# Tiếng Nhật · Hiragana & Katakana

> Dành cho người mới học tiếng Nhật hoặc muốn ôn lại hai bảng chữ Hiragana và Katakana. Bạn học mặt chữ, các cặp dễ nhầm, âm đục và bán đục, âm ghép, cách ghi âm ngoại lai, trường âm, âm ngắt và số đếm cơ bản. Ghi chú nhận diện nét chữ, hướng dẫn nhịp phách và ví dụ kèm cách đọc, nghĩa tiếng Việt giúp bạn liên hệ chữ viết với phát âm. Nguồn tham chiếu: Jisho (từ ví dụ); romaji theo Hepburn.

- Trang: https://songthem.com/khoa/tieng-nhat-hiragana-katakana/ (mở bằng trình duyệt là vào thẳng Sổ từ của khóa trên web)
- 139 mục, 9 chủ đề, ngôn ngữ: Tiếng Nhật
- Cập nhật: 2026-11-14
- Miễn phí, không quảng cáo. Tác giả: Đặng Lê Thanh Phúc (https://dangphuc.com/)

## Giới thiệu khóa học

Dành cho người mới học tiếng Nhật hoặc muốn ôn lại hai bảng chữ Hiragana và Katakana. Bạn học mặt chữ, các cặp dễ nhầm, âm đục và bán đục, âm ghép, cách ghi âm ngoại lai, trường âm, âm ngắt và số đếm cơ bản. Ghi chú nhận diện nét chữ, hướng dẫn nhịp phách và ví dụ kèm cách đọc, nghĩa tiếng Việt giúp bạn liên hệ chữ viết với phát âm.
**Lời tri ân:** Xin trân trọng cảm ơn cộng đồng xây dựng và duy trì Jisho, cùng các học giả đã phát triển và truyền lại hệ thống La-tinh hóa Hepburn. Những đóng góp ấy giúp người học tiếp cận chữ viết, cách đọc và từ ví dụ tiếng Nhật một cách có hệ thống.

## Nguyên âm gốc và hàng K, S (あ行・か行・さ行) (15 mục)

### Khẩu hình 5 nguyên âm gốc (あ, い, う, え, お) và nguyên tắc ghép âm

Tiếng Nhật chỉ có **5 nguyên âm gốc** tạo nền tảng cho toàn bộ bảng chữ cái; nhiều hàng phụ âm phía sau kết hợp với các nguyên âm này:
- Phát âm **ngắn, gọn, dứt khoát** với độ mở miệng vừa phải, không ngân dài hay luyến giọng nếu không có trường âm.
- Riêng âm **う (u)** không chu tròn môi như chữ "u" tiếng Việt mà giữ **môi phẳng tự nhiên**, đọc trung gian giữa **"ư" và "u"**.

### Lưu ý phát âm hàng S (さ行) và cặp chữ Katakana dễ nhầm (シ - ソ)

- Âm **し / シ (shi)** phát âm nhẹ với mặt lưỡi nâng lên gần vòm miệng; âm **す / ス (su)** đọc gần giống **"xư"** nhẹ qua kẽ răng.
- Trong Katakana, **シ (shi)** có 2 nét chấm xếp dọc hơn và nét cuối **hất từ dưới lên phải**, còn **ソ (so)** có nét chấm trên nằm ngang hơn và nét cuối **phẩy từ trên xuống trái**.

- **あ / ア** /a/: âm a, như "a" tiếng Việt, đọc ngắn và gọn. あ có vòng lớn ở phần dưới. ア gồm 2 nét, trông như chữ A nghiêng. Ví dụ: 愛 ái /あい ai/ (tình yêu), 朝 triêu /あさ asa/ (buổi sáng), アイス /aisu/ (kem), アニメ /anime/ (phim hoạt hình)
- **い / イ** /i/: âm i, như "i" tiếng Việt, không căng khóe miệng. い gồm 2 nét cong đứng song song. イ gồm 1 nét phẩy và 1 nét sổ, như người đang đứng. Ví dụ: 犬 khuyển /いぬ inu/ (con chó), 家 gia /いえ ie/ (ngôi nhà), イチゴ /ichigo/ (dâu tây), インク /inku/ (mực)
- **う / ウ** /u/: âm u, đọc giữa "ư" và "u", môi phẳng, không chu tròn. う có 1 nét ngắn ở trên và 1 nét cong lớn. ウ có nét ngắn trên đỉnh một khung góc cạnh. Ví dụ: 海 hải /うみ umi/ (biển), 歌 ca /うた uta/ (bài hát), ウサギ /usagi/ (con thỏ), ウイルス /uirusu/ (vi-rút)
- **え / エ** /e/: âm e, đọc giữa "ê" và "e" tiếng Việt, miệng hé vừa. え có nét ngắn ở trên và nét gấp lượn ở dưới. エ gồm 3 nét thẳng, giống chữ công 工. Ví dụ: 駅 dịch /えき eki/ (nhà ga), 笑顔 tiếu nhan /えがお egao/ (nụ cười), エビ /ebi/ (con tôm), エアコン /eakon/ (máy lạnh (máy điều hòa))
- **お / オ** /o/: âm o, gần "ô" tiếng Việt, môi tròn vừa. お có nét cong lớn và 1 chấm bên phải. オ giống chữ tài 才. Ví dụ: お茶 trà /おちゃ ocha/ (trà), 音 âm /おと oto/ (âm thanh), オレンジ /orenji/ (trái cam), オフィス /ofisu/ (văn phòng)
- **か / カ** /ka/: âm ka, gần "ca" tiếng Việt, ở đầu từ bật hơi nhẹ. か có thêm 1 nét chấm bên phải. カ không có nét chấm này. Ví dụ: 傘 tản /かさ kasa/ (cây dù (cái ô)), 顔 nhan /かお kao/ (khuôn mặt), カメラ /kamera/ (máy ảnh), カフェ /kafe/ (quán cà phê)
- **き / キ** /ki/: âm ki, như "ki" tiếng Việt. き có 2 nét ngang, 1 nét xiên và nét cong ở dưới. キ chỉ giữ 2 nét ngang và 1 nét sổ. Ví dụ: 木 mộc /き ki/ (cái cây), 聞く văn /きく kiku/ (nghe), キー /kī/ (chìa khóa, phím), キロ /kiro/ (ki-lô)
- **く / ク** /ku/: âm ku, đọc giữa "cư" và "cu", môi không chu tròn. く là 1 nét gập như mỏ chim. ク gồm 2 nét, nét sau gập như số 7. Ví dụ: 口 khẩu /くち kuchi/ (cái miệng), 靴 ngoa /くつ kutsu/ (đôi giày), クラス /kurasu/ (lớp học), クッキー /kukkī/ (bánh quy)
- **け / ケ** /ke/: âm ke, gần "kê" tiếng Việt. け có nét sổ bên trái, nét ngang và nét sổ dài bên phải. ケ gồm 3 nét: phẩy, ngang và phẩy dài. Ví dụ: 池 trì /いけ ike/ (cái ao), 今朝 kim triêu /けさ kesa/ (sáng nay), ケーキ /kēki/ (bánh ngọt), ケース /kēsu/ (hộp đựng)
- **こ / コ** /ko/: âm ko, gần "cô" tiếng Việt. こ gồm 2 nét ngang hơi cong. コ là khung vuông mở bên trái, gồm 2 nét. Ví dụ: 子供 tử cung /こども kodomo/ (trẻ em), 声 thanh /こえ koe/ (giọng nói), コップ /koppu/ (cái ly), コアラ /koara/ (gấu koala)
- **さ / サ** /sa/: âm sa, gần "xa" tiếng Việt, không cong lưỡi. さ có nét ngang cắt nét xiên và nét cong ở dưới. サ có 1 nét ngang cắt 2 nét sổ. Ví dụ: 桜 anh /さくら sakura/ (hoa anh đào), 魚 ngư /さかな sakana/ (con cá), サラダ /sarada/ (món salad), サッカー /sakkā/ (bóng đá)
- **し / シ** /shi/: âm shi, đọc giữa "xi" và "shi", mặt lưỡi nâng gần vòm miệng. し là 1 nét cong như lưỡi câu. シ có 2 chấm xếp dọc bên trái, nét dài hất từ dưới lên. Ví dụ: 塩 diêm /しお shio/ (muối), 島 đảo /しま shima/ (hòn đảo), シロップ /shiroppu/ (xi-rô), シーツ /shītsu/ (ga trải giường)
- **す / ス** /su/: âm su, gần "xư" tiếng Việt, môi phẳng. す có vòng xoắn nhỏ trên nét sổ. ス gồm 2 nét, như chiếc ghế xếp. Ví dụ: 好き hảo /すき suki/ (thích), 寿司 thọ tư /すし sushi/ (món sushi), スプーン /supūn/ (cái muỗng), スキー /sukī/ (trượt tuyết)
- **せ / セ** /se/: âm se, gần "xê" tiếng Việt. せ gồm 3 nét, nét sổ phải có móc ngắn. セ gồm 2 nét, nét đầu gập móc. Ví dụ: 世界 /せかい sekai/ (thế giới), 背中 bối trung /せなか senaka/ (cái lưng), セーター /sētā/ (áo len), センター /sentā/ (trung tâm)
- **そ / ソ** /so/: âm so, gần "xô" tiếng Việt. そ viết liền 1 nét, gấp khúc ở trên và cong ở dưới. ソ có 1 chấm, nét dài phẩy từ trên xuống. Ví dụ: 空 không /そら sora/ (bầu trời), 外 ngoại /そと soto/ (bên ngoài), ソファ /sofa/ (ghế sô-pha), ソース /sōsu/ (nước sốt)

## Thanh âm cơ bản hàng T, N, H (た行・な行・は行) (15 mục)

### Phát âm 3 âm đặc biệt ち (chi), つ (tsu), ふ (fu) và quy tắc trợ từ は, へ

- Âm **ち / チ (chi)** đọc giống "chi" nhưng hơi xì nhẹ; âm **つ / ツ (tsu)** kết hợp đầu lưỡi chặn ở chân răng của âm **t** rồi xì hơi ngay sang âm **"xư"**.
- Âm **ふ / フ (fu)** không cắn môi dưới như chữ "ph" tiếng Việt mà **khép hờ hai môi rồi thổi nhẹ luồng hơi qua khe môi** (trung gian giữa "phư" và "hư").
- Khi đóng vai trò **trợ từ ngữ pháp**, chữ **は** đọc là **/wa/** (không đọc là ha) và chữ **へ** đọc là **/e/** (không đọc là he).

### Phân biệt cặp chữ Katakana ツ (tsu) và シ (shi), ソ (so)

Chữ **ツ (tsu)** và **ソ (so)** đều có nét dài **phẩy từ trên xuống trái**; điểm khác biệt là **ツ** có **2 nét chấm nhỏ xếp hàng ngang ở trên**, còn **シ (shi)** có 2 nét chấm xếp dọc bên trái và nét dài **hất từ dưới lên phải**.

- **た / タ** /ta/: âm ta, gần "ta" tiếng Việt, đầu lưỡi chạm chân răng trên. た có chữ thập bên trái và nét giống こ bên phải. タ giống ク, có thêm 1 nét ngắn ở giữa. Ví dụ: 食べる thực /たべる taberu/ (ăn), 高い cao /たかい takai/ (cao, mắc (đắt)), タクシー /takushī/ (xe taxi), タオル /taoru/ (khăn bông)
- **ち / チ** /chi/: âm chi, gần "chi" tiếng Việt. ち trông giống số 5 có nét ngang cắt qua. チ có nét phẩy ngắn ở trên, nét ngang và nét sổ cong. Ví dụ: 父 phụ /ちち chichi/ (cha tôi), 近い cận /ちかい chikai/ (gần), チーズ /chīzu/ (phô mai), チケット /chiketto/ (vé)
- **つ / ツ** /tsu/: âm tsu, đầu lưỡi chặn như "t" rồi xì hơi thành "xư". つ là 1 nét cong lớn. ツ có 2 chấm xếp ngang ở trên, nét dài phẩy từ trên xuống. Ví dụ: 月 nguyệt /つき tsuki/ (mặt trăng), 机 kỷ /つくえ tsukue/ (cái bàn), ツアー /tsuā/ (chuyến du lịch), ツナ /tsuna/ (cá ngừ)
- **て / テ** /te/: âm te, gần "tê" tiếng Việt. て là 1 nét ngang nối với nét cong như chữ C. テ gồm 2 nét ngang và 1 nét cong xuống từ giữa. Ví dụ: 手 thủ /て te/ (bàn tay), 手紙 thủ chỉ /てがみ tegami/ (bức thư), テレビ /terebi/ (ti-vi), テスト /tesuto/ (bài kiểm tra)
- **と / ト** /to/: âm to, gần "tô" tiếng Việt. と có nét ngắn xiên chạm vào nét cong. ト gồm 1 nét sổ và 1 nét chấm bên phải. Ví dụ: 鳥 điểu /とり tori/ (con chim), 友達 hữu đạt /ともだち tomodachi/ (bạn bè), トマト /tomato/ (cà chua), トイレ /toire/ (nhà vệ sinh)
- **な / ナ** /na/: âm na, như "na" tiếng Việt. な gồm 4 nét, có nút vòng ở dưới. ナ chỉ giữ 2 nét chữ thập, nét sổ phẩy sang trái. Ví dụ: 夏 hạ /なつ natsu/ (mùa hè), 名前 danh tiền /なまえ namae/ (tên), ナイフ /naifu/ (con dao), ナッツ /nattsu/ (các loại hạt)
- **に / ニ** /ni/: âm ni, như "ni" tiếng Việt. に có nét sổ bên trái và 2 nét ngang bên phải. ニ gồm 2 nét ngang, giống chữ nhị 二. Ví dụ: 肉 nhục /にく niku/ (thịt), 日本 /にほん nihon/ (Nhật Bản), ニット /nitto/ (đồ len đan), テニス /tenisu/ (quần vợt)
- **ぬ / ヌ** /nu/: âm nu, đọc giữa "nư" và "nu", môi không chu tròn. ぬ giống め, có thêm vòng xoắn ở đuôi. ヌ gồm 2 nét, như số 7 có nét cắt chéo. Ví dụ: 犬 khuyển /いぬ inu/ (con chó), 布 bố /ぬの nuno/ (tấm vải), ヌードル /nūdoru/ (mì sợi), カヌー /kanū/ (ca-nô)
- **ね / ネ** /ne/: âm ne, gần "nê" tiếng Việt. ね có nét sổ bên trái và vòng xoắn ở đuôi bên phải. ネ gồm 4 nét, giống bộ thị 礻. Ví dụ: 猫 miêu /ねこ neko/ (con mèo), 寝る tẩm /ねる neru/ (ngủ), ネクタイ /nekutai/ (cà vạt), ネット /netto/ (mạng, lưới)
- **の / ノ** /no/: âm no, gần "nô" tiếng Việt; の cũng là trợ từ "của". の là 1 nét vòng bắt đầu từ giữa. ノ chỉ là 1 nét phẩy. Ví dụ: 飲む ẩm /のむ nomu/ (uống), 野原 dã nguyên /のはら nohara/ (cánh đồng), ノート /nōto/ (quyển vở), ピアノ /piano/ (đàn piano)
- **は / ハ** /ha (trợ từ: wa)/: âm ha, như "ha" tiếng Việt; trợ từ は đọc là wa. は có nét sổ trái, nét ngang và nút thắt bên phải. ハ gồm 2 nét tách ra hai bên, giống chữ bát 八. Ví dụ: 花 hoa /はな hana/ (bông hoa), 母 mẫu /はは haha/ (mẹ tôi), ハム /hamu/ (giăm bông), ハンカチ /hankachi/ (khăn tay)
- **ひ / ヒ** /hi/: âm hi, gần "hi" tiếng Việt, hơi xát nhẹ ở vòm miệng. ひ là 1 nét cong như miệng cười. ヒ có nét ngang ngắn và nét sổ cong ở đáy. Ví dụ: 人 nhân /ひと hito/ (người), 火 hỏa /ひ hi/ (lửa), ヒーター /hītā/ (máy sưởi), ヒント /hinto/ (gợi ý)
- **ふ / フ** /fu/: âm fu, khép hờ hai môi rồi thổi nhẹ, răng không chạm môi. ふ gồm 4 nét, như ngọn núi Phú Sĩ. フ là 1 nét ngang gập xuống. Ví dụ: 冬 đông /ふゆ fuyu/ (mùa đông), 船 thuyền /ふね fune/ (con thuyền), フライパン /furaipan/ (cái chảo), フルーツ /furūtsu/ (trái cây)
- **へ / ヘ** /he (trợ từ: e)/: âm he, gần "hê" tiếng Việt; trợ từ へ đọc là e. へ và ヘ gần như giống hệt: 1 nét gập như sườn núi, sườn phải dài hơn. Ví dụ: 部屋 bộ ốc /へや heya/ (căn phòng), 平和 bình hòa /へいわ heiwa/ (hòa bình), ヘルメット /herumetto/ (nón bảo hiểm), ヘア /hea/ (tóc)
- **ほ / ホ** /ho/: âm ho, gần "hô" tiếng Việt. ほ giống は nhưng có 2 nét ngang bên phải, nét sổ không nhô lên trên. ホ giống chữ mộc 木 có 2 chấm hai bên. Ví dụ: 星 tinh /ほし hoshi/ (ngôi sao), 本 bản /ほん hon/ (quyển sách), ホテル /hoteru/ (khách sạn), ホーム /hōmu/ (sân ga)

## Thanh âm cơ bản hàng M, Y, R, W và âm mũi N (ま行・や行・ら行・わ行・ん) (16 mục)

### Cách phát âm hàng R (ら行) và 2 chữ đặc biệt を (wo/o), ん (n)

- Hàng **R (ら, り, る, れ, ろ)** không cuộn lưỡi kiểu Mỹ, mà **búng nhẹ đầu lưỡi 1 lần vào lợi răng cửa trên** (nghe gần giống âm **"l" pha nhẹ "đ/r"**).
- Chữ **を / ヲ (wo)** hiện nay hầu như chỉ dùng làm **trợ từ**, thường đánh dấu tân ngữ trực tiếp, cũng đánh dấu nơi đi qua hoặc rời đi, và phát âm giống hệt âm **/o/**.
- Âm mũi **ん / ン (n)** hầu như không đứng đầu từ, chiếm trọn **1 phách (1 nhịp)** và đổi cách đọc theo âm đứng sau, gần như: **/m/** (trước b, p, m), **/n/** (trước t, d, n, r, z, ch, j), **/ŋ/ (ng)** (trước k, g). Ở cuối từ, ん đọc mũi ở cuống họng, nghe gần "ng" nhẹ.

### Mẹo phân biệt các chữ có nét xoắn đuôi (ま - も, め - ぬ, る - ろ, ね - れ - わ)

- Nhóm **る (ru) - ろ (ro)** và **ぬ (nu) - め (me)** giống hệt phần thân, chỉ khác là **る** và **ぬ** (đều thuộc cột **u**) có **vòng xoắn tròn ở đuôi**.
- Trong Katakana, **ン (n)** có 1 nét chấm ở trên và nét dài **hất từ dưới lên phải** (cùng hướng với シ), đối lập với **ソ (so)**.

- **ま / マ** /ma/: âm ma, như "ma" tiếng Việt. ま có 2 nét ngang cắt nét sổ, thắt nút ở đáy. マ có nét gập góc và 1 nét chấm ở dưới. Ví dụ: 町 đinh /まち machi/ (thị trấn), 窓 song /まど mado/ (cửa sổ), マスク /masuku/ (khẩu trang), ママ /mama/ (mẹ)
- **み / ミ** /mi/: âm mi, như "mi" tiếng Việt. み trông như số 21 viết liền. ミ gồm 3 nét ngắn xiên song song. Ví dụ: 水 thủy /みず mizu/ (nước), 耳 nhĩ /みみ mimi/ (cái tai), ミルク /miruku/ (sữa), ミント /minto/ (bạc hà)
- **む / ム** /mu/: âm mu, đọc giữa "mư" và "mu", môi không chu tròn. む có vòng xoắn ở giữa, đuôi hất lên và 1 chấm bên phải. ム gồm 2 nét, như hình tam giác hở. Ví dụ: 虫 trùng /むし mushi/ (côn trùng), 村 thôn /むら mura/ (ngôi làng), ゲーム /gēmu/ (trò chơi), チーム /chīmu/ (đội)
- **め / メ** /me/: âm me, gần "mê" tiếng Việt. め giống ぬ nhưng không có vòng xoắn ở đuôi. メ gồm 2 nét cắt chéo nhau. Ví dụ: 目 mục /め me/ (con mắt), 雨 vũ /あめ ame/ (mưa), メモ /memo/ (ghi chú), メニュー /menyū/ (thực đơn)
- **も / モ** /mo/: âm mo, gần "mô" tiếng Việt. も có nét cong như lưỡi câu và 2 nét ngang cắt qua. モ có 2 nét ngang và nét sổ gập góc. Ví dụ: 桃 đào /もも momo/ (trái đào), 森 sâm /もり mori/ (rừng), モデル /moderu/ (người mẫu), モニター /monitā/ (màn hình)
- **や / ヤ** /ya/: âm ya, như "da" giọng miền Nam, hoặc "i-a" đọc lướt. や có nét cong, nét sổ xiên và 1 chấm ngắn. ヤ gồm 2 nét, góc cạnh hơn. Ví dụ: 山 sơn /やま yama/ (núi), 野菜 dã thái /やさい yasai/ (rau), タイヤ /taiya/ (vỏ xe (lốp xe)), ダイヤ /daiya/ (kim cương)
- **ゆ / ユ** /yu/: âm yu, như "dư" giọng miền Nam, đọc lướt gần "diu". ゆ có vòng cong lớn và nét sổ cong cắt qua giữa. ユ gồm 2 nét: nét gập và nét ngang dài ở đáy. Ví dụ: 雪 tuyết /ゆき yuki/ (tuyết), 夢 mộng /ゆめ yume/ (giấc mơ), ユニフォーム /yunifōmu/ (đồng phục), ユーモア /yūmoa/ (sự hài hước)
- **よ / ヨ** /yo/: âm yo, như "dô" giọng miền Nam, hoặc "i-ô" đọc lướt. よ có nét ngang ngắn bên phải nét sổ, thắt nút ở đáy. ヨ giống chữ E quay ngược. Ví dụ: 夜 dạ /よる yoru/ (ban đêm), 読む độc /よむ yomu/ (đọc), ヨガ /yoga/ (yoga), ヨーロッパ /yōroppa/ (châu Âu)
- **ら / ラ** /ra/: âm ra, đầu lưỡi búng nhẹ 1 lần vào chân răng trên, nghe giữa "r", "l" và "đ". ら có 1 chấm tách rời ở trên và nét cong ở dưới. ラ có nét ngang ngắn trên và nét giống フ ở dưới. Ví dụ: 来年 lai niên /らいねん rainen/ (năm sau), 楽 lạc /らく raku/ (thoải mái), ラジオ /rajio/ (radio), ラーメン /rāmen/ (mì ramen)
- **り / リ** /ri/: âm ri, búng nhẹ đầu lưỡi rồi đọc "i". り và リ đều gồm 2 nét sổ; nét trái ngắn, nét phải dài và cong. Ví dụ: 林檎 lâm cầm /りんご ringo/ (trái táo), 料理 liệu lý /りょうり ryōri/ (món ăn), リボン /ribon/ (ruy-băng), リスト /risuto/ (danh sách)
- **る / ル** /ru/: âm ru, búng nhẹ đầu lưỡi rồi đọc giữa "ư" và "u". る giống số 3 có vòng xoắn ở đuôi. ル gồm 2 nét, nét phải hất lên. Ví dụ: 留守 lưu thủ /るす rusu/ (vắng nhà), 昼 trú /ひる hiru/ (buổi trưa), ルール /rūru/ (quy tắc), ホテル /hoteru/ (khách sạn)
- **れ / レ** /re/: âm re, búng nhẹ đầu lưỡi rồi đọc "ê". れ có nét sổ trái như ね, わ, đuôi phải vểnh ra ngoài. レ là 1 nét sổ rồi hất lên phải. Ví dụ: 歴史 /れきし rekishi/ (lịch sử), 綺麗 khỉ lệ /きれい kirei/ (đẹp, sạch), レモン /remon/ (chanh vàng), レストラン /resutoran/ (nhà hàng)
- **ろ / ロ** /ro/: âm ro, búng nhẹ đầu lưỡi rồi đọc "ô". ろ giống る nhưng không có vòng xoắn ở đuôi. ロ là hình vuông 3 nét, giống chữ khẩu 口. Ví dụ: 六 lục /ろく roku/ (số sáu), 白い bạch /しろい shiroi/ (màu trắng), ロボット /robotto/ (người máy), ロビー /robī/ (sảnh)
- **わ / ワ** /wa/: âm wa, gần "oa" tiếng Việt, môi tròn nhẹ rồi mở nhanh. わ có nét sổ trái như ね, れ, đuôi phải cong tròn vào trong. ワ giống ウ nhưng không có nét ngắn trên đỉnh. Ví dụ: 私 tư /わたし watashi/ (tôi), 笑う tiếu /わらう warau/ (cười), ワイン /wain/ (rượu vang), ワイシャツ /waishatsu/ (áo sơ mi)
- **を / ヲ** /o (wo)/: âm o, đọc như お; chỉ dùng làm trợ từ, thường đánh dấu tân ngữ. Khi gõ phím, gõ "wo" để ra を. ヲ rất hiếm gặp. Ví dụ: 水を飲む /みずをのむ mizu o nomu/ (uống nước), 本を読む /ほんをよむ hon o yomu/ (đọc sách), 音楽を聞く /おんがくをきく ongaku o kiku/ (nghe nhạc)
- **ん / ン** /n/: âm mũi n, đủ 1 nhịp; đọc m, n hoặc ng tùy âm đứng sau. ん giống chữ h viết thường. ン có 1 chấm, nét dài hất từ dưới lên (cùng hướng シ, khác ソ). Xem 3 thẻ ん ở chủ đề quy tắc. Ví dụ: 本 bản /ほん hon/ (quyển sách), 新聞 tân văn /しんぶん shinbun/ (tờ báo), パン /pan/ (bánh mì), ペン /pen/ (cây bút)

## Âm đục (Dakuon) và Âm bán đục (Handakuon) (25 mục)

### Quy tắc biến âm với dấu Tenten (゛) và Maru (゜)

Khi thêm dấu vào góc trên bên phải của 4 hàng phụ âm vô thanh (**K, S, T, H**), dấu ゛ tạo phụ âm hữu thanh, còn dấu ゜ tạo hàng P vô thanh:
- Thêm dấu **Tenten (゛ - hai phẩy)**: hàng **K → G (が)**, hàng **S → Z (ざ)**, hàng **T → D (だ)**, hàng **H → B (ば)**.
- Thêm dấu **Maru (゜ - vòng tròn nhỏ)** vào duy nhất hàng **H**: biến thành hàng **P (ぱ)** tắc hai môi vô thanh.

### Lưu ý đồng âm giữa じ/ぢ (ji) và ず/づ (zu)

Trong tiếng Nhật hiện đại, cặp **じ (ji) - ぢ (ji)** đọc giống nhau và cặp **ず (zu) - づ (zu)** cũng đọc giống nhau: thông thường luôn dùng **じ** và **ず**, còn **ぢ** và **づ** thường xuất hiện khi nối từ ghép (như *鼻血 hanaji*) hoặc lặp âm liền kề (như *続く tsuzuku*).

- **が / ガ** /ga/: âm ga, như "ga" tiếng Việt; か thêm dấu ゛. Giữa từ, một số người đọc nhẹ thành "nga". か, カ thêm 2 nét nhỏ ゛ ở góc trên phải. Ví dụ: 学校 học hiệu /がっこう gakkō/ (trường học), 学生 /がくせい gakusei/ (học sinh, sinh viên), ガラス /garasu/ (kính), ガス /gasu/ (khí ga)
- **ぎ / ギ** /gi/: âm gi, như "ghi" tiếng Việt; き thêm dấu ゛. き, キ thêm dấu ゛ ở góc trên phải. Ví dụ: 銀行 /ぎんこう ginkō/ (ngân hàng), 鍵 kiện /かぎ kagi/ (chìa khóa), ギター /gitā/ (đàn ghi-ta), ギフト /gifuto/ (quà tặng)
- **ぐ / グ** /gu/: âm gu, đọc giữa "gư" và "gu"; く thêm dấu ゛. く, ク thêm dấu ゛ ở góc trên phải. Ví dụ: 道具 đạo cụ /どうぐ dōgu/ (dụng cụ), 泳ぐ vịnh /およぐ oyogu/ (bơi), グループ /gurūpu/ (nhóm), グラス /gurasu/ (ly)
- **げ / ゲ** /ge/: âm ge, như "ghê" tiếng Việt; け thêm dấu ゛. け, ケ thêm dấu ゛ ở góc trên phải. Ví dụ: 元気 nguyên khí /げんき genki/ (khỏe mạnh), 影 ảnh /かげ kage/ (cái bóng), ゲーム /gēmu/ (trò chơi), ゲスト /gesuto/ (khách mời)
- **ご / ゴ** /go/: âm go, như "gô" tiếng Việt; こ thêm dấu ゛. こ, コ thêm dấu ゛ ở góc trên phải. Ví dụ: ご飯 phạn /ごはん gohan/ (cơm), 午後 ngọ hậu /ごご gogo/ (buổi chiều), ゴミ /gomi/ (rác), ゴルフ /gorufu/ (gôn)
- **ざ / ザ** /za/: âm za, gần "da" giọng miền Bắc, có rung dây thanh; さ thêm dấu ゛. Ở đầu từ thường nghe như "dza". さ, サ thêm dấu ゛ ở góc trên phải. Ví dụ: 雑誌 /ざっし zasshi/ (tạp chí), 座布団 tọa bố đoàn /ざぶとん zabuton/ (đệm ngồi), ピザ /piza/ (bánh pizza), デザート /dezāto/ (món tráng miệng)
- **じ / ジ** /ji/: âm ji, gần "gi" giọng miền Bắc nhưng đầu âm hơi tắc, mặt lưỡi nâng như し; し thêm dấu ゛. Đọc giống ぢ. し, シ thêm dấu ゛ ở góc trên phải. Ví dụ: 時間 /じかん jikan/ (thời gian), 辞書 từ thư /じしょ jisho/ (từ điển), ジム /jimu/ (phòng tập thể dục), ジーンズ /jīnzu/ (quần jean)
- **ず / ズ** /zu/: âm zu, gần "dư" giọng miền Bắc, có rung dây thanh; す thêm dấu ゛. Đọc giống づ. す, ス thêm dấu ゛ ở góc trên phải. Ví dụ: 水 thủy /みず mizu/ (nước), 地図 địa đồ /ちず chizu/ (bản đồ), チーズ /chīzu/ (phô mai), クイズ /kuizu/ (câu đố)
- **ぜ / ゼ** /ze/: âm ze, gần "dê" giọng miền Bắc; せ thêm dấu ゛. せ, セ thêm dấu ゛ ở góc trên phải. Ví dụ: 風 phong /かぜ kaze/ (gió), 全部 /ぜんぶ zenbu/ (toàn bộ), ゼロ /zero/ (số không), ゼリー /zerī/ (thạch)
- **ぞ / ゾ** /zo/: âm zo, gần "dô" giọng miền Bắc; そ thêm dấu ゛. そ, ソ thêm dấu ゛ ở góc trên phải. Ví dụ: 家族 gia tộc /かぞく kazoku/ (gia đình), 象 tượng /ぞう zō/ (con voi), ゾーン /zōn/ (khu vực), アマゾン /amazon/ (Amazon)
- **だ / ダ** /da/: âm da, như "đa" tiếng Việt; た thêm dấu ゛. た, タ thêm dấu ゛ ở góc trên phải. Ví dụ: 大学 /だいがく daigaku/ (đại học), 友だち hữu /ともだち tomodachi/ (bạn bè), ダンス /dansu/ (khiêu vũ), ダイヤ /daiya/ (kim cương)
- **ぢ / ヂ** /ji/: âm ji, đọc như じ; ち thêm dấu ゛. Thường dùng khi nối từ ghép hoặc lặp âm ち (鼻血, 縮む). ち, チ thêm dấu ゛ ở góc trên phải. Ví dụ: 鼻血 tị huyết /はなぢ hanaji/ (chảy máu mũi), 縮む súc /ちぢむ chijimu/ (co lại, rút ngắn lại, teo lại), 近々 cận cận /ちかぢか chikajika/ (sắp tới)
- **づ / ヅ** /zu/: âm zu, đọc như ず; つ thêm dấu ゛. Thường dùng khi nối từ ghép hoặc lặp âm つ (三日月, 続く). つ, ツ thêm dấu ゛ ở góc trên phải. Ví dụ: 続く tục /つづく tsuzuku/ (tiếp tục), 気づく khí /きづく kizuku/ (nhận ra), 三日月 tam nhật nguyệt /みかづき mikazuki/ (trăng lưỡi liềm)
- **で / デ** /de/: âm de, như "đê" tiếng Việt; て thêm dấu ゛. て, テ thêm dấu ゛ ở góc trên phải. Ví dụ: 電車 điện xa /でんしゃ densha/ (tàu điện), 電話 /でんわ denwa/ (điện thoại), デパート /depāto/ (cửa hàng bách hóa), デザイン /dezain/ (thiết kế)
- **ど / ド** /do/: âm do, như "đô" tiếng Việt; と thêm dấu ゛. と, ト thêm dấu ゛ ở góc trên phải. Ví dụ: 窓 song /まど mado/ (cửa sổ), 子ども tử /こども kodomo/ (trẻ em), ドア /doa/ (cánh cửa), ドラマ /dorama/ (phim truyền hình)
- **ば / バ** /ba/: âm ba, như "ba" tiếng Việt; は thêm dấu ゛. は, ハ thêm dấu ゛ ở góc trên phải. Ví dụ: 場所 trường sở /ばしょ basho/ (địa điểm), 鞄 bào /かばん kaban/ (cặp, túi xách), バス /basu/ (xe buýt), バナナ /banana/ (trái chuối)
- **び / ビ** /bi/: âm bi, như "bi" tiếng Việt; ひ thêm dấu ゛. ひ, ヒ thêm dấu ゛ ở góc trên phải. Ví dụ: 指 chỉ /ゆび yubi/ (ngón tay), 浴びる dục /あびる abiru/ (tắm, dội), テレビ /terebi/ (ti-vi), ビール /bīru/ (bia)
- **ぶ / ブ** /bu/: âm bu, đọc giữa "bư" và "bu"; ふ thêm dấu ゛. ふ, フ thêm dấu ゛ ở góc trên phải. Ví dụ: 豚 đồn /ぶた buta/ (con heo (lợn)), 遊ぶ du /あそぶ asobu/ (chơi), テーブル /tēburu/ (cái bàn), ブログ /burogu/ (blog)
- **べ / ベ** /be/: âm be, như "bê" tiếng Việt; へ thêm dấu ゛. へ, ヘ thêm dấu ゛ ở góc trên phải. Ví dụ: 食べる thực /たべる taberu/ (ăn), 壁 bích /かべ kabe/ (bức tường), ベッド /beddo/ (cái giường), ベル /beru/ (cái chuông)
- **ぼ / ボ** /bo/: âm bo, như "bô" tiếng Việt; ほ thêm dấu ゛. ほ, ホ thêm dấu ゛ ở góc trên phải. Ví dụ: 帽子 mạo tử /ぼうし bōshi/ (nón (mũ)), 僕 bộc /ぼく boku/ (tôi, nam giới dùng), ボール /bōru/ (trái banh (quả bóng)), ボタン /botan/ (nút áo, nút bấm)
- **ぱ / パ** /pa/: âm pa, mím môi rồi bật hơi; は thêm dấu ゜. は, ハ thêm vòng tròn nhỏ ゜ ở góc trên phải. Ví dụ: 立派 lập phái /りっぱ rippa/ (tuyệt vời), 葉っぱ diệp /はっぱ happa/ (chiếc lá), パン /pan/ (bánh mì), パソコン /pasokon/ (máy tính cá nhân)
- **ぴ / ピ** /pi/: âm pi, mím môi rồi bật hơi; ひ thêm dấu ゜. ひ, ヒ thêm vòng tròn nhỏ ゜ ở góc trên phải. Ví dụ: 鉛筆 duyên bút /えんぴつ enpitsu/ (bút chì), 一匹 nhất thất /いっぴき ippiki/ (một con), ピアノ /piano/ (đàn piano), ピンク /pinku/ (màu hồng)
- **ぷ / プ** /pu/: âm pu, mím môi bật hơi, đọc giữa "pư" và "pu"; ふ thêm dấu ゜. ふ, フ thêm vòng tròn nhỏ ゜ ở góc trên phải. Ví dụ: 天ぷら thiên /てんぷら tenpura/ (món tempura), 切符 thiết phù /きっぷ kippu/ (vé), プール /pūru/ (hồ bơi (bể bơi)), スープ /sūpu/ (món súp)
- **ぺ / ペ** /pe/: âm pe, mím môi bật hơi, gần "pê"; へ thêm dấu ゜. へ, ヘ thêm vòng tròn nhỏ ゜ ở góc trên phải. Ví dụ: 腹ぺこ phúc /はらぺこ harapeko/ (đói meo), ぺこぺこ /pekopeko/ (đói meo, cúi đầu lia lịa), ペン /pen/ (cây bút), ページ /pēji/ (trang sách)
- **ぽ / ポ** /po/: âm po, mím môi bật hơi, gần "pô"; ほ thêm dấu ゜. ほ, ホ thêm vòng tròn nhỏ ゜ ở góc trên phải. Ví dụ: 散歩 tán bộ /さんぽ sanpo/ (đi dạo), 一歩 nhất bộ /いっぽ ippo/ (một bước), ポケット /poketto/ (túi áo), ポスト /posuto/ (thùng thư (hòm thư))

## Âm ghép thanh âm (Yōon: きゃ・しゃ・ちゃ・にゃ・ひゃ・みゃ・りゃ) (21 mục)

### Nguyên tắc tạo âm ghép (Yōon - Ảo âm) trong tiếng Nhật

**Âm ghép (Yōon)** được tạo bằng cách lấy các chữ thuộc **cột い (i)** (**き, し, ち, に, ひ, み, り**; các chữ có dấu đục, bán đục ở chủ đề sau) ghép với 3 chữ **や, ゆ, よ viết nhỏ** (**ゃ, ゅ, ょ / ャ, ュ, ョ**):
- Toàn bộ cụm âm ghép chỉ đọc lướt gọn trong **1 phách (1 nhịp duy nhất)** chứ không tách thành 2 âm tiết riêng.
- Phân biệt rõ kích thước chữ nhỏ và chữ thường vì làm thay đổi hoàn toàn nghĩa của từ: ví dụ **びょういん /byōin/** (bệnh viện - 4 phách) khác với **びよういん /biyōin/** (tiệm làm tóc - 5 phách).

- **きゃ / キャ** /kya/: âm kya, き lướt sang a trong 1 nhịp. Ghép き, キ với ゃ, ャ nhỏ. Ví dụ: 客 khách /きゃく kyaku/ (khách), 脚本 cước bản /きゃくほん kyakuhon/ (kịch bản), キャベツ /kyabetsu/ (bắp cải), キャンプ /kyanpu/ (cắm trại)
- **きゅ / キュ** /kyu/: âm kyu, き lướt sang u trong 1 nhịp, gần "kiu". Ghép き, キ với ゅ, ュ nhỏ. Ví dụ: 九 cửu /きゅう kyū/ (số chín), 休日 hưu nhật /きゅうじつ kyūjitsu/ (ngày nghỉ), キュウリ /kyūri/ (dưa leo (dưa chuột)), レスキュー /resukyū/ (cứu hộ)
- **きょ / キョ** /kyo/: âm kyo, き lướt sang o trong 1 nhịp. Ghép き, キ với ょ, ョ nhỏ. Ví dụ: 今日 kim nhật /きょう kyō/ (hôm nay), 教室 giáo thất /きょうしつ kyōshitsu/ (phòng học), 去年 khứ niên /きょねん kyonen/ (năm ngoái), キョロキョロ /kyorokyoro/ (nhìn quanh)
- **しゃ / シャ** /sha/: âm sha, し lướt sang a trong 1 nhịp. Ghép し, シ với ゃ, ャ nhỏ. Ví dụ: 写真 tả chân /しゃしん shashin/ (bức ảnh), 会社 hội xã /かいしゃ kaisha/ (công ty), シャツ /shatsu/ (áo sơ mi), シャワー /shawā/ (vòi sen)
- **しゅ / シュ** /shu/: âm shu, し lướt sang u trong 1 nhịp. Ghép し, シ với ゅ, ュ nhỏ. Ví dụ: 趣味 thú vị /しゅみ shumi/ (sở thích), 宿題 túc đề /しゅくだい shukudai/ (bài tập về nhà), シュークリーム /shūkurīmu/ (bánh su kem), シュート /shūto/ (cú sút)
- **しょ / ショ** /sho/: âm sho, し lướt sang o trong 1 nhịp. Ghép し, シ với ょ, ョ nhỏ. Ví dụ: 辞書 từ thư /じしょ jisho/ (từ điển), 食事 thực sự /しょくじ shokuji/ (bữa ăn), ショッピング /shoppingu/ (mua sắm), ショー /shō/ (buổi biểu diễn)
- **ちゃ / チャ** /cha/: âm cha, gần "cha" tiếng Việt, đọc trong 1 nhịp. Ghép ち, チ với ゃ, ャ nhỏ. Ví dụ: お茶 trà /おちゃ ocha/ (trà), 茶色 trà sắc /ちゃいろ chairo/ (màu nâu), チャンス /chansu/ (cơ hội), チャンネル /channeru/ (kênh)
- **ちゅ / チュ** /chu/: âm chu, ち lướt sang u trong 1 nhịp. Ghép ち, チ với ゅ, ュ nhỏ. Ví dụ: 中国 /ちゅうごく chūgoku/ (Trung Quốc), 注意 /ちゅうい chūi/ (chú ý), チューリップ /chūrippu/ (hoa tulip), シチュー /shichū/ (món hầm)
- **ちょ / チョ** /cho/: âm cho, gần "chô" tiếng Việt, đọc trong 1 nhịp. Ghép ち, チ với ょ, ョ nhỏ. Ví dụ: 蝶 điệp /ちょう chō/ (con bướm), 朝食 triêu thực /ちょうしょく chōshoku/ (bữa sáng), ちょっと /chotto/ (một chút), チョコレート /chokorēto/ (sô-cô-la)
- **にゃ / ニャ** /nya/: âm nya, như "nha" tiếng Việt. Ghép に, ニ với ゃ, ャ nhỏ. Ví dụ: こんにゃく /konnyaku/ (thạch konnyaku), にゃんこ /nyanko/ (mèo con), ニャー /nyā/ (tiếng mèo kêu)
- **にゅ / ニュ** /nyu/: âm nyu, gần "nhiu" tiếng Việt, đọc trong 1 nhịp. Ghép に, ニ với ゅ, ュ nhỏ. Ví dụ: 牛乳 ngưu nhũ /ぎゅうにゅう gyūnyū/ (sữa bò), 入学 /にゅうがく nyūgaku/ (nhập học), ニュース /nyūsu/ (tin tức), メニュー /menyū/ (thực đơn)
- **にょ / ニョ** /nyo/: âm nyo, như "nhô" tiếng Việt. Ghép に, ニ với ょ, ョ nhỏ. Ví dụ: 女房 nữ phòng /にょうぼう nyōbō/ (vợ, thường là vợ mình), にょろにょろ /nyoronyoro/ (trườn ngoằn ngoèo)
- **ひゃ / ヒャ** /hya/: âm hya, ひ lướt sang a trong 1 nhịp. Ghép ひ, ヒ với ゃ, ャ nhỏ. Ví dụ: 百 bách /ひゃく hyaku/ (một trăm), 百貨店 bách hóa điếm /ひゃっかてん hyakkaten/ (cửa hàng bách hóa)
- **ひゅ / ヒュ** /hyu/: âm hyu, ひ lướt sang u trong 1 nhịp. Ghép ひ, ヒ với ゅ, ュ nhỏ. Ví dụ: ひゅうひゅう /hyūhyū/ (tiếng gió rít), ヒューズ /hyūzu/ (cầu chì), ヒューマン /hyūman/ (con người, nhân văn)
- **ひょ / ヒョ** /hyo/: âm hyo, ひ lướt sang o trong 1 nhịp. Ghép ひ, ヒ với ょ, ョ nhỏ. Ví dụ: 表 biểu /ひょう hyō/ (bảng biểu), 評価 bình giá /ひょうか hyōka/ (đánh giá), ヒョウ /hyō/ (con báo hoa)
- **みゃ / ミャ** /mya/: âm mya, み lướt sang a trong 1 nhịp. Ghép み, ミ với ゃ, ャ nhỏ. Ví dụ: 脈 mạch /みゃく myaku/ (mạch đập), 山脈 sơn mạch /さんみゃく sanmyaku/ (dãy núi), ミャンマー /myanmā/ (Myanmar)
- **みゅ / ミュ** /myu/: âm myu, み lướt sang u trong 1 nhịp, gần "miu". Ghép み, ミ với ゅ, ュ nhỏ. Hầu như chỉ gặp trong từ ngoại lai. Ví dụ: ミュージカル /myūjikaru/ (nhạc kịch), ミュージック /myūjikku/ (âm nhạc), ミュージアム /myūjiamu/ (bảo tàng)
- **みょ / ミョ** /myo/: âm myo, み lướt sang o trong 1 nhịp. Ghép み, ミ với ょ, ョ nhỏ. Ví dụ: 名字 danh tự /みょうじ myōji/ (họ), 奇妙 kỳ diệu /きみょう kimyō/ (kỳ lạ), 明日 minh nhật /みょうにち myōnichi/ (ngày mai, trang trọng)
- **りゃ / リャ** /rya/: âm rya, búng lưỡi như り rồi lướt sang a, 1 nhịp. Ghép り, リ với ゃ, ャ nhỏ. Ví dụ: 略 lược /りゃく ryaku/ (viết tắt), 省略 tỉnh lược /しょうりゃく shōryaku/ (lược bỏ)
- **りゅ / リュ** /ryu/: âm ryu, búng lưỡi như り rồi lướt sang u, 1 nhịp. Ghép り, リ với ゅ, ュ nhỏ. Ví dụ: 竜 long /りゅう ryū/ (con rồng), 留学 lưu học /りゅうがく ryūgaku/ (du học), リュック /ryukku/ (ba lô)
- **りょ / リョ** /ryo/: âm ryo, búng lưỡi như り rồi lướt sang o, 1 nhịp. Ghép り, リ với ょ, ョ nhỏ. Ví dụ: 旅行 lữ hành /りょこう ryokō/ (du lịch), 料理 liệu lý /りょうり ryōri/ (món ăn), 旅館 lữ quán /りょかん ryokan/ (nhà trọ kiểu Nhật)

## Âm ghép âm đục và bán đục (濁音・半濁音の拗音: ぎゃ・じゃ・びゃ・ぴゃ・12 mục) (12 mục)

### Nguyên tắc ghép ぎ, じ, び, ぴ với ゃ, ゅ, ょ (ャ, ュ, ョ) nhỏ

Khi thêm dấu **Tenten (゛)** hoặc **Maru (゜)** vào các chữ cột い rồi ghép với **ゃ, ゅ, ょ / ャ, ュ, ョ nhỏ**, ta được **12 âm ghép biến âm** vẫn gói gọn trong **đúng 1 phách (1 nhịp)**:
- Hàng **G (ぎゃ, ぎゅ, ぎょ)**: đọc lướt âm cuống lưỡi hữu thanh **/gya, gyu, gyo/**.
- Hàng **J (じゃ, じゅ, じょ)**: đọc lướt âm vòm miệng hữu thanh **/ja, ju, jo/** (trong thực tế ぢゃ, ぢゅ, ぢょ rất hiếm gặp và đọc giống hệt じゃ, じゅ, じょ).
- Hàng **B (びゃ, びゅ, びょ)** và **P (ぴゃ, ぴゅ, ぴょ)**: phân biệt rõ âm môi hữu thanh **by-** và âm môi vô thanh **py-**.

- **ぎゃ / ギャ** /gya/: âm gya, ぎ lướt sang a trong 1 nhịp. Ghép ぎ, ギ với ゃ, ャ nhỏ. Ví dụ: 逆 nghịch /ぎゃく gyaku/ (ngược lại), ギャング /gyangu/ (băng đảng), ギャラリー /gyararī/ (phòng tranh)
- **ぎゅ / ギュ** /gyu/: âm gyu, ぎ lướt sang u trong 1 nhịp. Ghép ぎ, ギ với ゅ, ュ nhỏ. Ví dụ: 牛乳 ngưu nhũ /ぎゅうにゅう gyūnyū/ (sữa bò), 牛肉 ngưu nhục /ぎゅうにく gyūniku/ (thịt bò), ぎゅっと /gyutto/ (siết chặt)
- **ぎょ / ギョ** /gyo/: âm gyo, ぎ lướt sang o trong 1 nhịp. Ghép ぎ, ギ với ょ, ョ nhỏ. Ví dụ: 金魚 kim ngư /きんぎょ kingyo/ (cá vàng), 授業 thụ nghiệp /じゅぎょう jugyō/ (giờ học), ギョーザ /gyōza/ (bánh gyoza)
- **じゃ / ジャ** /ja/: âm ja, gần "gia" giọng miền Bắc nhưng đầu âm hơi tắc, đọc trong 1 nhịp. Ghép じ, ジ với ゃ, ャ nhỏ. ぢゃ đọc giống nhưng rất hiếm. Ví dụ: 邪魔 tà ma /じゃま jama/ (làm phiền), じゃあね /jā ne/ (tạm biệt nhé), ジャケット /jaketto/ (áo khoác), ジャム /jamu/ (mứt)
- **じゅ / ジュ** /ju/: âm ju, じ lướt sang u trong 1 nhịp. Ghép じ, ジ với ゅ, ュ nhỏ. Ví dụ: 十 thập /じゅう jū/ (số mười), 準備 /じゅんび junbi/ (chuẩn bị), ジュース /jūsu/ (nước trái cây, nước ngọt)
- **じょ / ジョ** /jo/: âm jo, じ lướt sang o trong 1 nhịp. Ghép じ, ジ với ょ, ョ nhỏ. Ví dụ: 女性 nữ tính /じょせい josei/ (phụ nữ), 上手 thượng thủ /じょうず jōzu/ (giỏi), ジョギング /jogingu/ (chạy bộ)
- **びゃ / ビャ** /bya/: âm bya, び lướt sang a trong 1 nhịp. Ghép び, ビ với ゃ, ャ nhỏ. Ví dụ: 三百 tam bách /さんびゃく sanbyaku/ (ba trăm), 白夜 bạch dạ /びゃくや byakuya/ (đêm trắng)
- **びゅ / ビュ** /byu/: âm byu, び lướt sang u trong 1 nhịp. Ghép び, ビ với ゅ, ュ nhỏ. Ví dụ: びゅうびゅう /byūbyū/ (tiếng gió thổi mạnh), ビュッフェ /byuffe/ (tiệc buffet), レビュー /rebyū/ (bài đánh giá)
- **びょ / ビョ** /byo/: âm byo, び lướt sang o trong 1 nhịp. Ghép び, ビ với ょ, ョ nhỏ. びょういん (bệnh viện) khác びよういん (tiệm làm tóc). Ví dụ: 病院 /びょういん byōin/ (bệnh viện), 病気 bệnh khí /びょうき byōki/ (bệnh), 秒 miểu /びょう byō/ (giây)
- **ぴゃ / ピャ** /pya/: âm pya, ぴ lướt sang a trong 1 nhịp. Ghép ぴ, ピ với ゃ, ャ nhỏ. Ví dụ: 六百 lục bách /ろっぴゃく roppyaku/ (sáu trăm), 八百 bát bách /はっぴゃく happyaku/ (tám trăm)
- **ぴゅ / ピュ** /pyu/: âm pyu, ぴ lướt sang u trong 1 nhịp. Ghép ぴ, ピ với ゅ, ュ nhỏ. Ví dụ: ぴゅうぴゅう /pyūpyū/ (tiếng gió vù vù), ピュア /pyua/ (trong sáng), コンピューター /konpyūtā/ (máy tính)
- **ぴょ / ピョ** /pyo/: âm pyo, ぴ lướt sang o trong 1 nhịp. Ghép ぴ, ピ với ょ, ョ nhỏ. Ví dụ: 発表 /はっぴょう happyō/ (phát biểu, công bố), ぴょんぴょん /pyonpyon/ (nhảy tưng tưng)

## Âm ghép Katakana mở rộng cho từ ngoại lai hiện đại (外来語特殊音・11 mục) (11 mục)

### Cách ghép nguyên âm nhỏ (ァ, ィ, ゥ, ェ, ォ) và chữ ヴ để phiên âm tiếng nước ngoài

Bảng chữ cái truyền thống không có các âm như **/f-, v-, ti, di, tu, du, wi, we, wo, she, je, che/**; vì vậy tiếng Nhật hiện đại dùng **5 nguyên âm Katakana viết nhỏ (ァ, ィ, ゥ, ェ, ォ)** và chữ **ヴ (ウ thêm tenten)** để ghi từ mượn gần với âm gốc hơn (Anh, Pháp, Ý, tên riêng Việt Nam...):
- Toàn bộ tổ hợp (chữ chính + nguyên âm nhỏ) vẫn chỉ tính là **1 phách (1 nhịp)**.

- **ファ / フィ / フェ / フォ** /fa; fi; fe; fo/: hàng F ngoại lai: フ ghép ァ, ィ, ェ, ォ nhỏ, đọc trong 1 nhịp. Khép hờ hai môi thổi nhẹ như ふ rồi mở sang nguyên âm. Ví dụ: ファイル /fairu/ (tập tin), フィルム /firumu/ (cuộn phim), カフェ /kafe/ (quán cà phê), フォーク /fōku/ (cái nĩa)
- **ヴァ / ヴィ / ヴ / ヴェ / ヴォ** /va; vi; vu; ve; vo/: hàng V ngoại lai: ウ thêm ゛ thành ヴ, ghép ァ, ィ, ェ, ォ nhỏ. Người Nhật thường đọc gần như hàng B, và nhiều từ viết bằng hàng B (バイオリン, ベトナム). Ví dụ: ヴァイオリン /vaiorin/ (đàn vi-ô-lông, cũng viết バイオリン), ヴィラ /vira/ (biệt thự), ヴェトナム /vetonamu/ (Việt Nam, thường viết ベトナム)
- **ティ / ディ** /ti; di/: âm ti, di: テ, デ ghép ィ nhỏ, vì チ đọc chi và ヂ đọc ji. Ví dụ: パーティー /pātī/ (bữa tiệc), ティッシュ /tisshu/ (khăn giấy), ディズニー /dizunī/ (Disney), メロディー /merodī/ (giai điệu)
- **トゥ / ドゥ** /tu; du/: âm tu, du: ト, ド ghép ゥ nhỏ, vì ツ đọc tsu và ヅ đọc zu. Ví dụ: タトゥー /tatū/ (hình xăm), トゥシューズ /tushūzu/ (giày múa ba-lê), ヒンドゥー教 giáo /ヒンドゥーきょう hindūkyō/ (Ấn Độ giáo)
- **テュ / デュ / フュ** /tyu; dyu; fyu/: âm tyu, dyu, fyu ngoại lai: テ, デ, フ ghép ュ nhỏ. テュ rất hiếm gặp. Ví dụ: デュエット /dyuetto/ (song ca), プロデューサー /purodyūsā/ (nhà sản xuất), フュージョン /fyūjon/ (sự hòa trộn)
- **ウィ / ウェ / ウォ** /wi; we; wo/: hàng W ngoại lai: ウ ghép ィ, ェ, ォ nhỏ, môi tròn rồi lướt sang nguyên âm. Chủ yếu ghi âm ngoại lai; chữ cổ ヰ, ヱ nay thường thay bằng イ, エ. Ví dụ: ウィンドウ /windō/ (cửa sổ máy tính), ウェディング /wedingu/ (đám cưới), ウォーター /wōtā/ (nước), ハロウィン /harowin/ (lễ Halloween)
- **シェ / ジェ** /she; je/: âm she, je ngoại lai: シ, ジ ghép ェ nhỏ. Ví dụ: シェア /shea/ (chia sẻ), シェフ /shefu/ (bếp trưởng), ジェット /jetto/ (máy bay phản lực), プロジェクト /purojekuto/ (dự án)
- **チェ** /che/: âm che ngoại lai: チ ghép ェ nhỏ, rất thường gặp. Ví dụ: チェック /chekku/ (kiểm tra), チェンジ /chenji/ (thay đổi), チェーン /chēn/ (dây xích, chuỗi cửa hàng), チェリー /cherī/ (trái anh đào)
- **ツァ / ツィ / ツェ / ツォ** /tsa; tsi; tse; tso/: hàng TS ngoại lai: ツ ghép ァ, ィ, ェ, ォ nhỏ, dùng cho từ gốc Ý, Đức. Ví dụ: モッツァレラ /mottsarera/ (phô mai mozzarella), ピッツァ /pittsa/ (bánh pizza kiểu Ý), カンツォーネ /kantsōne/ (ca khúc đại chúng Ý)
- **クァ / クィ / クェ / クォ** /kwa; kwi; kwe; kwo/: hàng KW ngoại lai: ク ghép ァ, ィ, ェ, ォ nhỏ, gần "qu" tiếng Việt. クヮ từng được dùng để ghi âm kwa trong cách viết cũ. Nhiều từ dùng chữ cỡ thường: クイーン, クエスト. Ví dụ: クォーター /kwōtā/ (một phần tư), クォーツ /kwōtsu/ (thạch anh), クァルテット /kwarutetto/ (bộ tứ, cũng viết カルテット)
- **スィ / ズィ / イェ** /si; zi; ye/: âm si, zi, ye ngoại lai: スィ, ズィ giữ âm si, zi, không đọc thành shi, ji. Ít gặp; nhiều từ viết bằng chữ cỡ thường (スイーツ). Ví dụ: イェス /yesu/ (vâng, yes), イェール /yēru/ (Đại học Yale), スィーツ /sītsu/ (đồ ngọt, thường viết スイーツ)

## Quy tắc Trường âm, Âm ngắt, Âm mũi ん và Biến âm tự nhiên (発音ルール・12 mục) (12 mục)

### Nhịp phách Mora (拍 - Haku) và tại sao phát âm đúng độ dài lại quyết định nghĩa từ

Tiếng Nhật là ngôn ngữ **đếm nhịp (Mora / 拍)**: mỗi kana cỡ thường khi không ghép với kana nhỏ, mỗi **ん**, mỗi **っ nhỏ** và phần kéo dài của nguyên âm thường được tính là **1 phách**:
- Đọc thiếu hoặc thừa 1 nhịp có thể biến thành từ khác: **おじさん /ojisan/** (chú/bác - 4 nhịp) khác **おじいさん /ojīsan/** (ông - 5 nhịp); **きて /kite/** (hãy đến - 2 nhịp) khác **きって /kitte/** (tem thư - 3 nhịp).

- **かあ / きい / くう** /kā; kii; kū/: trường âm cột A, I, U: thêm あ, い, う sau chữ cùng cột thì kéo dài thêm 1 nhịp. おばあさん (bà, 5 nhịp) khác おばさん (cô, dì, 4 nhịp). Ví dụ: おばあさん /obāsan/ (bà), おにいさん /onīsan/ (anh trai), ゆうき /yūki/ (dũng khí), すうがく /sūgaku/ (toán học)
- **けい / ねえ** /kei (đọc kē); nē/: trường âm cột E: thường viết thêm い (けい, せい) và đọc ē; ít từ viết thêm え. Từ Hán Nhật dùng い (せんせい). Một số từ thuần Nhật dùng え (おねえさん). Ví dụ: せんせい /sensei/ (thầy cô giáo), とけい /tokei/ (đồng hồ), えいが /eiga/ (phim), おねえさん /onēsan/ (chị gái)
- **こう / こお** /kō; kō/: trường âm cột O: thường viết thêm う (こう, そう); một số từ thuần Nhật viết thêm お. Các từ viết お: おおきい, とおい, こおり. Ví dụ: おとうさん /otōsan/ (cha), がっこう /gakkō/ (trường học), おおきい /ōkii/ (to), こおり /kōri/ (đá lạnh)
- **ー** /chōonpu/: dấu trường âm Katakana: kéo dài nguyên âm đứng trước thêm 1 nhịp. Viết ngang khi chữ viết ngang, viết dọc khi chữ viết dọc. Không nhầm với chữ nhất 一. Ví dụ: コーヒー /kōhī/ (cà phê), スーパー /sūpā/ (siêu thị), ケーキ /kēki/ (bánh ngọt), ラーメン /rāmen/ (mì ramen)
- **っ / ッ** /sokuon/: âm ngắt, chiếm 1 nhịp: trước k, t, p ngừng lại, trước s, sh kéo dài tiếng xát rồi đọc tiếp. Viết つ, ツ nhỏ. Trong romaji, phụ âm sau thường được viết đôi (kitte); trước ch thường viết t (matcha). Ví dụ: 切手 thiết thủ /きって kitte/ (tem thư), 雑誌 /ざっし zasshi/ (tạp chí), 学校 học hiệu /がっこう gakkō/ (trường học), コップ /koppu/ (cái ly)
- **んば / んぱ / んま** /nba [mba]; npa [mpa]; nma [mma]/: ん trước b, p, m đọc thành m: hai môi khép sớm, vẫn đủ 1 nhịp. Romaji vẫn viết n (shinbun). Hepburn cũ viết m (shimbun). Ví dụ: 新聞 tân văn /しんぶん shinbun/ (tờ báo), 鉛筆 duyên bút /えんぴつ enpitsu/ (bút chì), 散歩 tán bộ /さんぽ sanpo/ (đi dạo), 運命 /うんめい unmei/ (vận mệnh)
- **んた / んだ / んな** /nta; nda; nna/: ん trước t, d, n, r, z, ch, j đọc gần n, vị trí đầu lưỡi đổi theo phụ âm sau. Ví dụ: 簡単 giản đơn /かんたん kantan/ (đơn giản), 漢字 hán tự /かんじ kanji/ (chữ Hán), 女 nữ /おんな onna/ (phụ nữ), 便利 /べんり benri/ (tiện lợi)
- **んか / んが** /nka [ŋka]; nga [ŋga]/: ん trước k, g đọc thành ng. Ở cuối từ, ん đọc mũi ở cuống họng, nghe gần "ng" nhẹ. Trước nguyên âm, s, h, y, w, ん thường được phát âm thành âm mũi không có vị trí tắc rõ, đồng thời có thể mũi hóa nguyên âm lân cận. Ví dụ: 音楽 /おんがく ongaku/ (âm nhạc), 銀行 /ぎんこう ginkō/ (ngân hàng), 天気 thiên khí /てんき tenki/ (thời tiết), 本 bản /ほん hon/ (quyển sách)
- **母音の無声化** /boin no museika/: vô thanh hóa nguyên âm: i, u giữa 2 phụ âm vô thanh hoặc cuối です, ます đọc rất nhẹ, gần như mất. Phụ âm vô thanh: k, s, sh, t, ch, ts, h, f, p. Ví dụ desu nghe gần "des", suki nghe gần "ski". Ví dụ: です /desu/ (là), ます /masu/ (đuôi động từ lịch sự), 好き hảo /すき suki/ (thích), 人 nhân /ひと hito/ (người), 学生 /がくせい gakusei/ (học sinh, sinh viên)
- **連濁** /rendaku/: biến âm nối từ ghép: phụ âm đầu k, s, t, h của từ sau thường thành g, z, d, b. Không phải từ ghép nào cũng biến âm. Ví dụ: 手紙 thủ chỉ /てがみ tegami/ (bức thư, từ 手 và 紙), 人々 nhân nhân /ひとびと hitobito/ (mọi người), 花火 hoa hỏa /はなび hanabi/ (pháo hoa, từ 花 và 火), 青空 thanh không /あおぞら aozora/ (bầu trời xanh)
- **わたしは / にほんへ / ごはんを** /watashi wa; nihon e; gohan o/: 3 trợ từ có cách đọc đặc biệt: は đọc wa, へ đọc e, を đọc o. Trong từ thường, は vẫn đọc ha và へ vẫn đọc he (はな, へや). Ví dụ: 私は学生です /わたしはがくせいです watashi wa gakusei desu/ (tôi là sinh viên), 日本へ行く /にほんへいく nihon e iku/ (đi Nhật Bản), ご飯を食べる /ごはんをたべる gohan o taberu/ (ăn cơm)
- **高低アクセント** /kōtei akusento/: trọng âm cao thấp: từ phân biệt bằng nhịp cao và nhịp thấp; đã hạ xuống thì không lên lại trong từ. Ví dụ theo giọng Tokyo. Chữ in hoa trong romaji là nhịp cao. Ví dụ: 箸 trợ /はし HA-shi/ (đôi đũa, cao-thấp), 橋 kiều /はし ha-SHI/ (cây cầu, thấp-cao), 雨 vũ /あめ A-me/ (mưa, cao-thấp), 飴 di /あめ a-ME/ (kẹo, thấp-cao)

## Hệ thống Số đếm Tiếng Nhật (0 - 10, Trăm, Nghìn, Vạn) và Biến âm (数字・12 mục) (12 mục)

### Các cách đọc của số 4, 7, 9

Số đếm tiếng Nhật từ 1 đến 10 chủ yếu dùng **âm Hán Nhật (On'yomi)**, trong đó **số 4 (よん / し)**, **số 7 (なな / しち)** và **số 9 (きゅう / く)** có các cách đọc thường dùng sau:
- Trong giao tiếp hiện đại, người Nhật ưu tiên dùng **よん (4), なな (7), きゅう (9)** khi ghép với các đơn vị đếm để tránh nhầm âm với *し (死 - tử)*, *しち (dễ nhầm với いち 1)* và *く (苦 - khổ)*.
- Khi ghép với **百 (hyaku)**, **千 (sen)** hoặc một số lượng từ, nhiều số bị biến âm: **三百 さんびゃく**, **六百 ろっぴゃく**, **八百 はっぴゃく**, **三千 さんぜん**, **八千 はっせん**.

- **零 / ゼロ** /rei; zero (đọc số: maru)/: số 0: ゼロ phổ biến nhất; れい dùng trong thời tiết, toán; まる khi đọc số phòng, số điện thoại. Ví dụ: ゼロ /zero/ (số 0), 零度 linh độ /れいど reido/ (0 độ), 零点 linh điểm /れいてん reiten/ (điểm 0)
- **一 / ひとつ** /ichi; hitotsu/: số 1: いち (Hán Nhật); đếm đồ vật: ひとつ. Trước một số lượng từ, いち thành いっ (いっかい, いっぷん; 分 vốn đọc ふん, ghép lại thành ぷん). Ví dụ: 一月 nhất nguyệt /いちがつ ichigatsu/ (tháng Một), 一つ nhất /ひとつ hitotsu/ (1 cái), 一回 nhất hồi /いっかい ikkai/ (1 lần), 一分 nhất phân /いっぷん ippun/ (1 phút)
- **二 / ふたつ** /ni; futatsu/: số 2: に (Hán Nhật); đếm đồ vật: ふたつ. Không biến âm khi ghép số. Cách đọc riêng: 二人 ふたり, 二十歳 はたち. Ví dụ: 二月 nhị nguyệt /にがつ nigatsu/ (tháng Hai), 二つ nhị /ふたつ futatsu/ (2 cái), 二人 nhị nhân /ふたり futari/ (2 người), 二十歳 nhị thập tuế /はたち hatachi/ (20 tuổi)
- **三 / みっつ** /san; mittsu/: số 3: さん (Hán Nhật); đếm đồ vật: みっつ. Sau さん, một số đơn vị đổi âm đầu: さんびゃく, さんぼん, さんばい, さんぜん. Ví dụ: 三月 tam nguyệt /さんがつ sangatsu/ (tháng Ba), 三つ tam /みっつ mittsu/ (3 cái), 三百 tam bách /さんびゃく sanbyaku/ (300), 三千 tam thiên /さんぜん sanzen/ (3.000)
- **四 / よっつ** /yon, shi; yottsu/: số 4: よん hoặc し; đếm đồ vật: よっつ. し dùng trong 四月 しがつ. よ dùng trong 四時 よじ, 四人 よにん. 40, 400, 4.000 dùng よん. Ví dụ: 四月 tứ nguyệt /しがつ shigatsu/ (tháng Tư), 四時 tứ thời /よじ yoji/ (4 giờ), 四人 tứ nhân /よにん yonin/ (4 người), 四百 tứ bách /よんひゃく yonhyaku/ (400)
- **五 / いつつ** /go; itsutsu/: số 5: ご (Hán Nhật); đếm đồ vật: いつつ. Không biến âm khi ghép số. Ví dụ: 五月 ngũ nguyệt /ごがつ gogatsu/ (tháng Năm), 五つ ngũ /いつつ itsutsu/ (5 cái), 五百 ngũ bách /ごひゃく gohyaku/ (500), 五千 ngũ thiên /ごせん gosen/ (5.000)
- **六 / むっつ** /roku; muttsu/: số 6: ろく (Hán Nhật); đếm đồ vật: むっつ. Trước 百 và một số lượng từ, ろく thành ろっ: ろっぴゃく, ろっかい, ろっぷん. Ví dụ: 六月 lục nguyệt /ろくがつ rokugatsu/ (tháng Sáu), 六つ lục /むっつ muttsu/ (6 cái), 六百 lục bách /ろっぴゃく roppyaku/ (600), 六本 lục bản /ろっぽん roppon/ (6 vật dài)
- **七 / ななつ** /nana, shichi; nanatsu/: số 7: なな hoặc しち; đếm đồ vật: ななつ. しち dùng trong 七月 しちがつ, 七時 しちじ. 70, 700, 7.000 thường dùng なな. Ví dụ: 七月 thất nguyệt /しちがつ shichigatsu/ (tháng Bảy), 七時 thất thời /しちじ shichiji/ (7 giờ), 七つ thất /ななつ nanatsu/ (7 cái), 七百 thất bách /ななひゃく nanahyaku/ (700)
- **八 / やっつ** /hachi; yattsu/: số 8: はち (Hán Nhật); đếm đồ vật: やっつ. Trước 百, 千 và một số lượng từ, はち thành はっ: はっぴゃく, はっせん, はっさい. Ví dụ: 八月 bát nguyệt /はちがつ hachigatsu/ (tháng Tám), 八つ bát /やっつ yattsu/ (8 cái), 八百 bát bách /はっぴゃく happyaku/ (800), 八千 bát thiên /はっせん hassen/ (8.000)
- **九 / ここのつ** /kyū, ku; kokonotsu/: số 9: きゅう hoặc く; đếm đồ vật: ここのつ. く dùng trong 九月 くがつ, 九時 くじ. Các trường hợp khác thường dùng きゅう. Ví dụ: 九月 cửu nguyệt /くがつ kugatsu/ (tháng Chín), 九時 cửu thời /くじ kuji/ (9 giờ), 九つ cửu /ここのつ kokonotsu/ (9 cái), 九百 cửu bách /きゅうひゃく kyūhyaku/ (900)
- **十 / とお** /jū; tō/: số 10: じゅう (Hán Nhật); đếm đồ vật: とお. Trước một số lượng từ, じゅう thành じゅっ hoặc じっ: じゅっぷん, じっぷん (分 vốn đọc ふん, ghép lại thành ぷん). Ví dụ: 十月 thập nguyệt /じゅうがつ jūgatsu/ (tháng Mười), 十 thập /とお tō/ (10 cái), 十分 thập phân /じゅっぷん juppun/ (10 phút), 二十 nhị thập /にじゅう nijū/ (20)
- **百 / 千 / 万** /hyaku; sen; man/: 100, 1.000, 10.000: 百, 千 đứng một mình được; 10.000 thường đọc là いちまん. Tiếng Nhật đếm số lớn theo vạn (10.000): 百万 là 1.000.000. Ví dụ: 百円 bách viên /ひゃくえん hyakuen/ (100 yên), 千円 thiên viên /せんえん sen'en/ (1.000 yên), 一万円 nhất vạn viên /いちまんえん ichiman'en/ (10.000 yên), 百万 bách vạn /ひゃくまん hyakuman/ (1.000.000)