tại, ví dụ "I am a carefree child and I get a lot of love". Hãy giữ quá khứ: I was a carefree child and got a lot of love.

Nhận ra V2, V3 khi nghe. Bài nghe kể chuyện cũng dùng quá khứ đơn (I played, I planned).

Từ nghe được có thể ở dạng V2 hoặc V3; bạn phải nhận ra nguyên mẫu để hiểu nghĩa: broke, broken là của break (làm vỡ, làm hư); bought là của buy (mua); thought là của think (nghĩ).

Ví dụ: "My bike is broken" có broken là V3 của break; "What have you bought for dinner?" có bought là V3 của buy.

Bảng V1 – V2 – V3 đã có trong phần Động từ bất quy tắc của khóa (buy bought bought, think thought thought…). Nhóm này chỉ thêm vài động từ hay gặp trong bài nghe.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• over the past few years /ˈoʊvər ðə pæst fju jɪrz/ (phr, B1) trong vài năm qua (dấu hiệu hiện tại hoàn thành). Ví dụ: Our street has become much busier over the past few years (Con đường của chúng tôi đã đông đúc hơn nhiều trong vài năm qua).

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• break broke broken /breɪk broʊk ˈbroʊkən/ (v, A1) làm vỡ, làm hư (V1 – V2 – V3). Ví dụ: Someone broke the window last night, and now it is broken (Tối qua có người làm vỡ cửa sổ, và bây giờ nó bị vỡ).
• win won won /wɪn wʌn wʌn/ (v, A1) thắng, giành được (V1 – V2 – V3). Ví dụ: Our team won the match last Sunday (Chủ nhật vừa rồi đội chúng tôi đã thắng trận đấu).
• lose lost lost /luz lɔst lɔst/ (v, A2) thua; làm mất (V1 – V2 – V3). Ví dụ: I lost my wallet on the bus yesterday (Hôm qua tôi làm mất bóp (ví tiền) trên xe buýt).

📖 Chia động từ theo chủ ngữ ở hiện tại đơn

Chủ ngữ ngôi ba số ít (he, she, it; một người hay một vật số ít như my friend, the city; một cụm V-ing như homeschooling, playing sports): động từ thêm s/es; phủ định dùng doesn't + V nguyên mẫu; to be là is/isn't; have đổi thành has.

Chủ ngữ số nhiều và I, you, we, they: động từ giữ nguyên mẫu; phủ định dùng don't + V nguyên mẫu; to be là are/aren't (riêng I đi với am).

Cách thêm s/es: động từ thường tận cùng bằng -s, -z, -ch, -sh, -x, -o thường thêm es (passes, watches, washes, mixes, goes, does); phụ âm + y thì đổi y thành ies (fly → flies, study → studies); các động từ còn lại thêm s (helps, makes, appears).

Danh từ cũng phải đúng số: many places, several chances, the newspapers. Chủ ngữ là danh từ số nhiều thì động từ chia số nhiều (Cellphones aren't necessary). Sau who, which, that, động từ chia theo danh từ mà nó thay: students who need…, problems which are…

Theo kinh nghiệm cá nhân: trong bài viết, chia động từ sai với chủ ngữ số ít (ví dụ quên s sau chủ ngữ homeschooling) là lỗi bị trừ điểm. Khi nói, lỗi nhỏ như thiếu s ít bị bắt hơn khi viết; tuy vậy ngữ pháp vẫn là một tiêu chí chấm phần Nói, nên hãy tập chia đúng cả khi nói.

📖 Kiểm hòa hợp khi điền từ bài nghe

Ở bài nghe điền từ, từ cần điền phải khớp ngữ pháp với câu, không chỉ khớp âm. Trước khi chốt đáp án, hãy kiểm ba điều.

1. Chủ ngữ số ít hay số nhiều: "when players win" (players số nhiều nên win không thêm s).

2. Danh từ số ít hay số nhiều: "the local newspapers" (có s vì nói nhiều tờ báo).

3. Thì của câu: "nobody knew what it meant" (câu kể chuyện quá khứ nên dùng V2 meant, không dùng mean).

📖 To be và động từ thường

Không thêm am/is/are ngay trước động từ thường ở dạng nguyên mẫu. Viết I hope, I play games, I prefer a free day; không viết I am hope, I am play game.

Không dùng chồng hai động từ thường liền nhau. "I like prefer a free day" là sai; hãy chọn một động từ: I prefer a free day, hoặc nói I don't like being busy (sau like là V-ing hoặc to V).

Ngược lại, có hai chỗ bắt buộc có to be: thì tiếp diễn (am/is/are + V-ing: I'm working…, không viết I working…) và câu có tính từ hay danh từ làm vị ngữ (S + be + tính từ: When we are young…; S + be + danh từ: I'm a student…).

Mẹo tự kiểm: tìm động từ chính của câu. Nếu động từ thường ở dạng nguyên mẫu sau chủ ngữ thì không thêm am/is/are ngay trước nó. Với thì hiện tại tiếp diễn, dùng am/is/are + V-ing; với vị ngữ là tính từ hoặc danh từ, thường dùng to be.

📖 So sánh hơn dùng khi nào

So sánh hơn dùng để so hai người, hai vật hoặc hai hành động khác nhau. Dạng so sánh hơn thường đi với than để nêu cái được đem ra so: "The train is faster than the bus."

Trong Speaking Part 1, câu hỏi "Do you prefer A or B?" thực chất là một câu hỏi so sánh: bạn chọn một bên và nói vì sao bên đó hơn bên kia. Vì vậy, hãy nêu lý do bằng so sánh hơn: "I prefer A because it's cheaper / more comfortable."

Theo kinh nghiệm cá nhân: khi trả lời câu prefer, câu có dùng so sánh hơn để nêu lý do thường được điểm cao hơn câu chỉ nói "I like A".

Khi người nghe đã biết bạn so với cái gì, có thể nói gọn mà không cần than: "I prefer shopping online. It's cheaper."

📖 Cách tạo so sánh hơn của tính từ

Tính từ một âm tiết: thêm -er: cheap → cheaper, fast → faster, safe → safer (tận cùng -e chỉ thêm -r).

Một âm tiết, tận cùng một nguyên âm + một phụ âm: thường nhân đôi phụ âm cuối rồi thêm -er: big → bigger, hot → hotter, thin → thinner. Không nhân đôi w, x hoặc y: new → newer.

Hai âm tiết, tận cùng -y: đổi y thành -ier: easy → easier, busy → busier, healthy → healthier.

Tính từ dài: thường đặt more phía trước, giữ nguyên tính từ: more interesting, more comfortable, more convenient. Một số tính từ hai âm tiết có thể dùng -er, ví dụ simple → simpler, narrow → narrower. Muốn nói "kém … hơn" thì dùng less: less expensive, less tiring.

Bất quy tắc: good → better, bad → worse, far → farther hoặc further, many và much → more, little → less.

Trạng từ: nhiều trạng từ tận cùng -ly dùng more: carefully → more carefully. Riêng early có dạng so sánh hơn là earlier. Một số trạng từ bất quy tắc: well → better, badly → worse, fast → faster, early → earlier, late → later.

Lỗi hay gặp: dùng cả more lẫn -er ("more cheaper"), hoặc thêm -er vào tính từ dài ("comfortabler"). Mỗi tính từ chỉ dùng một cách: hoặc -er, hoặc more.

📖 Khung trả lời câu prefer

Khung 1: I prefer A (to B) because it's + tính từ ngắn-er (+ than + V-ing …). Ví dụ: "I prefer cooking at home because it's cheaper than eating out."

Khung 2: I prefer A because it's more + tính từ dài (+ than B). Ví dụ: "I prefer the train because it's more comfortable than the bus."

Thêm ý thứ hai: dùng Besides hoặc In addition, rồi more + danh từ (nhiều … hơn): "Besides, I have more time to relax."

Sau prefer, hành động có thể ở dạng V-ing hoặc to + động từ: "I prefer walking to driving.", "I prefer to walk." Khi so hai hành động bằng than, hai vế cũng để V-ing: "Walking is healthier than driving."

Phát âm là một tiêu chí chấm của Speaking. Không cần đọc như người bản xứ, nhưng từ khóa của câu trả lời phải đọc đủ rõ để người nghe hiểu. Ví dụ, comfortable đọc là /ˈkʌmftərbəl/: ba âm tiết, nhấn âm đầu, chữ "or" ở giữa gần như không đọc thành một âm riêng.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• less expensive /lɛs ɪkˈspɛnsɪv/ (phr, B1) ít tốn kém hơn, rẻ hơn. Ví dụ: The small hotel was less expensive than the one near the beach (Khách sạn nhỏ rẻ hơn khách sạn gần bãi biển).

📖 Hậu tố là gì

Hậu tố đứng sau gốc từ, thường đổi từ loại: -tion/-ment → danh từ, -ful/-less → tính từ, -ly → trạng từ.

Mẹo: xác định chỗ trống cần danh từ, tính từ hay trạng từ, rồi nhìn hậu tố để chọn từ đúng.

📖 Từ và cụm từ tham khảo trong bài

• modernize /ˈmɑdərnaɪz/ (v, B2) hiện đại hóa (-ize tạo động từ). Ví dụ: The city plans to modernize its buses (Thành phố có kế hoạch hiện đại hóa các xe buýt của mình).

📖 Âm cuối (final sound)

Tiếng Anh có âm cuối (final sound): phụ âm đứng cuối từ phải đọc ra thành tiếng. Tiếng Việt thường "nuốt" âm cuối, nên người Việt hay đọc "like" thành "lai", "night" thành "nai".

Đọc rõ âm cuối: like /laɪk/ có âm /k/; night /naɪt/ có âm /t/; chance /tʃæns/ có âm /s/; was /wʌz/ có âm /z/ (chữ s). Từ dài cũng vậy: independently /ˌɪndəˈpɛndəntli/ có âm /t/ trước "ly", responsibility /rɪˌspɑnsəˈbɪləti/ có âm /s/ trong cụm /sp/.

Bỏ âm cuối có thể làm người nghe hiểu sang từ khác: fade /feɪd/ (phai, héo úa) khác face /feɪs/ (khuôn mặt) chỉ ở âm cuối /d/ và /s/.

Phân biệt really và rarely: really /ˈrili/ là "thật sự, rất"; rarely /ˈrɛrli/ là "hiếm khi". Đọc nhầm hai từ này làm câu đổi nghĩa gần như ngược lại.

Phát âm là một tiêu chí chấm Speaking. Lỗi âm cuối lặp đi lặp lại làm người nghe khó hiểu, nên hãy luyện đọc rõ âm cuối ngay từ những từ quen thuộc nhất.

📖 Đuôi -s của danh từ số nhiều và động từ ngôi ba

Danh từ số nhiều và động từ ngôi thứ ba số ít (he, she, it) có thêm -s hoặc -es. Âm cuối này phải đọc ra: questions /ˈkwɛstʃənz/ (không đọc thành question), friends /frɛndz/.